«چِلم» را شهری تاریخی فرض کنید در لهستان که ساکنین آن بیش‌تر مردمی ساده لوح هستند که به دست حاکمانی بی خرد، گرفتار آمده‌اند.

«آیزاک بشویتس سینگر» نویسندهٔ لهستانی و برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات به سال ۱۹۷۸با قلمی توانا داستانی نمادین از سرنوشت اجتماعی بشر و نقش حاکمان کم عقل و ناتوان در رقم زدن چنین دنیای شومی را روایت کرده است. البته این کتاب گویا برای نوجوانان نوشته شده اما بقدری حرف دارد که آشکارا می‌شود کتاب را ویژه بزرگسالان نامید.

سینگر در این کتاب تاریخ چِلم را روایت می‌کند. او ابتدا از «گرونام اول» شروع می کند. اولین پادشاه چِلم که به وجود بحران در شهر پی می‌برد و با شورای حکومتی‌اش در صدد رفع بحران بر می‌آید . اما برای رفع بحران تصمیم به شروع جنگ می‌گیرد و دلیلش برای این کار را توهین مردم شهرهای اطراف، به مردم خردمند و نورچشمی چلم می‌داند اما در

نهایت شکست سختی را تجربه می‌کند.

طبق معمول کشورهایی که در جنگ شکست می‌خورند در آستانهٔ انقلاب هستند. رهبر حزب انقلابی «بنم‌پوک راکا» حکومت را به دست می‌گیرد و با وعدهٔ از بین بردن پول و ایجاد جامعهٔ بی‌طبقه کشور را اداره می‌کند که باعث افتادن کشور از چاله به چاه می‌شود. و «فایتل» که دزدی سابقه‌دار است با استفاده از پول‌هایی که در دو دورهٔ قبل دزدیده حاکم شهر می‌شود.

و این داستان ادامه دارد تا روی کار آمدن حزب زنان و نابود شدن کشور.

سینگر در این داستان به وضوح سه نوع حکومت فاشیستی، مارکسیستی و سرمایه‌داری را به تمسخر می‌کشد و ویژگی مشترک هر سه را حاکمان احمق و نالایق آن می‌داند که هر کدام با نام‌های گوناگون، بر بدبختی‌های بشر افزودند. حاکمانی خود رأی، با اطرافیانی چابلوس، که هر چه می‌خواهند می‌کنند بدون این که حتی از رعیت نظری بخواهند.

این کتاب نمادین شبیه «مزرعهٔ حیوانات» جورج اورول آمیخته با مضامین سیاسی، اجتماعی است که بر بستری کمیک پیام‌اش را انتقال می‌دهد.

این اثر، کتاب برگزیدهٔ شورای کتاب کودک و نوجوان نیز هست. شورایی که حقی عظیم بر فرهنگ این مرز و بوم دارد.

«احمق‌های چِلم» را «پروانه عروج‌نیا» ترجمه کرده و «اوری شولتز» تصاویری زیبا به کتاب افزوده است.

بخشی از متن کتاب را بشنوید:

ارسال نظر سریع

توضیح اشا: آن‌چه خواهید خواند، نوشتهٔ «محمد حسین اعلمی» نوجوانِ کلاسِ دوم راهنمایی است. محمدحسین، نوجوان اهل مطالعه‌ای است که هم به خوبی کتاب می‌خواند و هم به خوبی دربارهٔ کتاب‌ها مطلب می‌نویسد. یکی از مطالب او دربارهٔ مجموعه رمانِ نوجوانِ «سرزمین اشباح» اینک، بدون دخالت و تغییر، پیش روی شما است. او قول داده که بعدا مطالب بیش‌تری برای هم‌سن‌هایش بنویسد.

«سرزمین اشباح» یک رمان دوازده جلده از نویسنده‌ای به نام دارن شان است. سرزمین اشباح به داستان پسری می پردازد که بر اثر یک اتفاق و برای نجات جان دوستش وارد دنیای اسرار آمیز اشباح می‌شود. دارن شان با پرداختن زیاد به جزئیات و در نظر گرفتن آن‌ها جلوهٔ دیگری به داستان بخشیده است که آن را در سایر رمان‌های هم‌رَدهٔ سرزمین اشباح نمی‌توان یافت.

این عکس محمدحسین است. موقعی که این عکس را از او گرفته‌اند، با خانواده‌اش به گردش رفته بوده.

علاوه بر جزئیات، رمان این جذابیت را دارد که شخصیت‌های اصلی آن نوجوانانی هستند که بر دو طرف جریان داستان حکومت می‌کنند و این حس خودباوری و غرور را به خواننده (اگر نوجوان باشد) می‌دهد که حتی می‌تواند برای تغییر سرنوشت دنیا تصمیم بگیرد.

علاوه بر این نویسندهٔ کتاب سعی دارد که تصورات عامیانه و معمول را در مورد چیزهای تخیلی را از ذهن انسان پاک کند و چیزهای جذاب‌تری را جایگزین آن کند.

این کتاب یکی از معدود کتاب‌هایی است که نویسنده نام شخصیت اصلی کتاب را نام خود گذاشته و به روایت آن می‌پردازد. این داستان مانند اکثر رمان‌های نوجوان یک طرف خوب دارد که در این داستان اشباح‌اند و یک طرف بد که در این داستان شبح‌واره‌ها اند.

داستان اصلی داستان و جنگ بین دو این طرف داستان از این جا شروع می‌شود که دارن (شخصیت اصلی) می‌خواهد دوستش را از خطر مرگ نجات دهد. به نظر دارن دنیای انسان‌ها خیلی به‌تر از دنیای اشباح است و در آن هیچ مشقتی نیست اما او مجبور می‌شود برای نجات دوستش به این دنیا وارد شود. اما دوست دارن که در خطر مرگ است (استیو) این فکر را نمی‌کند. او عاشق دنیای اشباح است و به خاطر همین فکر می‌کند که دارن با شبحی که شرط زنده ماندن او را رفتن دارن به دنیای اشباح گذاشته توطئه کرده‌اند و سعی دارند تا او به دنیای اشباح رود و به خاطر همین قسم می‌خورد تا آخر عمر با او دشمن شود و همین باعث می‌شود که اتفاقات زیبایی در طول داستان بیفتد.

شما هم می‌توانید نوجوانان خانواده‌تان را برای نوشتن دربارهٔ کتاب‌هایی که می‌خوانند ترغیب کنید. خانه کتاب اشا، از مطالب کودکان و نوجوانان دربارهٔ کتاب‌هایی که می‌خوانند استقبال می‌کند.

• خانه اشبا ح
• ??? ?????? ??
• ???? ??? ?????
• ???? ??? ?????? ????? www
• ???? ?????? ?????
• ?????? ???? ??? ?????? ?????
• ?????? ?????? ?????

ارسال نظر سریع

داستان برای من از آن‌جا شروع شد که مشغول وارسی کتابخانهٔ مدرسه بودم، تا ببینم کتابی  هست که بشود خواند و بعد از آن توصیه اش کرد، که یک باره قامت رعنای کتاب «طوطی و بازرگان» نمایان شد و مرا جذب خود کرد. پس مجبور شدم جستجو را قطع کنم و بنشینم کتاب را بخوانم.

خوب، داستان همان حکایت معروف طوطی و بازرگان مثنوی است که هزاران بار با ده‌ها لحن روایت شده. بازرگانی که عاشق طوطی خوش پر‌‌‌ و بالش است پس از چندی قصد سفر به هندوستان می‌کند و طوطی هم از او می‌خواهد پیامش را به طو‌طیان هند برساند و….

اما لطف این کتاب این است که اولاً بازنویسی ساده و روانی دارد و لحن قصه گونه‌اش آدمی را جذب می‌کند و از آن مهم‌تر نقاشی‌های محشری را در خود جا داده است. نقاشی‌های قهوه‌خانه‌ای که هر صفحه از کتاب را زینت داده و به فهم داستان کمک زیادی می‌کند. گونه‌‌ای از نقاشی که از دو قرن پیش در ایران رواج داشته و امروز رونق سابق را ندارد.

اگر دوست دارید بچه‌ها را آرام آرام با ادبیات کهن ایران زمین آشنا کنید و در لابه لای کتاب‌های ترجمه‌ای این روزها، برای بچه‌ها از مولوی بگویید این کتاب از بهترین‌‌ها است. هم داستانش پیام دارد و هم ظاهرش آن‌قدر زیبا است که بچه‌ها دوستش بدارند. علاوه بر همهٔ این‌ها نقاشی قهوه‌خانه‌ای را نمی‌‌توان نادیده گرفت و آشنایی نوجوانان با این نوع از نقاشی خالی از لطف نیست.

کتاب را خانم «مرجان فولادوند» بازنویسی کرده و «احمد خلیلی» زحمت نقاشی‌ها را کشیده.

بخشی از متن کتاب را بشنوید:

ارسال نظر سریع

کسی که نوجوانی‌اش را با کتاب نگذراند، در مسیر تجربه‌ها، کم‌تر می‌آموزد و بیش‌تر رنج می‌کشد. اگر نگاهی به دور و برمان بیندازیم، این اصل را به خوبی درخواهیم یافت. و نوجوانی، روزهایِ شیرین و خاطره‌انگیز شنیدنِ قصه‌ها و با خاطر سپردن آن‌ها است. با تکیه بر این نکته، چوکا چکاد و مریم ملک‌لو، کتابی از قصه‌های ترکیه را برای نوجوانان ترجمه کرده‌اند.

ناظم حکمت، شاعرِ نام‌آشنای ترکیه‌ای یکی از قصه‌گوهای این کتاب است که از میان ۱۵ قصهٔ کتاب «ابرِ عاشق»، چهار قصه نوشتهٔ او است. حکمت، داستان‌های «قصه‌ای برای پسرم(۱)»، «قصه‌ای برای پسرم(۲)»، «لالایی برای پسرم» و «ابر عاشق» را در این کتاب دارد. ۱۳ داستانِ دیگرِ کتاب، قصه‌هایی است که خودِ ناظم حکمت در این کتاب

آورده است. او این داستان‌ها را بازنویسی کرده و به قول خودش، تلاش کرده تا آن‌ها را به سمتی ببرد که پاسخ‌گوی نیازهای امروزی باشند. اما «امروزی» که ناظم حکمت از آن حرف می‌زده است، حالا دیگر برای ما دیروز است و شاید این‌گونه بپنداریم که قصه‌های کتاب «ابر عاشق»، قصه‌های دیروزند. اما حقیقت آن است که قصه‌ها، هیچ‌وقت برای روایت شدن و روایت کردن کهنه نمی‌شوند. خاصه آن‌که همیشه، زبان‌های شیرین و گوش‌های هوشیار در میان مردمان باقی‌اند.

ناظم حکمت شاعر ترکیه‌ای

این کتاب، تصاویر ساده‌ای دارد که خواننده و روای را با در کنار خوانش داستان‌ها، با خود همراه می‌کند. روایتِ کتاب، روایتی ساده و صمیمی است و خبری از فخرفروشی در تکنیک داستان‌نویسی نیست. «ابر عاشق» با مخاطبش ساده است و صریح؛ هم‌چون مردمِ ساده دل که راویانِ قصه‌ها هستند.

آیا مخاطب داستان‌های این کتاب فقط نوجوانان هستند؟ خیر. اگر پیر شده‌اید، یا در آستانهٔ جوانی هستید یا روزهای جوانی را پشت سر گذاشته‌اید، فرقی نمی‌کند، داستان‌هایی که روانِ شما سر و کار دارند، همیشه برایتان دل‌نشین و دوست‌داشتنی خواهند بود. و «ابر عاشق» چنین است.

کتابی کوچک و خوش‌دست، در قطع پالتویی، که دل و روح‌تان را با خود همراه می‌کند و می‌بردتان به سرزمینِ داستان‌های شیرین و پریانِ خوش‌رو و رؤیاهای شیرینِ دوست‌داشتنی.

کتابی که خواندنش، بهار می‌طلبد و بهاری می‌کند.

بخشی از متن کتاب را بشنوید:

این متن، پیش‌ از انتشار در اشا، به سایت «خبرآنلاین» فروخته شده است.

ارسال نظر سریع

خرداد ۸۷، با دوستی در شهری کیلومترها دورتر از تهران ملاقات کردم که حس می‌کردم سال‌ها می‌شناسمش. او، کتابی به من هدیه کرد که بعد از یک‌سال هنوز از جمله کتاب‌های دوست‌داشتنی کتاب‌خانهٔ من است. کتابی که عظمتش را از «شیخ ابوالحسن خرقانی» بزرگ وام گرفته است.

«عرفان نظرآهاری» در ادامه پرداختن به آثار قدما و بازنویسی‌شان، این‌بار سروقتِ منابعی رفته است که از شیخِ خرقان نوشته‌اند. دربارهٔ احوال و اقوال او. دربارهٔ وقتی که از او پرسیدند خدا را چگونه بشناسیم و او جواب داد: «از هر راهی می‌توان خدا را شناخت، اما هر شناختی را پیامدی است. شما تاب کدام پیامد را دارید؟»

نظرآهاری پیش از آن‌که بازنویسی حکایاتِ نقل شده از شیخِ خرقان را در کتابش بیاورد، نیمچه فصلی نوشته است دربارهٔ گمشدهٔ عصرِ ما: جوان‌مردی و فتوت. او گفته است که مدعیانِ جوان‌مردی بسیار بوده‌اند. تا تاریخ بوده، جوان‌مردی مدعی داشته است، اما، جوان‌مردان اندک بوده‌اند.

می‌نویسد: «زمین و زمان را می‌گردم در جستجوی جوانمرد. کاروانسراهای خشتی و جاده‌های سنگی و کوچه‌های خاکی را می‌گردم، در جستجوی جوانمرد.»

می‌گردد و می‌گردد تا می‌رسد به شیخ… به صاحبِ خان‌قاهِ خرقان در نزدیکیِ شاهرود. جایی که هوایی دل‌پذیر دارد و آبی خوش و کسی در آن‌جا مدفون است به نام «شیخ ابوالحسن خرقانی» که جایی گفته است: «از نام و ایمان کسان نپرسید و بی پرسشی، نان دهید. کسی که بر خوانِ خدا به جان ارزد، بر خوانِ بوالحسن به نان می‌ارزد!»

پیش‌تر دربارهٔ این شیخِ بزرگ‌وار، کتابی نسبتاً تخصصی از محمدرضا شفیعی کدکنی معرفی کرده‌ایم که «نوشته بر دریا» نام دارد. اما حکمِ این کتاب، حکمِ دیگری است. این‌بار می‌خواهم نوجوانان را به خواندن از شیخ بخوانم و برای این کار، «جوان‌مرد؛ نام دیگر تو» را پیش‌نهاد می‌دهم که عرفان نظرآهاری جمع و جورش کرده است.

این کتاب، ظاهری شایسته و دلنشین دارد. اما سر تر از همهٔ این محاسن، حرف‌هایی است که درونش آمده است. حرف‌هایی چون این:

«شراره‌ای بر جامهٔ مرد نانوا افتاده بود. بی‌تاب شده بود و تقلا می‌کرد تا خاموشش کند. جوانمردی از آن حوالی می‌گذشت، نانوا و تقلایش را دید. آهی کشید و ایستاد و به درد گفت: افسوس! سالهاست که آتش خودخواهی و آتش حسد و آتش ریا در دل‌مان افتاده است و هیچ تقلا نمی‌کنیم که خاموشش کنیم.

این شراره، جامه‌مان را خواهد سوخت.

آن آتش اما جان‌مان را می‌سوزاند؛ جان‌مان و ایمان‌مان را.»

• ?????????? ??????

ارسال نظر سریع

تا به حال فکرش را کرده‌ای که رفاقت با یک سنگ، چطور می‌تواند باشد؟ چندوقت پیش کتابی خواندم که می‌گفت هرکس باید سنگی داشته باشد. سنگی استثنایی که فقط متعلق به خود آدم باشد. نویسنده آن کتاب که اتفاقاً اسمش هم «هر کس باید سنگی داشته باشد» است، توی کتابش می‌گوید «من برای بچه‌هایی که سنگی ندارند تا دوستشان باشد متأسفم»

اگر فکر می‌کنید داشتن یک دوست از جنس سنگ بیش از حد بی‌معنی است، یا این‌که هیچ‌وقت به داشتن همچین دوستی فکر نکرده‌اید، خوب است بدانید من هم همچین حالی داشتم. یعنی هیچ‌وقت به فکرم نرسیده بود که باید یک سنگ داشته باشم و با او رفاقت کنم! اما، وقتی کتابِ کوچکِ خانمِ «بایرد بیلرد» را خواندم، بهم ثابت شد که باید سنگی داشته باشم.

چند جمله از کتاب:

هرکسی باید سنگی داشته باشد. من برای بچه‌هایی که سنگی ندارند تا دوستشان باشد متأسفم. من برای بچه‌هایی که هیچ سنگی دوستشان نیست و فقط سه‌چرخه، دوچرخه، اسب، فیل، ماهی قرمز، خانهٔ عروسکی سه اتاقه، اژدهای کوکی و از این جور چیزها دارند متأسفم.

برای همین من ده قانون خودم را به آن‌ها می‌گویم، ده قانون برای پیدا کردن یک سنگ… نه هرسنگی. منظورم سنگی استثنایی است که خودت پیدایش کنی و تا هروقت که بتوانی پیش خودت نگهش داری. شاید تا ابد.

■□■

این خانم که نزدیک مکزیک به دنیا آمده، توی کتابش ۱۰ قانون برای پیدا کردن و داشتن یک سنگ نوشته است. ما باید این ۱۰ قانون را رعایت کنیم و اگر دوست داریم، خودمان قانون‌های دیگری به این ۱۰ قانون اضافه کنیم. قانون‌هایی بیش از حد شخصی و استثنایی، تا سنگی که پیدا کرده‌ایم را خیلی خیلی ویژه کند. سنگی ویژه؛ فکرش را بکنید!

بعد از خواندن کتاب «هرکسی باید سنگی داشته باشد»، به فکرم رسید که خواندنش را به شما هم توصیه کنم. به نظرم خیلی حیف می‌آید که شما سنگی نداشته باشید و برای پیدا کردن یک سنگ، قانون نداشته باشید. حالا که نزدیک عید است، چه خوب می‌شود که توی سفر یا گردش، یک سنگ از توی باغ یا بیابان، یا کنار جاده یا کوه، برای خودمان پیدا کنیم. یک سنگِ خاص که فقط مال شما باشد.

راستی این را به یاد داشته باشید که «بدترین کار این است که با ناراحتی به دنبال سنگ بروی» پس، لبخند بزن.

ارسال نظر سریع

لئون تولستوی، برای دوست‌داران ادبیات، نامی‌تر از آن است که نیازی به معرفی مفصل داشته باشد. این نویسنده و مصلح اجتماعی روس در بین سال‌های ۱۸۲۸ تا ۱۹۱۰ زیست و در این مدت، تعدادی از درخشان‌ترین آثار ادبی همهٔ اعصار را آفرید؛ آثاری که نه تنها نام او را بر تارک ادبیات جهان جاودانه کرد، بل ادبیات روس را جان و جلایی تازه بخشید و آوازه داد. بی‌شک، «جنگ و صلح» و «آناکارنینا»ی او، اگر به‌ترین رمان‌های نوشته‌شده در طول تاریخ نباشند، به گواه نسل‌های مختلف سخن‌شناسان و مخاطبان عادی، در گروه ده رمان بزرگ تاریخ جای دارند.
خوش‌بختانه، اغلب آثار تولستوی به فارسی ترجمه شده‌اند، بعضی فقط با یک برگردان و تعداد بیش‌تری با برگردان‌های گوناگون. یکی از کتاب‌های ترجمه‌شده از تولستوی «طبل میان تهی»ست. کتابی که هشت داستان کوتاه از او را شامل می‌شود. این کتاب را انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب در سال ۱۳۴۳، در سلسله کتاب‌هایی که برای جوانان به چاپ می‌سپرد، با ترجمه‌ٔ «منوچهر ضرابی» به بازار عرضه کرد. متأسفانه، این کتاب هم‌اکنون نایاب است.

برای دوستانی که نمی‌دانند، یادآوری می‌کنم: بنگاه ترجمه و نشر کتاب در سال ۱۳۳۲ـ بنا بر طرحی از احسان یارشاطر و با هم‌راهی ملکه‌ٔ وقت، «ثریا پهلوی» و مباشر وقت املاک و مستغلات پهلوی، «امیراسدالله علم»ـ تاسیس شد و تا زمان وقوع انقلاب اسلامی سرپا بود. پس از انقلاب، حقوق کتاب‌های این مرکز نشر دولتی به شرکت انتشارات «علمی و فرهنگی» منتقل شد.

«علمی و فرهنگی» در این سال‌ها تعدادی از صدها کتابی را که بنگاه ترجمه و نشر کتاب منتشر کرده بود و مشکلات ممیزی نداشت، تجدید چاپ کرده است. «طبل میان تهی» هم یکی از هم‌این آثار است. البته من نسخهٔ اصلی کتاب را دارم و نمی‌دانم آیا در چاپ جدید حذفیاتی در تصاویر و متن کتاب اعمال شده یا خیر. بر اساس اطلاعات کتاب‌خانه‌ی ملی، تجدید چاپ اثر در سال ۱۳۷۳ انجام شده است و ۱۴۴ برگ دارد، در حالی که نسخه‌ی اصلی اثر ۱۸۸ صفحه را شامل می‌شود.

از حاشیه‌ها که بگذریم، «طبل میان تهی» هشت داستان از تولستوی را در بر دارد. نام این داستان‌ها از این قرار است: «طبل میان تهی»، «یک‌نفر به چه مقدار زمین نیاز دارد»، «دختران خردسالی که از مردان داناترند»، «جرقه‌ای می‌تواند خانه‌ای را بسوزاند»، «بچه‌ٔ شیطان و نان دهقان»، «سه سؤال»، «داستان ایوان دیوانه» و «زندانی قفقاز»

داستان‌های این کتاب، به غیر از داستان آخر، بیش از آن‌که واقعیت را مبنا قرار دهند پای در تخیل و افسانه دارند. هدف تولستوی از نوشتن آن‌ها رساندن یک پیام اجتماعی بوده است. بر هم‌این اساس، این داستان‌ها شانه به شانه‌ٔ حکایات آموزنده‌ٔ کلاسیک حرکت می‌کنند. درواقع، می‌توان آن‌ها را نمونه‌ٔ پرداخته‌شده‌ٔ آن‌چه دانست که در آثاری هم‌چون «قصه‌ها و افسانه‌های برادران گریم» می‌بینیم.

تولستوی سعی کرده است تا جای ممکن پیام اخلاقی اثر را در لابه‌لای داستان پنهان کند اما گاهی هم ابایی نداشته که نصیحتی را مستقیماً در اختیار خواننده‌ٔ جوان خود قرار دهد. درون‌مایه‌ٔ داستان‌ها بر فرم‌شان می‌چربد، اما هنر تولستوی باعث شده این اتفاق توی ذوق نزند و با این‌که داستان‌ها مشخصاً بار تعلیمی دارند، جذابیت کار حفظ شود.
«طبل میان تهی» تبلیغ درست‌کاری‌ست و این‌که نیکی همیشه بر پلیدی چیره می‌شود، «یک‌نفر به چه مقدار زمین نیاز دارد» آموزش قناعت است و نتیجه‌ٔ حرص و آز بیش از حد را تصویر می‌کند، «دختران خردسالی که از مردان داناترند» می‌گوید که کودکان دنیای خاص خود را دارند و بزرگ‌ترها را از جدال با یک‌دیگر به خاطر آن‌ها بر حذر می‌دارد، «جرقه‌ای می‌تواند خانه‌ای را بسوزاند» با آیه‌ای از انجیل متا درباره‌ٔ بخشش و گذشت آغاز می‌شود و هم‌این مضمون را در جنگ میان دو خانواده‌ٔ روس می‌پروراند، هدف از نگارش «بچه‌ٔ شیطان و نان دهقان» بازنمایی مضرات می‌گساری و نقش آن‌ در پلیدی‌هاست، «سه سؤال» نصایح یک زاهد گوشه‌گیر است به یک پادشاه، و از میان پیام‌های «ایوان دیوانه» این یکی از همه پررنگ‌تر است: «هر کس دست زبر و خشن دارد در سر میز غذا تناول می‌کند و هر کس  ندارد باید پس مانده‌ٔ دیگران را بخورد.»

حکایت داستان «زندانی قفقاز» از بقیه‌ٔ نوشته‌های کتاب جداست. این داستان به‌ترین داستان کتاب است و برخلاف ساختار حکایت‌وار باقی نوشته‌ها، فرمی امروزی و روایتی مدرن دارد. تولستوی در جنگ‌های قفقاز شرکت داشت و بر مبنای آن چند رمان و تعدادی داستان کوتاه نوشت. «زندانی قفقاز» یکی از هم‌این آثار است. «زیلین» یک افسر روس است که در قفقاز می‌جنگد. او از فرمانده‌اش مرخصی می‌گیرد تا به دیدار مادر فرتوتش برود اما در میانهٔ راه تاتارها او را به اسیری می‌گیرند. یک‌بار تلاش می‌کند بگریزد اما ناموفق است و دوباره گرفتار می‌شود. این‌بار او را در یک چاه نمور و تاریک زندانی می‌کنند اما او ناامید نمی‌شود. بار دیگر فرار می‌کند و این‌بار با زنجیری که به پایش است خود را تا اردوگاه سربازان روس می‌رساند و نجات می‌یابد.

داستان تعلیقی نفس‌گیر دارد و کاملاً رئالیستی پیش می‌رود. «زندانی قفقاز» ستایشی‌ست از شهامت و شجاعت و امیدواری به آینده. داستانی پرکشش که، علاوه بر درون‌مایه‌ی متعالی‌اش، پی‌رنگ مستحکمی دارد.
هرچند تولستوی «طبل میان تهی» را برای جوانان نوشته‌ است، اما داستان‌های این کتاب فراتر از یک گروه سنی هستند و برای همه‌ٔ مخاطبان جذاب‌اند.

مگر می‌شود نوشته‌ای از تولستوی خواندنی نباشد؟!

توضیح: شناسنامه جدید کتاب را نیافتیم!

ارسال نظر سریع

یک انسان سالم و تندرست، قوی و تنومند نمی‌شود مگر آن که از کودکی برنامه‌ای برای تغذیه خوب و سالم داشه باشد. کسی هم که قرار است افکار بلند در سر بپروراند، باید از سنین کم‌تر در فکر فرآورده‌های خوب برای اندیشه‌ای سالم باشد.

این بار دکتر علی شریعتی با داستانی کوتاه به نام «گیاه‌شناسی» به نوجوانان و کم سن و سال‌ترها، اندیشه‌های نو هدیه کرده است. شریعتی در این کتاب، لباس معلم جامعه‌شناس روشن‌فکر را از تن به در آورده است و با زبان بچه‌ها روایتی صمیمی از زندگی یک معلم را بیان می‌کند؛ معلمی که «از این که خانه‌اش کوچک است و جیبش خالی» رنج نمی‌برد و به بچه‌ها فقط کتاب را درس نمی‌دهد. او در طبیعت خدا را به بچه‌ها می‌شناساند و می‌فهماند و انسان بودن را.

بخشی از متن کتاب:

بعضی‌ها هیکل‌هایی گنده‌اند اما روحشان کوچک است. به قول یک شاعر عرب: «تنشان فیل است و فکرشان گنجشک!» اما او برعکس، اندامی استخوانی و کوچک بود، مثل اینکه الان باد می‌بردش، ولی فکرش از شهرش و کشورش می‌گذشت و تمام جهان را فرا می‌گرفت…         (متن کتاب، صفحه ۶)

اکثر صفحات در این کتاب، سهم کم‌تری از نوشته دارند و بیشتر صفحه را تصاویر و رنگ‌آمیزی‌های ساده، زیبا و در عین حال عمیق و هماهنگ با متن در بر گرفته است.

شاید برخی از جوانانی که دوره نوجوانی آن‌ها در دهه ۶۰ بوده است، اولین چاپ این کتاب را به یاد بیاورند و خاطره خوش خواندن آن را تا به امروز در ذهن داشته باشند.

بنیاد فرهنگی دکتر شریعتی در زمستان سال ۱۳۷۹ این کتاب را تجدید چاپ کرده است. «گیاه‌شناسی» کتابی است که با قیمتی اندک، اندیشه‌ای بلند به نوجوانان هدیه می‌کند و چه بسا زمینه را برای اندیشه‌هایی بلندتر در ذهن و ضمیر نوجوانان فراهم کند.

ارسال نظر سریع

بد جوری امان‌ش را بریده بود این تشنگی! پاک از یادش رفته بود که آمده است برای شناسایی. می‌خواست خود را به سنگر فرماندهی برساند. و رساند؛ کسی نبود. تا توانست آب خورد؛ بعد چشمش افتاد به کنسروهای کنار سنگر. تازه یادش افتاد چه‌قدر گرسنه است. همان‌جا وسط سنگر نشست و شروع کردن به خوردن. حسابی سیر شده بود که صدای پایی را شنید. از جا پرید. لباس عراقی به تن داشت. امیدوار بود که لو نرود. افسر عراقی که وارد شد، چشم در چشم افسر دوخت و احترام نظامی گذاشت. در جواب او افسر، صورتش را به سیلی نواخت و بیرونش کرد.

روز بعد، وقتی همهٔ سنگرها به دست نیروهای خودی‌ افتاده بود، افسر را در بین صف اسرا دید. افسر عراقی که تازه او را دیده بود، مات و مبهوت، نگاهش می‌کرد.

مهدی زین‌الدین اما، سیلی به او نزد. رفت و  یک لیوان چایی برایش آورد!

دوست داری به جز چند ستاره‌ای که در سر در سینماها و جلد مجلات، دنبال تصویر و نامشان هستی، یا چند فوتبالیست محبوبت که عکس‌هایشان را جمع می‌کنی چند قهرمان دیگر هم بشناسی؟ پیش‌نهاد می‌کنم زنده باد ایران را بخوانی! حداقلش این است که وقتی نقشهٔ شبیه گربهٔ ایران را -که در کتاب جغرافی‌ات می‌بینی- می‌دانی اگر این قهرمانان نبودند دیگر گربه‌ای نمی‌ماند تا در گوشه‌ای از کتاب جغرافی‌ا‌ت، جا خوش کند.

زیاد وقتت را نمی‌گیرد. چند قطعه‌ٔ کوتاه است از زندگی چند فرمانده که پیش پای تو -وقتی جنگ ایران و عراق در گرفت- رفتند آن جلوی جلو، زیر آتش و گلوگه، سینه سپر کردند، تا ایران بماند و گربهٔ کتاب جغرافیِ تو، دست‌نخورده بماند.

اصلا وقتی می‌روی مهمانی، کتاب را همراهت ببر و با دوستانت بخوان. با همان دوستانی که تا هم را می‌بینید هیچ چیز جلودارتان نیست و از سر و کول هم بالا می‌روید. فقط آخرِ بازی حساب کار یادتان نرود. ببینید کی جرزنی کرده. ببینید کی مردانه بازی کرده!؟ مثل شهید زین‌الدین، شهید همت، شهید بابایی!

ارسال نظر سریع

تا به حال فکر کرده‌اید پدر و مادرهای ما وقتی هنوز نوجوان بودند چه کتاب‌هایی می‌خواندند؟ آن وقت‌ها کتاب خواندن به اندازهٔ حالا ساده نبود. موسسه‌هایی بودند که کتاب‌های روسی و انگلیسی و آمریکایی را برای بچه‌ها ترجمه می‌کردند. اما باز هم تعداد رمان‌های جذاب ویژهٔ نوجوان کم بود. اگر هم بود، کم و گران بود و به دست همه نمی‌رسید. روی‌هم‌رفته، آن سال‌ها عصر طلایی بچه‌های کتاب‌خوان نبود.

کتاب‌های مارک تواین کم و بیش در دست‌رس بودند و خیلی‌ها آن‌ها را می‌خواندند. شاید «تام سایر» برای پدر و مادرهای ما همان چیزی بود که «هری پاتر» برای ماست؛ همان قدر معروف و محبوب. با این تفاوت که آن‌ها کتاب‌های زیادی نمی‌شناختند که همین اندازه خوب باشد. پس حسابی قدر تام و هاک و جیمی را می‌دانستند.

■■■

تام تا یک هفته بعد، از ناراحتی وجدان و به خاطر راز وحشتناکی که در سینه داشت، خواب راحتی نداشت. یک روز صبح موقع صبحانه، سید گفت: «تام، شب‌ها آن قدر وول می‌خوری و توی خواب حرف می‌زنی که من تا نصف شب خوابم نمی‌برد.»
تام رنگش پرید و سرش را پایین انداخت.
خاله پالی با لحنی جدی گفت: «این نشانه‌ی بدی است. نگران چیزی هستی تام؟»
تام گفت: «نه، هیچ چیز.» اما دستش لرزید و قهوه‌اش ریخت.
سید گفت: «توی خواب دائم چرت و پرت می‌گویی. همه‌اش می‌گوشش خون، خون است. خودش است، خون است. یا می‌گویی این قدر عذابم ندهید. می‌گویم! چی را می‌گویی؟ چی می‌خواهی بگویی؟»
یک دفعه همه چیز جلوی چشم تام شروع به چرخیدن کرد. اما خاله بدون این‌که بداند خیال او را راحت کرد و گفت: «ساکت! به خاطر آن قتل است. حتی من هم بیش‌تر شب‌ها خوابش را می‌بینم.»

[تام سایر/ صفحهٔ ۸۶]

اولین کتاب از مجموعه‌ٔ تام سایر، در سال ۱۸۷۶ نوشته شده؛ یعنی با نوجوانی‌ ما حدود ۱۳۰ سال و با نوجوانی پدر و مادرهایمان حدود ۱۰۰ سال فاصله دارد. ماجرای آن‌ در جایی بسیار دور می‌گذرد: در آمریکا. خیلی بعید است که ماجراهایی شبیه این برای بچه‌های ایرانی پیش بیاید. با این حال خیلی از نوجوان‌های ایرانی با این کتاب و آدم‌هایش صمیمی شده‌اند. راستی چرا؟

تام سایر یک نوجوان آمریکایی است. سی سال پیش چیزی از گُل‌کوچک و علی پروین و کوکای تگری نمی‌دانست. حالا هم چیزی از گیم‌نت و لالیگا و فست‌فود نمی‌داند. اما سوای همه‌ٔ این‌ها او یک نوجوان است و همان خصوصیاتی را دارد که همه‌ٔ نوجوان‌های عالم دارند؛ از اولدوز و مجید بگیر تا آرتمیس فاول و هری پاتر.

او عزیزدردانه‌ها را دوست ندارد. دنبال تجربه‌های تازه است. از بعضی درس‌ها فراری است. از این گذشته باهوش و شجاع و خوش‌شانس هم هست؛ چیزی که همه‌ٔ نوجوان‌ها دوست دارند باشند. مگر همین کافی نیست؟

مارک تواین یک بار گفته «تام سایر» را برای آدمْ‌بزرگ‌ها می‌نویسد تا بچگی‌شان را به یاد بیاورند. اما خود تام از آن آدم‌هایی نیست که لازم باشد این طوری بچگی‌اش را به یادش بیاورید. او از ۱۳۰ پیش تا حالا بچه مانده. چه فکر خوبی! ما هم باید از او یاد بگیریم.

• ?????? ???? ???? ??????

ارسال نظر سریع