آلکس هنرمند هفتاد سالهٔ آمریکایی بر اثر سکتهٔ مغزی دچارِ مرگ مغزی شده است و در حالتِ زندگیِ گیاهی قرار دارد. همسرانِ دوم و چهارم او به همراهِ تنها فرزندش که حاصلِ اولین ازدواج اوست در خانهٔ خارج از شهرِ وی دورِ او جمع شده‌اند.

همسرِ دوم و فرزندِ او اصرار دارند که به زندگیِ او در این حالت خاتمه دهند اما همسرِ چهارم راضی نیست و معتقد است باید اجازه دهند آلکس به مرگِ طبیعی از دنیا برود، این در حالی است که زحمتِ پرستاری از آلکس در تمامِ طولِ هفت ماهی که در این حالت قرار داشته است بر عهدهٔ همسرِ چهارم وی بوده است.

«خونِ عشقِ دروغین» عنوان نمایشنامه‌ای در سه پرده اثر دون دِلیلو نویسندهٔ ایتالیائی‌تبارِ آمریکائی است که نشرِ افراز با ترجمهٔ پدرام لعل‌بخش در بهارِ امسال آن را منتشر کرده است.

نویسندهٔ این نمایشنامه از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسانِ پُست‌مدرنِ معاصرِ آمریکا و جهان است که متأسفانه در ایران شناخته شده نیست. وی این نمایشنامه را در سال ۲۰۰۵ نوشته و خودِ او برای اولین بار، آن را پیش از انتشارِ متن روی صحنه برده است.

او در این اثر بسیار دقیق و هنرمندانه به واکاویِ زندگیِ یک هنرمند و تأثیراتِ او بر زندگیِ خانواده‌اش پرداخته است. در طولِ نمایشنامه وقتی همسرِ دوم و فرزندِ او مشغولِ راضی کردنِ همسرِ چهارمش برای خاتمه دادن به زندگیِ او هستند از روزهائی که با او داشته‌اند سخن می‌گویند و از لابه‌لای حرف‌های‌شان برمی‌آید که اگر حالا بعد از مدت‌ها دوری پیشِ او آمده‌اند فقط برای این است که خود را از شرِ سایهٔ سنگینِ او بر زندگیِ خود خلاص کنند، اگر چه در ظاهر قصدشان نجاتِ او از رنجی است که می‌کشد و همین تضاد دغدغهٔ نویسنده است.

دون دلیلو در این نمایشنامه به نقدِ رفتارهای انسانی در قرن بیست و یکم پرداخته است؛ نقدی که متوجهِ شخصیتِ اصلیِ نمایشنامه یعنی آلکس هم هست. این‌که چرا نزدیکانِ یک فرد تصمیم می‌گیرند به زندگیِ او خاتمه دهند و خود را و نه او را، از شرِ او راحت کنند.

بی مهری، بی توجهی، خود خواهی، نبودِ درکِ متقابل، رویاپردازی، اتانازی، امیالِ نفسانیِ افسارگسیخته و در نتیجه تنهائیِ انسانِ معاصر -و به‌طورِ دقیق انسانِ آمریکایی- دغدغه‌ها و مواردِ موردِ نقدِ نویسنده در این نمایشنامه است.

دون دلیلو

او با درکی درست و دقیق، که جز با تحقیق و بررسیِ عمیقِ روابطِ انسانی در عصرِ حاضر به دست نمی‌آید به روان‌کاویِ روابطِ سه انسان در سنینِ مختلف و جهان‌بینی‌های متفاوت با یک انسانِ هنرمند (بخوانید خاص) پرداخته است تا از دلِ این روابط بدونِ این‌که کسی را قضاوت کرده باشد راهی به سمتِ سعادت بیابد. راهی به سمت آینده‌ای تابناک، روزهائی که نگاهِ انسانِ معاصر فراتر از نوکِ بینی‌اش باشد، آینده‌ای که در آن انسان‌ها بر سرِ عقیدهٔ صحیحِ خویش استوار و پابرجا باشند و وسوسه‌ها و راست‌نمائی‌های روزگار پای‌شان را نلغزاند.

در بعضی مواردِ همسران و فرزندِ آلکس جملاتِ فیلسوفانه‌ای بر زبان می‌آورند که شاید از انسان‌هایی در این سطح توقعِ شنیدنش نمی‌رود:

■ لیا همسر چهارم آلکس: می‌تونی اینو بفهمی که اون تو جائیه که مرگ بهش هدیه داده؟…

صفحه ۳۹ کتاب

■ شان فرزند آلکس: …تمام عمر تو خودت بودی. من یه جائی اون بیرون بودم و هر دومون رو نگاه می‌کردم…

صفحه ۷۹ کتاب

البته این موارد بسیار کم است و شاید نقطهٔ ضعف محسوب نشود. در طولِ نمایشنامه افراد کلماتِ قصار نمی‌گویند و با سخت‌گیری می‌توان تعدادی از این گونه جملات که مثال زدم پیدا کرد. آن‌ها خودشان هستند و همین باورپذیرشان می‌کند.

کتاب ترجمهٔ خوب و نسبتاً روانی دارد و با توجه به کوتاه بودنِ نمایشنامه و ترجمهٔ روانی که دارد می‌شود کتاب را یک نَفَس خواند. زبانی که مترجم برای متنِ کتاب استفاده کرده است زبانِ محاوره است که به نظر می‌آید متنِ اصلی هم بر همین سیاق نوشته شده باشد.

در پایان خوب است بدانید نامِ اصلیِ کتاب نامِ یک گل است که خصوصیاتِ آن تا حدودِ زیادی شبیه به آلکس، شخصیتِ اصلیِ نمایشنامه است. وجهِ تسمیهٔ این کتاب افسانهٔ جالبی دارد که پیشنهاد می‌کنم آن را در مقدمهٔ کتاب حتماً بخوانید.

معرفیِ صوتی و بخشی از متن کتاب را دانلود کنید / بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2011/07/khoone-eshgh.mp3

شناسنامه کتاب

عنوان	خون عشق دروغین
نویسنده	دون دلیلو
تصویرگر	-
مترجم	پدرام لعل‌بخش
ویراستار	-
ناشر	افراز
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به نمایشنامه
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	104 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	اول - 90
شمارگان	1100 نسخه
قیمت	2500 تومان
شابک	978-964-243-229-5

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "زیتونِ شور" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سوران سرد
• مرگ ایوان ایلیچ
• عشق‌های خنده‌دار
• خواب خوب بهشت
• تاکسی سمند

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

شما که رویِ لینکِ معرفیِ این کتاب کلیک کرده‌اید، چه مستند‌ساز باشید چه نباشید، با این واقعیت روبه‌رو هستید که در نظامِ دانشگاهیِ کشورِ ما رشته‌ای به نام «مستند‌سازی» وجود ندارد.

حتی در گسترهٔ عظیمِ دانشکده‌ها و آموزشگاه‌های سینماییِ کشورمان هم سرفصلِ مناسبی برایِ ارائهٔ تئوریِ مبانیِ مستدسازی یافت نمی‌شود.

این‌طور است که آموزشِ مباحثِ مستندسازی در ایران، فقط منحصر به کارگاه‌هایِ (Workshop) دوره‌ای و جشنواره‌ای است، که آن هم فقط مجالِ مختصری برایِ انتقال تجربهٔ بزرگتر‌ها به تازه‌واردها است.

همین می‌شود که وقتی بازارِ کتاب‌هایِ مرتبط با سینمایِ مستند را دنبال می‌کنید انتشارِ کتابی با نام «قصه‌گویی در فیلم مستند» یک دل‌گرمی است.

حمیدرضا احمدی لاری بعد از ترجمهٔ موفقِ دو کتابِ «مستند، از ایده تا فیلم‌نامه» و «از فیلم‌نامه تا تدوین» این بار روی موضوعی برای ترجمه دست گذاشته که چالشِ نظریه پردازانِ سینمای مستند است.

«قصه گویی در فیلم مستند» یک کتاب جدیِ خوش‌خوان و روان در پانصد صفحه است و از این می‌گوید که چگونه می‌شود مخاطبِ عادی را پایِ فیلم مستند نشاند و تصویرِ عبوس و کلیشه‌ایِ مستندهای تلویزیونی را با یک بیان خلاق و چالش‌برانگیز از ذهنِ مخاطب پاک کرد؛ مسئله‌ای که در تلویزیونِ ما حداقل دردش احساس می‌شود!

دست نویسنده و مترجم درد نکند که فهمیده‌اند مستندساز باید بداند قصه و ساختار در شکل‌گیریِ مفهومِ فیلم چه نقشی دارند و این‌که چگونه می‌توان یک ایدهٔ خوب را با گسترشِ قصه تا خلاصهٔ فیلم‌نامه برای مستند پیش برد و حتی بعد از فیلم‌برداری و بعدتر در اتاقِ تدوین چگونه باید قصه‌گویی کرد. بابت مصاحبه‌های آخرِ کتاب هم که دربارهٔ «قصه در سینمای مستند» با فیلم‌سازانِ حرفه‌ای انجام شده است جایِ سپاس‌گزاری است.

شیلا کوران برنارد استاد دانشگاه پرینستون است و با نوشتن فیلم‌نامهٔ مستندِ در حال فیلم‌برداریِ «برده‌داری با نام دیگری» به ما اطمینان می‌دهد که فقط نظریه‌پرداز نیست. او از پسِ تنظیمِ فصل‌های مختلفِ کتابِ «قصه گویی در فیلم مستند» خوب برآمده است؛ طوری که ترجیح می‌دهیم از سرفصل‌های همیشه تکراریِ کتاب‌های سینمایی بپرهیزیم و مطالبِ کتاب را جزئی‌تر و کاربردی ببینیم، یعنی طور دیگری نمی‌شود دید:

داستان درباره‌ٔ کیست؟ چگونه مصاحبه را خرد کنیم؟ بیان داستان با نظم زمانی، سؤال کنید تا به عمق بیشتری بروید، چگونه خلاصه طرح بنویسیم؟ به روایت بپردازید نه به تصویر، فیلم‌نامهٔ اجرایی، فیلم‌برداری با توجه به روایت، حال و هوا و سبک، ورود به مرحلهٔ تدوین، حل مشکلات، با احتیاط از کلام استفاده کنید و … حرکت‌تان را ادامه دهید.

شناسنامه کتاب

عنوان	قصه‌گویی در فیلم مستند
نویسنده	شیلا کوران برنارد
تصویرگر	-
مترجم	حمیدرضا احمدی لاری
ویراستار	احمد فرهنگ‌نیا
ناشر	ساقی
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به فیلم‌سازی مستند
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	552 - وزیری
نوبت چاپ	اول - 1390
شمارگان	2200 نسخه
قیمت	10000 تومان
شابک	9786006128047

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست
• اسطوره‌های صهیونیستی سینما

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی