سفرنامه‌خوانی از کارهایِ لذت‌بخشی است که جغرافیا را با تاریخ پیوند می‌زند. اگر فردی مطلع و خوش‌ذوق سفرنامه را نوشته باشد، خواندنش را لذت‌بخش‌تر هم می‌کند.

البته در فرهنگِ جهان‌گردانِ مسلمان و همچنین ایرانی همچون ابن جبیر و ناصر خسرو، سفرنامه‌نویسی از سده‌های نخستینِ اسلامی رایج بوده، ولی در دورهٔ قاجار رونقِ دوباره یافته است. تحفةالفقرا هم از سفرنامه‌هایی است که در دورهٔ قاجار نوشته شده است.

از متن کتاب:

سه شنبه چهاردهم شعبان المعظم: سه ساعت از روز گذشته وارد کاشان شده، در کاروانسرای نو که میرزا مهدی نام در عهدِ آقا محمدخانِ مرحوم ساخته است، منزل شد. این کاروانسرا ده سوگ [طرف] دارد و دو طبقه است و از بازار راه‌ها دارد که مالِ [چارپایان] با بارِ داخلِ صحن و بالاخانه و پشتِ بامِ کاروانسرا می‌تواند شد. هوا سالم، میوه‌جات فراوان و ارزان است.  چهارشنبه پانزدهم شعبان المعظم: به زیارت بارگاه حبیب بن موسی (علیه السلام) رفتم. مقبرهٔ مرحوم حاجی سیدتقی پشت مشهدی که در اطاقِ بزرگِ صحنِ امام‌زاده واقع شده، زیارت شد. این بقعه و صحن خیلی باشکوه و ممتاز ساخته شده است. در شرحِ احوالِ این امام‌زاده چیزهایی گفته شد و شنیده شد، والله اعلم بعد از آن مسجدِ جامع هم که در سنه ۸۹۷ عمارت شده، زیارت شد. چندان تکلفی ندارد. بیرون از مسجد جمعیتی زیاد از زن و مرد مجتمع شده، درویشی مجلس گرفته داستانِ نادرشاه می‌گفت و زن‌ها بی‌جهت گریه می‌کردند

صفاءالسلطنه کیست؟

میرزا علی نائینی مشهور به صفاءالسلطنه نائینی از رجالِ دورهٔ ناصرالدین شاهِ قاجار بود. پدرش از بزرگان منطقهٔ نائین و دائی‌اش از رجال و منشیانِ دربارِ محمد شاهِ قاجار -پدرِ ناصرالدین شاه- بود.

او تا ابتدایِ جوانی در نائین درس خواند، اما بعد پدرش او را به اصفهان نزدِ دائی‌اش فرستاد تا امورِ دیوانی را بیاموزد و بتواند در آینده منشیِ یکی از رجالِ قاجار بشود. البته اینطور هم شد و میرزا علی بعد از چند سال درس خواندن توانست تجربیاتِ زیادی کسب کند.

بعد از آن‌که دائی از اصفهان به تهران مهاجرت کرد، با استفاده از نفوذِ او که کمی بعد به منصبِ وزارتِ قزوین -همان استانداری- رسیده بود، توانست در تهران به ادارهٔ انطباعات راه پیدا کند. اداره‌ای که تا بیست سال بعد از آن صفاءالسلطنه در آن به کارِ تحریر، تدوین و انتشارِ مطالبِ مختلف در روزنامه‌های ایران، اطلاع و ملتی مشغول بود.

داستانِ نوشتنِ این سفرنامه به آن‌جا برمی‌گردد که وقتی دائیِ میرزا علی به وزارتِ مشهد رسید، او که دیگر نزدیک به پنجاه سال عمر داشت، تصمیم گرفت برایِ زیارتِ امام رضا^(ع) و دیدارِ دائیِ پیرش از تهران به مشهد سفر کند. البته بعد از آن سفر هم عزمِ دیدارِ خانواده‌اش در نائین را کرد و از راهِ کویر که آن موقع «رباطات» نامیده می‌شد از شهرها و روستاهایِ تربت حیدریه، طبس و یزد گذشت و به نائین وارد شد.

به این شکل صفاءالسلطنه شرحِ سفرِ خود را از تهران به مشهد و از مشهد به نائین با بیانی روان و شیرین نوشت. و البته در جای جای آن از اشعار و اطلاعاتِ جغرافیایی و تاریخی استفاده کرد. درضمن او به خاطرِ ارادتی که به ناصر خسرو قبادیانی داشته در قسمت‌های مختلف از ناصر خسرو و سفرنامه‌اش یاد کرده است.

شاید یکی از جذاب‌ترین قسمت‌های این کتاب چاپِ تعدادی از عکس‌های مرتبط با سفرنامه همچون عکسِ صفاءالسلطنه و برخی از رجالِ دورهٔ قاجار باشد که نامشان در سفرنامه آورده شده است؛ عکسِ عمارت‌های تاریخی در دورهٔ قاجار و مردمِ آن عصر به همت آقای محمد گلبن به انتهای کتاب اضافه شده است.

شناسنامه کتاب

عنوان	تحفة الفقراء یا سفرنامه صفاءالسلطنه نائینی
نویسنده	میرزا علی نائینی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	محمد گلبن
ناشر	اطلاعات
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به تاریخ
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	163 صفحهٔ وزیری
نوبت چاپ	دوم - 82
شمارگان	1500 نسخه
قیمت	1400 تومان
شابک	964-423-051-5

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست
• اسطوره‌های صهیونیستی سینما

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

سیر حکمت در اروپا عنوانِ کتابی است که محمد علی فروغی سال‌ها پیش برایِ فهمِ بهترِ رسالهٔ گفتار در روشِ درستِ راه بردنِ عقل و جستجوی حقیقت در علوم دکارت نوشت. بنا بوده است محتوای کتاب مقدمه‌ای بر این مقاله باشد اما سیر در حکمتِ اروپا از عهدِ باستان تا زمانِ دکارت آن‌قدر طولانی بوده که به نگارشِ جلدِ اولِ کتابِ سیر حکمت در اروپا انجامیده است.

فروغی بعدها راغب شد ادامهٔ سیرِ حکمت در اروپا از زمانِ دکارت تا زمانِ خودش را نیز بنویسد و این رغبت سبب شد جلدِ دوم کتاب منتشر شود (۱۳۱۸). جلد

از متن کتاب:

باری همچنان که هرگاه کسی خانه‌ای دارد و می‌خواهد آن را نو کند پیش از دست بردن به این کار هرآینه آن را می‌کوبد و مصالح فراهم می‌سازد و معمار می‌یابد یا خود فنِ معماری می‌آموزد و با دقتِ تمام طرح می‌ریزد اما با این همه نمی‌تواند قانع شود بلکه ناچار از پیش خانهٔ دیگری آماده می‌کند که هنگامِ ساختمان بتواند در آن به آسایش زیست نماید، بر همین‌سان چون مرا عقل بر آن داشت که در عقایدِ خود مردد باشم برای این‌که در اعمالم باری به حالِ تردید نمانم و بتوانم تا ممکن است به خوشی زندگانی کنم یک دستورِ اخلاقیِ موقت برای خود برگزیدم و آن مبنی بر سه چهار اصل بود که اینک برای شما از بیانِ آن تن نمی‌زنم… (بخشی از رسالهٔ گفتارِ دکارت).

دوم، اندیشهٔ حکمایِ اروپا از آغازِ قرنِ هفده تا پایانِ قرنِ هجدهِ میلادی را در بر می‌گرفت. در سالِ ۱۳۲۰ جلدِ سوم هم نوشته شد و در همین مجلد بود که فروغی توانست تا سیر در اندیشه‌هایِ حکمایِ زمانِ خود پیش بیاید.

انتشاراتِ هرمس در سال ۱۳۸۸ هر سه مجلدِ این کتاب را در یک جلد منتشر کرد. در این نسخه، علاوه بر سیر حکمت در اروپا کتابِ حکمتِ سقراط و افلاطون، که اولین ترجمهٔ فارسیِ چند رسالهٔ افلاطون به قلمِ محمد علی فروغی است[۱]، هم ضمیمه شده است.

چاپِ این نسخه با جلد و صحافیِ مرغوب و برگه‌های نازکی که هنگامِ ورق زدنِ کتاب احساس خوبی به خواننده می‌دهد برای کسی که علاقه‌مند به داشتنِ هر سه جلدِ این کتاب است، اتفاق خوشایندی است. به خصوص این‌که کتابِ حکمتِ سقراط و افلاطون نیز در آن گنجانده شده است؛‌ در واقع چهار کتاب در یک مجلد.

مهم‌تر از ظاهرِ کتاب، که به شدت مرا شیفتهٔ خود کرده است،‌ محتوای آن و اشرافی است که نویسنده بر تاریخِ فلسفه داشته و توانسته است به سادگی و شیوایی حقِ مطلب را ادا کند.

کتاب در جلد اول با اندیشه‌های فلسفیِ حکمای یونان پیش از سقراط آغاز می‌شود. در ادامه مکتب‌های فلسفی و بیوگرافیِ مختصری از فیلسوفانِ اروپا و اندیشه‌های فلسفیِ آن‌ها و تأثیراتی که بر جای نهاده‌اند، با تقسیم‌بندیِ خاصی به دنبالِ هم ذکر می‌شود. این معرفی در جلدِ سوم با ارائهٔ اطلاعاتی دربارهٔ برگسن -حکیمِ فرانسویِ نیمهٔ دومِ قرنِ نوزدهِ میلادی- پایان می یابد.

در طولِ کتاب، سیرِ اندیشه‌های بشر به گونه‌ای بکر و دست‌نخورده بدونِ هیچ‌گونه موضع‌گیری و مقایسه با اندیشه‌های آیندگان به مخاطب ارائه می‌شود؛ به‌طوری که در هر قسمت از کتاب خود را در همان عصر حاضر می‌بیند و دیدگاه‌های هر فیلسوف را که می‌خواند به تمامی همراهی‌اش می‌کند، تا جایی که فیلسوف یا فیلسوفانِ بعدی نظرش را نقد کنند یا در آن به دیدهٔ تردید بنگرند.

با این وجود باز هم احترامِ خاصی به قوهٔ فکر و تعقلِ خواننده در این کتاب وجود دارد، و این نکته‌ای است که مطالعهٔ کتاب را برای من بسیار خوشایند می‌کند. نکتهٔ قابلِ توجهِ دیگر این‌که، نویسنده هیچ‌گاه گرفتارِ حاشیه نمی‌شود و در هر قسمت مطالب و مباحثِ ضروری را به‌طورِ جامع و کامل ارائه می‌کند. او خود در دیباچهٔ جلدِ دومِ کتاب می‌نویسد:

«در این کتاب در مقامِ رد و قبول و انتقادِ تحقیقاتِ فیلسوفان و یا مقایسهٔ آن‌ها با عقایدِ دانشمندانِ خودمان نبوده‌ایم که آن خود داستانی دراز و از گنجایشِ این کتاب بیرون است و اگر چنین می‌کردیم اطنابِ ممل و به فهمِ مطالب مخل می‌شد و در نظرِ ما کارِ لازم‌تر و مفیدتر و مقدم‌تر این بود که ابناءِ نوعِ ما از عقایدِ فلسفیِ اروپاییان آگاه شوند و نیز این‌که گفتیم کوششِ ما این بوده است که آن تحقیقات را به بیانِ اختصاصیِ ایرانی درآوریم نباید حمل شود بر این‌که گفته‌های اروپاییان را از قالبی که آن‌ها به معانی داده‌اند بیرون آورده و به افکارِ خودمان نزدیک کرده باشیم. آنچه گفته‌ایم حاصلِ عینِ تحقیقاتِ آن دانشمندان است و هر چند ترجمه نیست کاملاً مطابق با گفته‌های ایشان است و از خود نه چیزی افزوده‌ایم و نه تحریف و تغییری به مطالب داده‌ایم.»

مطالعهٔ کتاب به دلیلِ سادگی و روانیِ نثرِ آن برای هر کس که اندک علاقه و اشتیاقی به فلسفه و حکمت داشته باشد میسر است، اما داشتنِ اطلاعاتی مختصر از اصولِ عقایدِ حکمای پیشین و همچنین علومِ منطق، ریاضی و فیزیک به فهمِ مطالب کمک می‌کند.

شناسنامه کتاب

عنوان	سیر حکمت در اروپا
نویسنده	محمدعلی فروغی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	هرمس
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به فلسفه و علم
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	1304 صفحه - پالتویی
نوبت چاپ	دوم - 89
شمارگان	2500 نسخه
قیمت	؟
شابک	978-964-363-234-2

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

فکر می‌کنی فقط جنگ‌ها و زلزله‌ها و یخبندان‌ها و آتشفشان‌ها دنیا را تغییر داده‌اند؟ بله، خیلی مؤثر بوده‌اند، اما همه‌ٔ تغییرات زیرِ سرِ آن‌ها نیست. کتاب‌ها هم مؤثر بوده‌اند. برایِ این‌که بدانی کدام کتاب‌ها در تغییراتِ دنیا نقش داشته‌اند، باید یک کتابِ کوچک را ورق بزنی: کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند. این کتاب، حجیم نیست و زود خوانده می‌شود.

رابرت بینگهام داونز فهرستی از کتاب‌هایِ مؤثر در تغییرِ جهان را جمع و جور کرده است. مجموعاً شانزده عنوان کتاب در این فهرست آمده است. کتاب‌هایی که به دو دسته تقسیم شده‌اند: دنیایِ آدمی، دنیایِ علم. مقدمهٔ کتاب دلیلِ این تقسیم‌بندی را توضیح داده است. در مقدمه، گفته شده است که کتاب‌هایِ تغییردهندهٔ جهان بسیارند. برایِ همین، فهرست کردنِ آن‌ها و دسته‌بندی‌شان کارِ شاقی است.

از متن کتاب:

تنها در یک مورد است که مخالفان و هوادارانِ کتابِ کلبهٔ عمو تُم با یکدیگر توافق دارند: جملگی بر آنند که این کتاب در عصرِ خود نفوذ و تأثیرِ عمیقی داشته و در افروختنِ آتشِ جنگ‌هایِ داخلیِ امریکا مؤثر بوده است. گروهی بر آنند که این رمان، «تحریفِ تمام‌قامتِ حقایق است که از تعصباتِ ضدبردگی الهام گرفته و به منظورِ ایجادِ نفاق و دودستگی طرح‌ریزی شده است. و چنان‌که یک تن از استادان و نویسندگانِ معروف در اوایلِ قرنِ اخیر اظهارِ نظر کرده است: «کلبهٔ عمو تُم بیش از هر کتابِ دیگری به دنیا صدمه زده است.»

در سویِ دیگر، گروهِ وسیعِ ستایشگرانِ کلبهٔ عمو تُم جای گرفته‌اند که احساسات‌شان در نامه‌ای که لانگ‌فو در این‌باره نوشته خلاصه شده است.

تا به حال غیر از بینگهام داونز، نویسندگانِ دیگری تلاش کرده‌اند تا این فهرست را جمع‌آوری کنند. مثلاً در سالِ ۱۹۵۳، دو نویسنده با همکاریِ هم، فهرستی از کتاب‌هایِ دگرگون‌کنندهٔ دنیا ارائه کردند. چهار سال بعد، دو نویسندهٔ دیگر دست به کاری مشابه زدند. شش سال بعد از آن‌ها هم، یک نویسندهٔ انگلیسی سعی کرد در کتابی با عنوانِ کتاب‌هایی که دنیا را به حرکت درآورد ده کتابِ مهم را فهرست کند.

همهٔ این‌ها نتوانستند فهرستی جامع و بدونِ عیب ارائه کنند. از طرفِ دیگر، فهرست کردنِ مهم‌ترین کتاب‌ها در رشته‌هایِ مختلف خیلی خیلی دشوار است. برایِ همین، داونز قبل از هر چیز خودش را برایِ انتخاب از میانِ علومِ انسانی و علومِ تجربی محدود کرده است. باز هم دایره را تنگ‌تر کرده و از خیرِ کتاب‌هایِ الهی (مثلِ قرآن کریم) و آثارِ ادبی و فلسفی گذشته است.

نکتهٔ جالب‌تر در این کتاب، نحوهٔ ترجمهٔ آن است. متنِ معرفیِ هریک از شانزده کتاب را، یکی از بزرگانِ علم و فرهنگِ ایران ترجمه کرده است. اسامیِ مهمی مثلِ احمد آرام، امیرحسین آریان‌پور، احمد بیرشک، سیروس پرهام، کاوه دهگان، سیروس سمیعی و… که هرکدام در رشتهٔ خودشان (از پزشکی گرفته تا مترجم و روزنامه‌نگار) سرآمد بوده‌اند.

در این اثر هر یک از کتاب‌ها به تفصیل معرفی شده‌ است. این معرفی‌ها نوعی بررسیِ تأثیراتِ هر کتاب هم هست. کتاب‌هایی مثلِ امیر، اثرِ ماکیاولی، عقلِ سلیم نوشتهٔ تامس پین (که احتمالاً اسمش، قلبِ سلیم آیت‌الله دستغیب را به یادتان آورد)، ثروتِ ملل اثر آدام اسمیت، نافرمانیِ اجتماعی نوشتهٔ هنری دیوید تورو، سرمایه اثرِ کارل مارکس، تأثیر و نفوذِ قدرتِ دریایی در تاریخ اثرِ آلفرد ماهان، نبردِ من مرده ریگِ آدولف هیتلر، دربارهٔ گردشِ افلاکِ آسمانی نوشتهٔ نیکولاس کوپرنیک، اصولِ ریاضی اثرِ نیوتون، اصلِ انواع نوشتهٔ داروین و…

در میانِ همهٔ این‌ها، نامِ کلبهٔ عمو تم هم آمده است. البته نویسندهٔ کتاب اثرِ هریت بیچر استو را از جنبهٔ ادبی بررسی نکرده و به تأثیرِ آن در جامعهٔ امریکا پرداخته است.

اصلِ اثر قدیمی است و کارِ اولین چاپِ آن در ایران، به ۱۳۳۶ خورشیدی برمی‌گردد. بنابراین ساده‌انگاری است اگر این کتاب‌ها را تنها آثارِ دگرگون‌کننده فرض کنیم و از کتاب‌هایِ بعد از آن چشم بپوشیم.

خوب است بدانید کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند محصولِ شرکت سهامی بنگاه ترجمه و نشرِ کتاب (از جمله بقایایِ انتشارات فرانکلین) بوده است. این کتاب حالا بدونِ دستکاری دوباره در جمهوریِ اسلامیِ ایران چاپ شده است. این در حالی است که در بحبوحهٔ انقلاب، هر که با فرانکلین مرتبط بود، انگ و برچسبِ ناجور می‌خورد و مصادره می‌شد!

نکتهٔ جالب دربارهٔ آثاری که در این کتاب بررسی شده‌ است، به روز بودنِ تقریبیِ آن‌ها است. یعنی در همان سال‌ها، آرا و افکارِ داروین، مارکس و ماکیاولی، دغدغهٔ مردم بوده است. با این حساب، شاید در هر عصر بتوان یک جلد «کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند» تألیف کنیم. می‌خواهید شما مؤلفش باشید؟ به آن فکر کنید.

شناسنامه کتاب

عنوان	کتاب‌هایی که دنیا را تغییر داده‌اند
نویسنده	رابرت بینگهام داونز
تصویرگر	-
مترجم	گروهی از مترجمان
ویراستار	سیروس پرهام
ناشر	انتشارات علمی و فرهنگی
گروه مخاطبان	بزرگسال
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	266 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	سوم - 82
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	1300 تومان
شابک	964-455-468-5

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

اگر اهلِ فلسفه نباشید، اگر زندگی‌نامه و مجموعهٔ خاطرات از قالب‌های ادبیِ موردِ علاقه‌تان نباشد و به خودِ ژان ژاک روسو هم علاقه‌ و ارادت نداشته باشید، آیا دلیلی وجود دارد که اعترافات را بخوانید؟ بله، اگر مخاطب پی‌گیرِ رمان باشید، یک دلیل خواهید داشت.

رمان‌خوان‌ها -اگر اهلِ مطالعهٔ تاریخی نباشند- بیش‌ترِ تصورشان از زمان‌ها و مکان‌های دیگر را از رمان‌ها می‌گیرند. رنسانس را با رمان‌های کلاسیک می‌شناسند، انقلابِ فرانسه را با آثارِ رمانتیک و اگر دربارهٔ زمان یا مکانی به خصوص هیچ رمانی نخوانده باشند، آن دوره برای‌شان وجود ندارد.

از متن کتاب:

هر که هستید، ای که کسانی که تقدیر یا اعتمادِ من شما را حاکم بر سرنوشتِ این دفتر کرده است، به خاطرِ شوربختی‌هایم، به خاطرِ احساسات و عواطف‌تان، و به نامِ نوع بشر از شما تمنا دارم که این اثرِ یگانه و سودمند را از بین نبرید. اثری که می‌تواند در مطالعهٔ احوالِ بشر، مطالعه‌ای که بی‌گمان هنوز آغاز نشده است، به عنوانِ نخستین معیارِ مقایسه به کار رود و نیز تمنا دارم تنها یادگارِ باارزشی را که حرمت‌بخشِ خاطرهٔ من است و نمودارِ اخلاق و منشِ من و به دستِ دشمنانم تحریف نشده است، از بین نبرید و سرانجام، حتی اگر خودِ شما یکی از این دشمنانِ سرسخت باشید، دیگر به جسدِ خاکستر شدهٔ من دشمنی مورزید و بیدادِ بی‌امانِ خود را تا زمانی که دیگر نه من و نه شما زنده نخواهیم بود، ادامه ندهید بلکه بتوانید دستِ کم یک بار شرافت‌مندانه در نزدِ خود گواهی دهید که بزرگوار و مهربان بوده‌اید، در جایی که می‌توانستید بدخواه و انتقام‌جو باشید: البته چنانچه بدیِ روا داشته در حقِ مردی که هرگز مرتکبِ بدی نشده و یا نخواسته‌ است بشود، بتواند نامِ انتقام به خود بگیرد.

از آنجا که رمان هم مانندِ بیش‌ترِ شاخه‌های ادبیاتِ مکتوب بین طبقهٔ اشراف پا گرفته و رشد کرده است، این شیوهٔ تاریخ‌خوانی و مردم‌شناسی، آن‌ها را از توده‌های مردم دور خواهد کرد. برای همین معدود آثاری که زندگیِ مردمِ عادی را گزارش می‌کنند گذشته از سبک و شیوه و قالب‌شان مهم می‌شوند. اعترافاتِ ژان ژاک روسو یکی از این آثار است.

اعترافات زندگی‌نامهٔ پرجزئیات و بسیار صادقانهٔ روسو است. او در این کتاب، ضمنِ بازگوییِ زندگی، عقاید و احساساتِ خود، چهرهٔ عمومیِ جوامعی را که در آن‌ها زیسته است نیز به خوبی به تصویر می‌کشد:

از مردمی می‌گوید که نزدِ معلمانِ خصوصی تحصیل نکرده‌اند و به دانشگاه‌هایِ بزرگِ اروپا نرفته‌اند اما سرِ میزِ شام آثارِ کلاسیکِ مهم را می‌خوانند، از کسانی که نمی‌توانند مثلِ قهرمان‌‌های بزرگ‌زادهٔ رمان‌ها بخشش‌های بزرگ کنند اما احسان‌های کوچک را فراموش نمی‌کنند، از مردمی که فرزندان‌شان را برای کارآموزی نزدِ ساعت‌ساز و نقشه‌کش و گراورساز می‌فرستند و همین‌طور از شرارت‌ها، رذالت‌ها و انحرافاتِ اخلاقی.

روسو چیزهایی را به خوانندگانش نشان می‌دهد که نه تنها در رمان‌ها، بلکه در بیش‌ترِ کتاب‌های تاریخی هم نمی‌توانند آن‌ها را پیدا کنند. چیزهایی که برای یافتن‌شان دقیقاً باید به همین قالب‌های ادبی مراجعه کرد؛ به زندگی‌نامه‌ها، سفرنامه‌ها و سایرِ گزارش‌های شخصی.

اعترافات رمان نیست اما شیوهٔ روایت‌گریِ روسو و ماجراهایِ کوچک و بزرگی که در طولِ این سرگذشت بازگو می‌کند تا حدودی جای خالیِ ماجرایی داستانی را پُر می‌کند و به کتاب جذابیتی شبیهِ جذابیتِ رمان‌ها می‌دهد.

این کتاب بسیار بیش‌تر از آنچه از زندگی‌نامه‌ای در قرن هجدهم انتظار می‌رود زودخوان است. او هرگز نه گناهان و اشتباهاتش را پنهان می‌کند، نه حتی شیفتگی و محبتش نسبت به خودش را که عموماً بیش از اولی مورد تحقیر و تمسخر واقع می‌شود.

صداقتی که روسو برای نوشتنِ این کتاب صرف کرده است، بارها خواننده را غافل‌گیر می‌کند و به متهم کردن و انکارِ خویش وامی‌دارد. خواننده از خود می‌پرسد: «من هم می‌توانم در وبلاگی خصوصی یا دفترچه‌ای قفل‌دار یا دستِ کم در ذهنِ خودم همین‌قدر صادق باشم؟» و پاسخی که می‌شنود این است: «احتمالاً نه. من فاقدِ آن اندوه و ناامیدی و حسرتِ فیلسوف‌مآبانه‌ای هستم که  نظرِ دیگران را در چشمِ انسان بی‌ارزش می‌کند و آبرو را کم‌بها جلوه می‌دهد و انسان را به راست‌گویی وا می‌دارد.»

شناسنامه کتاب

عنوان	اعترافات
نویسنده	ژان ژاک روسو
تصویرگر	-
مترجم	مهستی بحرینی
ویراستار	نوشته نشده
ناشر	نیلوفر
گروه مخاطبان	بزرگسال
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	845 صفحهٔ جیبی
نوبت چاپ	چاپ چهارم (دوم جیبی) بهار 1388
شمارگان	3300
قیمت	4800 تومان
شابک	978-964-448-284-7

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "کاسنی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• اعترافات
• نفس بریده
• عزاداران بیل
• جای خالی سلوچ
• جاده

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

چارلی بکویث مؤسس و فرماندهٔ نیرویِ دلتایِ آمریکاست. کسانی که اهلِ بازی‌های کامپیوتری‌اند حتماً با مجموعه بازی‌های Delta Force آشنا هستند؛ بازی‌هایی که مخاطب در نقشِ یکی از اعضایِ نیرویِ دلتا به عملیات در بیرونِ مرزِ آمریکا دست می‌زد. حتی قسمت‌هایی از این بازی نیز در ایران و عراق می‌گذرد و جالب‌تر این‌که سازندگانِ آن برای شبیه‌سازیِ هر چه بیشترِ فضای درگیری، برای نیروهای ایرانی و عراقی از زبان‌های فارسی و عربی بهره گرفته‌اند.

از متن کتاب:

وقتی که عملیات شروع شود تعدادِ زیادی از ایرانی‌ها برای آوردنِ کمک پا به فرار می‌گذارند. دلتا وظیفه دارد که آن‌ها را مثلِ آب‌کش سوراخ سوراخ کند و در این باره حرفی نیست. این طرح بود. به‌علاوه من فکر نمی‌کردم که ایرانی‌ها در سفارت وجب به وجب ایستادگی کنند و در مقابلِ ما مانعی ایجاد نمایند. بله، ممکن بود یک نفر به علتِ پای‌بندی به اعتقاداتش تا پایِ جان ایستادگی کند؛ ما آماده بودیم به او کمک کنیم که به آرزویش برسد.

کتابِ نیروی دلتا از پلی‌می تا طبس، خاطراتِ چارلی بکویث از بدوِ تأسیسِ این نیرو تا عملیاتِ نافرجامِ طبس است (که اتفاقاً در نقلِ خاطراتِ وی در این کتاب موضوعِ اصلی است.) چارلی خود فرماندهیِ این نیرو را در عملیاتِ موسوم به «پنجهٔ عقاب[۱]» به عهده داشته است و روایتِ دستِ اولی را از چگونگیِ طرح، تمرینات و اجرای این عملیات از جانبِ نیروی دلتا به دست می‌دهد؛ روایتی متفاوت و جذاب از نگاهِ دشمن.

کتاب سرشار از نکاتِ ریز در طراحی و تمرینِ آموزش‌های نظامیِ سخت برایِ نیروهایِ ضربتِ سریع است. نکته‌ای که در وهلهٔ اول برای خواننده عجیب می‌نماید، میزانِ سرمایه‌گذاریِ آمریکا برای این عملیات است؛ مخصوصاً وقتی مخاطب در خلالِ خاطرات از بازسازیِ ماکتِ کاملِ سفارتِ آمریکا در ایران و تمریناتِ چند بارهٔ این نیروها قبل از اجرایِ اصلیِ عملیات آگاه می‌شود. ساختارِ ارتشِ آمریکا، نحوهٔ حضور و اجرایِ عملیات در ویتنام و سیستمِ تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیریِ نظامیِ این کشور از جمله نکاتِ ضمنی است که خواننده در حاشیهٔ مطالعهٔ کتاب به آن پی می‌برد.

کتاب، ترجمهٔ رضا فاضل زرندی است و اخیراً انتشاراتِ امیرکبیر آن را در چهل و هفت فصل و ۴۶۰ صفحه، به همراهِ ضمیمهٔ نقشهٔ ورود و خروجِ دلتا از ایران، تجدیدِ چاپ کرده است. نداشتنِ اعلام به رغمِ ذکرِ بیش از حدِ نام‌های خاص در کتاب و حروف‌چینیِ دورهٔ پارینه سنگی(!) از جمله نقص‌های کتاب است که جا داشت این انتشارات قبل از تجدیدِ چاپ آن‌ها را جبران می‌کرد.

شناسنامه کتاب

عنوان	نیروی دلتا
نویسنده	چ‍ارل‍ی‌ ب‍ک‍وی‍ث‌ و دون‍ال‍د ن‍اک‍س‌
تصویرگر	-
مترجم	رض‍ا ف‍اض‍ل‌ زرن‍دی‌
ویراستار	-
ناشر	انتشارات امیرکبیر
گروه مخاطبان	بزرگسال
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	460 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	؟ - 89
شمارگان	2000 نسخه
قیمت	؟
شابک	964-00-0516-9

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست
• اسطوره‌های صهیونیستی سینما

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

این روزها به خاطرِ تداومِ انقلاب‌های منطقه و بیداریِ اسلامی، در اخبارِ رسانه‌ها، بارها و بارها نامِ افرادی چون علی عبدالله صالح (رئیس جمهورِ فراری یمن)، ملک عبدالله (پادشاه عربستان)، شیخ حمد بن عیسی آل خلیفه (پادشاه بحرین)، حسنی مبارک و بن علی (رئیس جمهورهای مادام‌العمرِ فراریِ مصر و تونس)، معمر قذافی و… را می‌شنویم.

حاکمانِ این کشورها و کشورهایی که در آستانهٔ انقلاب به سر می‌برند، در حال حاضر مورد توجهِ جدیِ رسانه‌ها و افکارِ عمومی قرار دارند؛ زیرا مردم دنیا

می‌خواهند بدانند این حاکمان چه رفتاری با مردمِ کشورشان کرده‌اند که امروز با خطرِ سقوط مواجه هستند.

برای من و شمای ایرانی که تا حدودِ زیادی از چراییِ وقوعِ این انقلاب‌ها باخبر هستیم، شاید جالب‌تر باشد که بخواهیم دربارهٔ حاکمانِ این سرزمین‌ها بدانیم. حالا اگر می‌خواهید بدانید که هر کدام از این رئیس جمهورها، پادشاه‌ها و نخست وزیرها که هستند و چگونه زمامِ امور را در کشورهای‌شان در دست گرفته‌اند یا گرفته بودند، خواندنِ کتابِ «حکومتگرانِ کشورهای اسلامی» -قرن بیستم و اوایلِ قرنِ بیست و یکم- را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

سیروس غفاریان (مؤلف) در این کتاب به بررسیِ تاریخیِ چگونگیِ ساختِ قدرت در ۳۳ کشورِ اسلامی می‌پردازد و سپس زندگی‌نامه و عمل‌کردِ رؤسای جمهور، پادشاهان، حاکمان و نخست وزیرانِ این ۳۳کشور را بررسی می‌کند.

در فصولِ اول کتاب، حکومت و حکومتگرانِ کشورهایِ جمهوری آذربایجان، ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و قزاقستان بررسی شده است. اما بعد از آن براساسِ حروفِ الفبا کشورهای اسلامیِ عربی و غیرِ عربی در هر فصل جداگانه بررسی می‌شود.

خلاصه اگر می‌خواهید بدانید آلِ سعود چگونه با کمکِ تی. ای. لورنس -جاسوسِ بزرگِ انگلستان در کشورهای عربی- توانست بر کلِ شبه جزیرهٔ عربستان حاکم شود، یا این‌که اگرمی‌خواهید بدانید رابطهٔ خاندانِ عربستانی‌الاصلِ آلِ خلیفه در بحرین با انگلیسی‌ها چگونه بوده است یا عبدالعزیز بوتفلیقه حاکمِ کشورِ الجزایر چگونه به قدرت رسیده است و… حتماً کتابِ حکومتگرانِ کشورهای اسلامی را بخوانید.

معرفی صوتی و بخشی از متن کتاب را دانلود کنید / بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2011/06/hokoomatgaran.mp3

شناسنامه کتاب

عنوان	حکومتگران کشورهای اسلامی
نویسنده	سیروس غفاریان
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	انتشارات مدرسه
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی منطقه
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	312 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	دوم - 86
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	2400 تومان
شابک	964-353-503-7

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست
• اسطوره‌های صهیونیستی سینما

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

بی‌تعارف اسمش جذاب است و برای آن‌هایی که معنیِ آن را می‌دانند و از آن خاطره دارند یک نوستالژی جالب و آشنا.

خاطره‌نویسی در حوزهٔ دفاع مقدس در کشور ما پر سابقه نیست. حقیقت آن است که قبل از آن‌که «دا» تبِ خاطره‌خوانی را باب کند، دفترِ هنر و ادبیاتِ مقاومت، طیِ تلاش‌هایی که بیش‌تر شبیه به تجربه‌اندوزی و البته بسیار ارزشمند بودند، شروع کرد به جمع‌آوری و چاپِ خاطراتِ دفاعِ مقدس. این خاطرات به‌خصوص مربوط به زنان بود؛ چه خودنوشته و چه دگرنوشته و در ابتدای راه بیش‌تر شبیه به آزمون و خطا بود؛ آزمون و خطایی که هنوز هم ادامه دارد.

«دخترانِ اُ. پی. دی» یکی از همین خاطره‌نوشته‌ها است. خاطرات مینا کمایی که در دورهٔ هشت سالهٔ جنگ در بیمارستانِ شرکتِ نفتِ آبادان -که بینِ اهالی معروف به بیمارستان O.P.D است و نامِ کتاب هم از همین اصطلاح گرفته شده- امدادگر بوده است.

از آن‌جا که کتاب مقدمه و پیش‌گفتاری ندارد (و چه‌قدر حیف)، مشخص نیست که این خاطرات طی چند جلسه مصاحبه و به چه شیوه جمع‌آوری و تدوین شده است. با این حال از نثرِ کتاب به‌راحتی می‌شود فهمید که مصاحبه‌ها محدود بوده و مصاحبه‌گر سعی نکرده است در شیوهٔ نقلِ خاطرات دخالت کند.

نثرِ کتاب ساده است. آن‌قدر ساده و پُر تشتت و شبیه به کلامِ واقعی که انگار خواننده دارد همراه با خاطره‌گو در خیابان‌های آبادان راه می‌رود و او هر دفعه بخشی از خاطره‌ای را که گوشه‌های شهر یا آدم‌ها به یادش می‌آورند، تعریف می‌کند.

با مینا کمایی به فضایِ قبل از انقلاب و روزهایِ مدرسه‌اش می‌روی. درخیابان‌های آبادان تظاهرات می‌کنی. با اردوهای جهادی به روستاها سرک می‌کشی. امدادگر می‌شوی و مدام بینِ بیمارستان و خوابگاه در کوچ و نوسانی…

این شیوه که شاید حتی عمدی هم باشد به‌نوعی جذاب است. آن هم وقتی که بسط و گسترشِ خاطره‌ها و تأکید بر بعضی نکاتِ کوچک کاملاً با تأثر و حسِ راوی از آن خاطره ارتباطِ مستقیم دارد. این‌جوری راوی را حس می‌کنی و می‌شناسی‌.

اما کم‌کم که بعضی نکات از قلم می‌افتد و حفره‌های داستانی زیاد می‌شود آزار می‌بینی. آن وقت متوجه می‌شوی راوی‌ای که آن‌قدر به خودت نزدیک حس می‌کردی، در کنارت نیست تا به بعضی سؤال‌هایت جواب دهد و حفره‌های خالیِ خاطره‌اش را پر کند و آرزو می‌کردی که کاش مصاحبه‌گر هم به اندازهٔ تو مشتاق و کنجکاو بود.

اما یک نکتهٔ مثبت در این کتاب طنزی است که درست و به‌موقع خودش را به رخ می‌کشد. و هر جا خاطره‌ای کاملاً متأثرت می‌کند، بلافاصله و در ادامه با اعترافات و برداشت‌های صادقانهٔ راوی به خنده می‌افتی. این متعادل‌سازی هم‌ذات‌پنداری‌ات را بیش‌تر می‌کند و شیرینی کتاب را خوردنی‌تر.

در کل، دخترانِ اُ. پی. دی کتابی به سبکِ اولین قدم‌های یک کودک نوپا است؛ قدم‌هایی که نمی‌شود اسمش را راه رفتن گذاشت اما این نوپا برای شروع، بیش از راه رفتن و دویدن به ذوقت می‌آورد.

معرفی صوتی و گزیده‌ای از متن کتاب را دانلود کنید / بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2011/06/opd.mp3

شناسنامه کتاب

عنوان	دختران او پی دی
نویسنده	لیلا محمدی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	انتشارات سوره مهر
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به خاطرات دفاع مقدس
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	132 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	سوم - 88
شمارگان	2500 نسخه
قیمت	1900 تومان
شابک	978-964-471-754-3

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "زیتونِ شور" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سوران سرد
• مرگ ایوان ایلیچ
• عشق‌های خنده‌دار
• خواب خوب بهشت
• تاکسی سمند

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

«تنها مرگ و عشق‌اند که می‌توانند هر چیزی را دگرگون کنند.» جبران خلیل جبران

لطفا چشمانتان را ببندید

کتاب را باز کنید

حالا که چشم گشوده‌اید و شروع به مطالعه کرده‌اید، قلندری هستید که برای رسیدن به قلعه‌های علم و حکمت ۸۰۰ سال به عقب برگشته‌اید و هم‌سفر شده‌اید با یحیی بن حبش سهروردی؛ هم‌سفری که شاید پیش از خواندنِ این کتاب برای‌تان ناشناخته بود و از او اطلاعاتِ چندانی نداشتید. اما حالا بعد از مطالعهٔ کتاب اگر با اسمِ سهروردی روبه‌رو شوید به وجد می‌آییی و چنان دربارهٔ او صحبت می‌کنید و نظرهای متفاوت می‌دهید که انگار سال‌ها با او زندگی کرده‌اید.

سید یحیی یثربی -استادِ دانشگاهِ فلسفهٔ علامه طباطبایی تهران- علاوه بر این‌که داستانی جالب و پر از اتفاقاتِ جذاب و عاشقانه  را برای ما روایت می‌کند، در لایه‌های درونی داستان، فلسفه و حکمت و عرفان و… نیز به مخاطب هدیه می‌دهد. برای کسی که کتاب را مطالعه کرده است اشراق تعریف مشخصی پیدا می‌کند و  نور و ظلمت در زندگی‌اش شخصیت‌های تازه‌ای پیدا می‌کنند.

سید یحیی یثربی

خوابی که شهاب‌الدین می‌بیند و سپس سفرهای او به شهرها و روستاهای مختلف برای ادامهٔ تحصیل شروع داستان است. داستانی که وقایع آن گاهی شیرین و موفق و گاهی تلخ و آموزنده است. شهاب‌الدین در کلاس‌های متنوع درس  شرکت می‌کند و مخاطبِ کتاب نیز قدم به قدم با شخصیت اول داستان به معلوماتش اضافه می‌شود.

داستانِ کتاب به‌طورِ کلی به دو بخش تقسیم می‌شود: سفر، مطالعه، بحث و… که بخشِ اول را تشکیل می‌دهد و آشنایی با عرفان و آیین‌های ایرانیانِ باستان (که بعضی اوقات با آیینِ زرتشتیان گره می‌خورد) و ورودِ دختری به نامِ سیندخت بخش دیگر داستان است.

البته آشناییِ بیش‌تر با عرفان و عاشق شدنِ شهاب‌الدین باعث دگرگونی در او می‌شود و شهاب‌الدین با تلفیق تعلیماتِ اسلامی و عرفانِ زرتشتیان، حکمتِ اشراق را معرفی می‌کند. این موضوع باعثِ ایجادِ اختلافاتِ بسیاری بین علمای بزرگِ آن دوران و او می‌شود و این اختلافات دلیلی برای حوادثِ پیش روی شهاب‌الدین و عاقبتِ اوست که مرحله به مرحله ذهن مخاطب را تا رسیدن به سرانجامِ زندگیِ سهروردی پیش می‌برد.

زبانِ نوشتارِ مجموعه با توجه به این‌که داستان در قرنِ ششم اتفاق می‌افتد، زبانی فخیم و ادبی است و فضاسازی‌ها و تصاویر داستان متناسب با ذهنیت‌هایی که از گذشتهٔ تاریخیِ کشور وجود دارد، انتخاب شده است. در واقع این مجموعه کمکِ زیادی به بازشناختِ فرهنگِ ایرانی اسلامی ما می‌کند و در زمانی که کتاب‌های فلسفهٔ غرب و ترجمه‌های بسیاری در این زمینه وجود دارد، وجودش اتفاقی مبارک است.

قبل از شروع شدنِ هر فصل یک یا چند سطر شعر متناسب با مضامین پیش رو نوشته شده است و در خیلی از مواقع خواننده بعد از تمام کردنِ یک فصل چند صفحه به عقب برمی‌گردد و بارها شعر را در ذهن خود مرور می‌کند و به رابطهٔ آن با متن فکر می‌کند.

شناسنامه کتاب

عنوان	قلندر و قلعه
نویسنده	سید یحیی یثربی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	خسرو آقایاری
ناشر	نشر قو
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به داستان‌های فلسفه
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	320 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	نهم - 1390
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	5000 تومان
شابک	8-68-6412-964

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

فقط تورقِ چند صفحه از تاریخِ ایران، برایِ تکان دادنِ هرکدام از ما کافی است. با این کار، خیلی زود می‌فهمیم «تاریخ» معلمی دوست‌داشتنی است. خیلی از بزرگانِ دینی و سیاسی مطالعهٔ تاریخ را گوشزد کرده‌اند، اما معمولاً ما از این معلم غافلیم. او هم یک گوشهٔ دنج مشغول است و زندگی‌اش را می‌کند. وقتی ما خوابیم، پیش می‌رود و مثلِ شاهدانِ عینی، همهٔ جنایات و حوادث را به خاطر می‌سپرد. باید پیش از فراموش‌کار شدنِ تاریخ سراغش رفت.

تاریخ «آیة الکرسی» نمی‌خواند، کشمش نمی‌خورد، برنامهٔ غذایی‌اش حساب و کتاب ندارد و این‌طوری زود آلزایمر می‌گیرد. باید تا قبل از مریض شدنش رفت و پایِ درسش نشست. بعضی‌ها پیش‌دستی کرده‌اند و زودتر از ما سراغِ این معلم رفته‌اند. مثلاً رسول جعفریان که چندین کتابِ تاریخی نوشته است.

«جریان‌ها و سازمان‌هایِ مذهبی-سیاسیِ ایران» یکی از تاریخ‌نگاری‌هایِ جعفریان است. تاریخ‌نگاری‌ای که نویسنده‌اش آن را «تاریخ‌نگاریِ فرهنگی» می‌خواند و آدم را یادِ پرونده‌هایِ ژورنالیستی می‌اندازد. هرچه باشد، کتابِ هزار و اندی صفحه‌ایِ رئیسِ فعلیِ کتابخانهٔ مجلس، پر است از شگفتی‌ها و درس‌هایِ تاریخی.

او در این کتاب، از فعالیتِ نهادهایِ مردمیِ مذهبی از دههٔ ۲۰ و ۳۰ می‌گوید و به سازمانِ مجاهدینِ خلق می‌رسد، از شریعتی و حسینیهٔ ارشاد اطلاعاتی به خواننده می‌دهد. جعفریان سعی کرده است در کتابش کوچک‌ترین و گذراترین جریان‌هایِ سیاسی-مذهبی را هم از قلم نیندازد و همه‌شان را تا زمانِ پیروزیِ انقلابِ اسلامی معرفی کند.

«جریان‌ها و سازمان‌های…» فقط دربارهٔ سازمان‌ها نیست. در این کتاب از سهمِ اشخاص در تاریخِ دورهٔ پهلوی چشم‌پوشی نشده است. افرادی چون مهندس مهدی بازرگان، آیت الله سید محمود طالقانی، آیت الله شریعتمداری، آیت الله گلپایگانی، دکتر شریعتی، حضرت امام خمینی و نویسندگانِ مذهبی-سیاسی چون خسروشاهی، مکارم شیرازی و… در این کتاب صاحبِ صفحه‌اند. سهمِ برخی از این افراد (مثلاً شریعتی) در این کتاب زیاد، پرچالش و بحث‌برانگیز است و سهمِ برخی دیگر، کمی کم‌تر.

کتابِ «جریان‌ها و سازمان‌های…» کتابِ خوش‌خوانی است و این خوش‌خوانی را، نقلِ قول‌ها و حاشیه‌نویسی‌هایِ آدم‌هایِ صاحب‌نام تشدید می‌کند. پس با کتابی مواجه‌اید که هر صفحهٔ آن یک کبوتر دیگر از کلاهش بیرون می‌آورد!

خوش‌مان بیاید یا نه، جریان‌هایِ سیاسی-مذهبیِ صد سالِ اخیر، تأثیراتِ مهم و طولانی مدت بر جامعهٔ ایران داشته‌اند. تأثیراتی که تا امروز و بعد از این نیز برجا خواهند بود و مسیرشان را در طولِ زمان ادامه خواهند داد. از این روی، دانستنِ تاریخِ این دوره و شناختِ مؤثران این برههٔ زمانی، کمک‌مان می‌کند تا دور و برمان را بهتر بشناسیم؛ به‌ویژه آن‌که بسیاری از رویدادها، در حالِ تکرارند.

رسول جعفریان

«جریان‌ها و سازمان‌های…» از حیثِ فراگیریِ زمانی و موضوعی اثری مهم است. البته این فراگیریِ موضوعی، باعث شده است به همهٔ رویدادها و جریان‌ها به طورِ کامل پرداخته نشود. این هم یکی دیگر از ویژگی‌هایِ کتاب است که به نظر معلولِ سبکِ نزدیک به ژورنالیستیِ آن است.

می‌توانید همهٔ کتاب را طی یک برنامهٔ منظم بخوانید، اما توصیه می‌کنم هر وقت هوس کردید چیزی از تاریخِ ایران بدانید، بخش به بخش جلو بروید. این‌طور خواندن بیش‌تر بِهِتان مزه می‌دهد. البته قطعاً در بخش‌هایی از کتاب حسابی دمغ می‌شوید و غصه می‌خورید، اما بیایید واقع‌بین باشیم.

کاش فونتِ نوشته‌هایِ کتاب «یاقوت» نبود. این فونت، فونتِ مناسبی برایِ کتاب‌سازی نیست. به خصوص که فاصلهٔ سطورِ کتاب کم است و خواندنش را کمی دشوار می‌کند. البته باید ناشر را به خاطرِ انتخابِ نوعِ کاغذ ستود؛ هرچند که دولتی است و کاغذ را راحت به دست می‌آورد. کاغذِ پوست‌پیازیِ کتاب وزن و حجمش را معقول کرده است.

شناسنامه کتاب

عنوان	جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران
نویسنده	رسول جعفریان
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	خانه کتاب ایران
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان و محققان تاریخ
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	1032 صفحه – وزیری
نوبت چاپ	نهم - بهمن 87
شمارگان	2000 نسخه
قیمت	10 هزار تومان
شابک	978-964-9051-857

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

«خرمشهر در جنگ طولانی» مقاومتِ خرمشهر را نه در ۳۵ روزِ اول جنگِ تحمیلی بلکه در جنگی طولانی بررسی می‌کند. جنگی که مقاومت‌های آغازین، یکی از ادوارِ آن محسوب می‌شود. این کتاب را انتشاراتِ مرکزِ مطالعات و تحقیقاتِ جنگ منتشر کرده و از دو بخشِ مجزا تشکیل شده است.

بخشِ اول با عنوانِ «خرمشهر عرصهٔ مطامعِ عراق» چهار فصل دارد که در آن‌ها به این موارد پرداخته شده است:

■ اوضاع و جریان‌هایِ سیاسی-قومیِ قبل از انقلاب در خرمشهر و شرحِ مختصری از فعالیت‌هایِ آن‌ها

■ اقداماتِ دولتِ صدام و تلاشِ رژیمِ او برای بهره‌برداری از عرب‌زبان بودنِ مردمِ این منطقه

■ اقداماتِ نیروهایِ مذهبی-انقلابیِ خرمشهر برایِ مقابله با فعالیت‌هایِ ضدِ انقلابی و قوم‌گرایانه

■ عللِ برکناریِ حسن البکر و رسیدنِ صدام حسین به قدرتِ مطلقهٔ عراق

■ محاصرهٔ اقتصادیِ ایران و قطع رابطهٔ امریکا با ایران

■ شکستِ حملهٔ طبس و کودتایِ پادگانِ نوژه

■ شمارشِ معکوسِ آغازِ جنگِ تحمیلی

■ تغییرِ مشی و تاکتیک صدام پس از شکست و موضوعِ «عربستان‌سازیِ» خوزستان

بخشِ دومِ کتاب نیز با عنوان «خرمشهر در تهاجمِ سراسریِ عراق»، شاملِ ۶ فصل است که در آن‌ مواردی از این دست به‌طور مفصل بازگو شده است:

■ جریانِ آمادگیِ ‌ارتشِ متجاوزِ صدام برایِ شروعِ هجوم به خرمشهر

■ اوضاعِ مرز و تحرکاتِ مرزیِ عراق پس از پیروزیِ انقلاب و واکنشِ ‌ارگان‌های مسئولِ جمهوریِ اسلامی

■ چگونگیِ شروعِ هجومِ سراسریِ دشمن در منطقهٔ خرمشهر و واکنشِ مردم

■ نحوهٔ هجومِ یگان‌هایِ زمینیِ عراق و محورهایِ تجاوز و چگونگیِ مقابله با آن‌ها

■ شکل‌گیری و سازمان‌دهیِ نیروهایِ مقاومت

■ ناکامیِ صدام در کسبِ یک پیروزیِ سریع و اعلامِ آتش‌بس از جانب او و واکنشِ جمهوریِ اسلامی

■ تمرکزِ قوا و توجهِ اصلیِ رژیمِ صدام به اشغالِ خرمشهر و آبادان

■ وضعیتِ مدافعین در آغازِ مرحلهٔ دومِ هجوم

■ عبورِ دشمن از کارون و چگونگیِ نفوذِ دشمن در شهر پس از ۲۲ روز تلاش و تحملِ تلفات

■ تشریحِ جنگِ شدیدِ خیابانی و مقابلهٔ مدافعانِ خرمشهر برایِ جلوگیری از سقوطِ خونین‌شهر

■ هجومِ نهاییِ دشمن

کتاب همچنین دارایِ دو بخشِ ضمیمه است که در ضمیمهٔ اول با عنوانِ «زنان در حماسهٔ خونین‌شهر» از تلاشِ زنان در جریانِ مقاومتِ ۳۵ روزهٔ‌ خرمشهر یاد شده است و نیز فعالیت‌هایی که در زمینهٔ نبردِ مستقیم با دشمن، پشتیبانیِ رزمندگان و امدادگری داشته‌اند.

ضمیمهٔ دومِ کتاب، زندگی‌نامه‌ای از شهید شیخ محمدحسنِ شریف‌قنواتی است که در آن به نقش و فعالیت‌های این شهید در خرمشهر پرداخته شده است.

نگارشِ اولیهٔ کتاب در فاصلهٔ سال‌هایِ ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۳ با استفاده از منابع و اسنادِ سپاه پاسداران، ارتش، شهربانی، فرمانداری، استانداری و روایتِ کسانی که در خرمشهر جنگیده‌اند صورت گرفته است. کتاب در انعکاسِ مقاومتِ مردمی و هویت و ارزشِ مقاومتِ مردمِ خرمشهر موفق عمل کرده است و بیانِ واقعیت‌هایی چون فعالیتِ ستون پنجم، خوفِ اسارتِ نیروهای خودی و خویِ ددمنشانهٔ دشمن از نقاط قوتِ آن است.

از آنجا که به جز نیروهای بومی و مستقر در خرمشهر واحدهایی از نیروهای زمینی، هوایی و دریاییِ ارتش نیز در دفاع از این شهر حضور داشته‌اند، جای خالیِ روایت‌های دقیق از این حضور در کتاب احساس می‌شود. با این حال «خرمشهر در جنگِ طولانی» جامع‌ترین اثری است که تا به حال دربارهٔ مقاومتِ خونین‌شهر نوشته شده است.

شناسنامه کتاب

عنوان	خرمشهر در جنگ طولانی
نویسنده	مهدی انصاری، محمد درودیان، هادی نخعی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به تاریخ ایران
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	528 - رقعی
نوبت چاپ	سوم - 1387
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	3000 تومان
شابک	964-6315-77-1

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "کاسنی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• اعترافات
• نفس بریده
• عزاداران بیل
• جای خالی سلوچ
• جاده

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی