فکر می‌کنی فقط جنگ‌ها و زلزله‌ها و یخبندان‌ها و آتشفشان‌ها دنیا را تغییر داده‌اند؟ بله، خیلی مؤثر بوده‌اند، اما همه‌ٔ تغییرات زیرِ سرِ آن‌ها نیست. کتاب‌ها هم مؤثر بوده‌اند. برایِ این‌که بدانی کدام کتاب‌ها در تغییراتِ دنیا نقش داشته‌اند، باید یک کتابِ کوچک را ورق بزنی: کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند. این کتاب، حجیم نیست و زود خوانده می‌شود.

رابرت بینگهام داونز فهرستی از کتاب‌هایِ مؤثر در تغییرِ جهان را جمع و جور کرده است. مجموعاً شانزده عنوان کتاب در این فهرست آمده است. کتاب‌هایی که به دو دسته تقسیم شده‌اند: دنیایِ آدمی، دنیایِ علم. مقدمهٔ کتاب دلیلِ این تقسیم‌بندی را توضیح داده است. در مقدمه، گفته شده است که کتاب‌هایِ تغییردهندهٔ جهان بسیارند. برایِ همین، فهرست کردنِ آن‌ها و دسته‌بندی‌شان کارِ شاقی است.

از متن کتاب:

تنها در یک مورد است که مخالفان و هوادارانِ کتابِ کلبهٔ عمو تُم با یکدیگر توافق دارند: جملگی بر آنند که این کتاب در عصرِ خود نفوذ و تأثیرِ عمیقی داشته و در افروختنِ آتشِ جنگ‌هایِ داخلیِ امریکا مؤثر بوده است. گروهی بر آنند که این رمان، «تحریفِ تمام‌قامتِ حقایق است که از تعصباتِ ضدبردگی الهام گرفته و به منظورِ ایجادِ نفاق و دودستگی طرح‌ریزی شده است. و چنان‌که یک تن از استادان و نویسندگانِ معروف در اوایلِ قرنِ اخیر اظهارِ نظر کرده است: «کلبهٔ عمو تُم بیش از هر کتابِ دیگری به دنیا صدمه زده است.»

در سویِ دیگر، گروهِ وسیعِ ستایشگرانِ کلبهٔ عمو تُم جای گرفته‌اند که احساسات‌شان در نامه‌ای که لانگ‌فو در این‌باره نوشته خلاصه شده است.

تا به حال غیر از بینگهام داونز، نویسندگانِ دیگری تلاش کرده‌اند تا این فهرست را جمع‌آوری کنند. مثلاً در سالِ ۱۹۵۳، دو نویسنده با همکاریِ هم، فهرستی از کتاب‌هایِ دگرگون‌کنندهٔ دنیا ارائه کردند. چهار سال بعد، دو نویسندهٔ دیگر دست به کاری مشابه زدند. شش سال بعد از آن‌ها هم، یک نویسندهٔ انگلیسی سعی کرد در کتابی با عنوانِ کتاب‌هایی که دنیا را به حرکت درآورد ده کتابِ مهم را فهرست کند.

همهٔ این‌ها نتوانستند فهرستی جامع و بدونِ عیب ارائه کنند. از طرفِ دیگر، فهرست کردنِ مهم‌ترین کتاب‌ها در رشته‌هایِ مختلف خیلی خیلی دشوار است. برایِ همین، داونز قبل از هر چیز خودش را برایِ انتخاب از میانِ علومِ انسانی و علومِ تجربی محدود کرده است. باز هم دایره را تنگ‌تر کرده و از خیرِ کتاب‌هایِ الهی (مثلِ قرآن کریم) و آثارِ ادبی و فلسفی گذشته است.

نکتهٔ جالب‌تر در این کتاب، نحوهٔ ترجمهٔ آن است. متنِ معرفیِ هریک از شانزده کتاب را، یکی از بزرگانِ علم و فرهنگِ ایران ترجمه کرده است. اسامیِ مهمی مثلِ احمد آرام، امیرحسین آریان‌پور، احمد بیرشک، سیروس پرهام، کاوه دهگان، سیروس سمیعی و… که هرکدام در رشتهٔ خودشان (از پزشکی گرفته تا مترجم و روزنامه‌نگار) سرآمد بوده‌اند.

در این اثر هر یک از کتاب‌ها به تفصیل معرفی شده‌ است. این معرفی‌ها نوعی بررسیِ تأثیراتِ هر کتاب هم هست. کتاب‌هایی مثلِ امیر، اثرِ ماکیاولی، عقلِ سلیم نوشتهٔ تامس پین (که احتمالاً اسمش، قلبِ سلیم آیت‌الله دستغیب را به یادتان آورد)، ثروتِ ملل اثر آدام اسمیت، نافرمانیِ اجتماعی نوشتهٔ هنری دیوید تورو، سرمایه اثرِ کارل مارکس، تأثیر و نفوذِ قدرتِ دریایی در تاریخ اثرِ آلفرد ماهان، نبردِ من مرده ریگِ آدولف هیتلر، دربارهٔ گردشِ افلاکِ آسمانی نوشتهٔ نیکولاس کوپرنیک، اصولِ ریاضی اثرِ نیوتون، اصلِ انواع نوشتهٔ داروین و…

در میانِ همهٔ این‌ها، نامِ کلبهٔ عمو تم هم آمده است. البته نویسندهٔ کتاب اثرِ هریت بیچر استو را از جنبهٔ ادبی بررسی نکرده و به تأثیرِ آن در جامعهٔ امریکا پرداخته است.

اصلِ اثر قدیمی است و کارِ اولین چاپِ آن در ایران، به ۱۳۳۶ خورشیدی برمی‌گردد. بنابراین ساده‌انگاری است اگر این کتاب‌ها را تنها آثارِ دگرگون‌کننده فرض کنیم و از کتاب‌هایِ بعد از آن چشم بپوشیم.

خوب است بدانید کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند محصولِ شرکت سهامی بنگاه ترجمه و نشرِ کتاب (از جمله بقایایِ انتشارات فرانکلین) بوده است. این کتاب حالا بدونِ دستکاری دوباره در جمهوریِ اسلامیِ ایران چاپ شده است. این در حالی است که در بحبوحهٔ انقلاب، هر که با فرانکلین مرتبط بود، انگ و برچسبِ ناجور می‌خورد و مصادره می‌شد!

نکتهٔ جالب دربارهٔ آثاری که در این کتاب بررسی شده‌ است، به روز بودنِ تقریبیِ آن‌ها است. یعنی در همان سال‌ها، آرا و افکارِ داروین، مارکس و ماکیاولی، دغدغهٔ مردم بوده است. با این حساب، شاید در هر عصر بتوان یک جلد «کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند» تألیف کنیم. می‌خواهید شما مؤلفش باشید؟ به آن فکر کنید.

شناسنامه کتاب

عنوان	کتاب‌هایی که دنیا را تغییر داده‌اند
نویسنده	رابرت بینگهام داونز
تصویرگر	-
مترجم	گروهی از مترجمان
ویراستار	سیروس پرهام
ناشر	انتشارات علمی و فرهنگی
گروه مخاطبان	بزرگسال
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	266 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	سوم - 82
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	1300 تومان
شابک	964-455-468-5

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

«هیچ آسان‌بری تو را به آسمان نزدیک نمی‌کند، راه را باید قدم به قدم پیمود.»

«ورزشِ ذهن» عنوانِ جالبی است و به‌سرعت نظرم را جلب می‌کند. کتاب را برمی‌دارم و ورق می‌زنم. چیزی که می‌بینم کنجکاوی‌ام را بیش‌تر می‌کند. صفحاتِ کتاب پر از محاسباتِ تک رقمیِ ضرب و جمع و تفریقِ ساده است و در جلویِ علامتِ مساویِ هر عبارت، یک مربعِ خالی قرار دارد. چند صفحهٔ اول که با مقدمهٔ ناشر و مترجم جمعاً پانزده صفحه می‌شود، حاویِ توضیحاتی مربوط به تمرینات است و همچنین تست‌هایی که به مدتِ شصت روز برای ورزش دادنِ ذهن باید انجام داد.

نویسندهٔ کتاب، دکتر ریوتا کاواشیما، اولین بار در سالِ ۲۰۰۳ با استفاده از نتایجِ تحقیقاتش این کتاب را منتشر کرده است. او بیست سال برایِ یافتنِ بهترین روشِ

از متن کتاب:

شنیده‌ایم که از قدیم می‌گویند: «عقلِ سالم در بدنِ سالم است.» یعنی اگر ورزش و فعالیتِ بدنی انجام دهیم، ذهن‌مان هم سالم می‌ماند. شاید این گفته تا حدودی درست باشد، ولی امروزه علم ثابت کرده که داشتنِ بدنی سالم فقط یکی از شروطِ لازم برای داشتنِ ذهنی سالم است، نه تنها شرطِ آن. آیا می‌توان تضمین کرد که اگر هر روز ورزش و فعالیتِ بدنی انجام دهیم، وقتی سن‌مان بالاتر رفت دچارِ فراموشی نخواهیم شد؟ آیا منطقی است که هر روز به باشگاهِ بدن‌سازی برویم و انتظار داشته باشیم این فعالیت‌ها قدرتِ حافظه‌مان را تقویت کنند؟

به تحرک واداشتنِ مغز و تقویتِ آن به تحقیق و پژوهش پرداخته و مدعی است بهترین روش این است که یک سری محاسباتِ ساده و پیشِ پا افتادهٔ ریاضی را در مدت زمانی کم، با سرعتِ بالا حل کنید یا این‌که با صدایِ بلند کتاب بخوانید. وی دلایلش را با نمایشِ تصاویری توضیح می‌دهد که از مغز به روش‌های fMRI وNIRS  گرفته شده است.

هر یک از نیم‌کره‌های مغزِ انسان از چهار بخش تشکیل شده است. این چهار بخش که عمل‌کردِ انسان را کنترل می‌کنند عبارت‌اند از: لوبِ پیشانی، لوبِ آهیانه، لوبِ گیج‌گاهی ولوبِ پسِ سری. قشرِ پیشِ پیشانی که بخشِ عمدهٔ لوبِ پیشانی را تشکیل می‌دهد، وجهِ تمایزِ انسان با حیوانات و جایگاهِ خلاقیت، حافظه، برقراریِ ارتباط و تسلط بر نفس است.

برای ارزیابیِ قشرِ پیشِ پیشانی سه آزمون در نظر گرفته شده است: آزمونِ شمارش، آزمونِ حفظِ لغت و آزمونِ استروپ. محاسباتِ ساده را باید طیِ پنج روز، هر روز دو صفحه انجام دهید و زمانِ آن را یادداشت کنید. بعد از هر پنج روز انجامِ این محاسبات، با سه آزمون که برای ارزیابیِ قشرِ پیشِ پیشانیِ مغز در نظر گرفته شده است، می‌توانید میزانِ پیش‌رفتِ عمل‌کردِ ذهن‌تان را بسنجید. در انتهای کتاب نمودارِ ورزشِ ذهن وجود دارد که نتایجِ کسب شده را می‌توان در آن رسم کرد. توصیهٔ نویسنده این است که بعد از شصت روز دوباره تمرینات را از سر بگیرید و به بهبودِ عمل‌کردِ ذهن‌تان کمک کنید.

انتشاراتِ گاج ورزش ذهن به همین سادگی را با طرحِ جلدِ زیبا و کاغذ‌های مرغوب منتشر کرده است. این کتاب از سلسله کتاب‌های خود آفرینی است که با ترجمهٔ ارشاد عظیمی چاپ و روانهٔ بازار شده است.

نکتهٔ دیگر، طرحِ زیبایی است که پشتِ جلدِ این کتاب شاهدِ آن هستیم: پنج تصویر که ما را به یادِ توصیه‌های بهداشتیِ جلدِ موادِ خوراکی یا توصیه‌های ایمنیِ سایرِ کالاها می‌اندازد. پیامِ تصاویر این است که کتاب را باید خواند، نه این‌که به آن بی‌توجهی کرد یا آن را در زباله‌دان انداخت.

شناسنامه کتاب

عنوان	ورزش ذهن
نویسنده	ریوتا کاواشیما
تصویرگر	-
مترجم	ارشاد عظیمی
ویراستار	-
ناشر	گاج
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به ریاضی و تفکر
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	184 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	اول - 1390
شمارگان	5000 نسخه
قیمت	4000 تومان
شابک	978-964-158-492-6

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "دراژه شکلاتی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• یک اسم و چند قصه: سنگ
• دن کاسمورو
• جوجه‌ای که می‌خواست فضانورد شود
• ورزش ذهن؛ به همین سادگی
• دو تخم مرغ در مه

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

با مطرح شدنِ تئوری‌های نسبیت و کوانتوم از اوایلِ قرنِ بیستم انقلابی در فیزیک و نیز سایرِ رشته‌های علمی به وجود آمد. انقلابی که نه تنها بر تکنولوژیِ روز تأثیراتِ فراوان داشته است که حتی گاه برداشت‌های قطعی و یقینیِ روزمره را تحتِ تأثیر قرار می‌دهد و انسان را شگفت‌زده می‌کند. این مسیرِ تازهٔ علم، برداشت‌ها و بحث‌های فلسفیِ فراوانی به دنبال داشته است که همچنان ادامه دارد.

از کتاب‌های علمی و تخصصی که بگذریم، دربارهٔ این موضوع کتاب‌های ساده و عامه‌پسندِ فراونی نیز نوشته شده است. در این میان کتاب‌هایی که به زبانِ فارسی دیده می‌شود، غالباً ترجمه‌هایی است که متأسفانه اغلب به دلیلِ مسلط نبودنِ کاملِ نویسنده بر مباحثِ کتاب یا زبانِ فارسی، خواندنش از حوصلهٔ مخاطب خارج است. طبیعتاً وقتی مطلب خوب فهمیده و منتقل نشود مطالعه لذتی ندارد.

بعد از گذشتِ بیش از یک قرن از این انقلاب، وقتی در میانِ قفسه‌های کتاب‌فروشی به دنبالِ کتاب‌های جذابِ علمی می‌گردی تعدادِ انگشت‌شماری کتاب یافت می‌شود.

در چنین شرایطی وقتی کتابِ «صفر» را می‌بینم با اشتیاقِ تمام آن را برمی‌دارم و خوشحال از این‌که لنگه کفشی در بیایان یافته‌ام شروع به ورق زدن می‌کنم. وقتِ زیادی ندارم و به همین دلیل بدون دقتِ کافی و فقط بر اساسِ اطلاعاتِ ریاضی‌ام که می‌گوید صفر مقدم بر یک است کتاب را می‌خرم. اما وقتی مطالعهٔ کتاب شروع را می‌کنم تازه متوجه می‌شوم که یک مقدم بر صفر است!

دکتر مسعود ناصری، عنوانِ کتابِ اولش را که دربارهٔ دنیای غیرمادی یا «شعور» بحث می‌کند، «یک؛ کوانتومِ عرفان و درمان» انتخاب کرده است و در کتابِ بعدی‌اش، یعنی «صفر؛ تولد و مرگ در فیزیکِ جدید» به دنیای اجسامِ مادی که مکملِ دنیای شعور است می‌پردازد.

این کتاب نه ترجمه است نه جمع‌آوریِ مطالبِ پراکنده، بلکه نویسنده با زبانِ روان و گیرا و با مثال‌ها و تشبیهاتِ خوب و قابلِ درکی مطالب را ارائه کرده است. دکتر ناصری تسلطِ خوبی بر مباحثِ فیزیکی و علاقهٔ فراوانی نیز به خیام و عرفان‌های شرقی دارد. این مسئله از عناوینِ فصل‌های کتاب که آن‌ها را دفتر نامیده است و نیز استفاده از اشعارِ خیام در ابتدا و انتهای هر دفتر به راحتی فهمیده می‌شود.

در این کتاب به اصول و تئوری‌هایی چون انفجارِ بزرگ، وحدتِ نیروها، دنیای چهار بعدی و بالاتر، نسبیتِ خاص و پیوستگیِ فضا-زمان، نسبیتِ عام و انحنای فضا، جهانِ محاسبه‌پذیر، عدمِ قطعیت در فیزیکِ کوانتومی، هندسهٔ ریمانی و سایرِ مطالبِ جذاب و شگفت‌آورِ علمی به زیبایی پرداخته شده است.

معرفیِ صوتی و بخشی از متن کتاب را دانلود کنید / بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2011/07/sefr0.mp3

شناسنامه کتاب

عنوان	صفر؛ تولد و مرگ در فیزیکِ جدید
نویسنده	دکتر مسعود ناصری
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	مثلث
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به فیزیک
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	178 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	هفتم، بهار 1389
شمارگان	2200 نسخه
قیمت	4000 تومان
شابک	964-6534-39-2

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• چارلی و لولا
• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

«من در زندگی آدم چندان برجسته‌ای نبودم؛ دبیرستان را تمام نکردم، مدتی به عنوان خدمتکار در مشاغلِ گوناگون کار کردم، تحصیلات و مهارت‌های محدود و آینده‌ای نامعلوم داشتم. تا این‌که این سؤال به ذهنم رسید که چرا بعضی از انسان‌ها از بقیه موفق‌تراند؟ این پرسش زندگی مرا متحول کرد.»

برایان تریسی

من گرچه تا کنون آدم برجسته‌ای نبوده‌ام، دبیرستان را تمام کردم. دانشگاه هم رفته‌ام و هیچ‌گاه هم خدمتکار نبوده‌ام. با این‌که در خود استعدادهای بسیاری سراغ دارم، همانند برایان تریسی همواره با این سؤال مواجه بودم که چرا بعضی انسان‌ها از بقیه موفق‌تراند؟ همیشه می‌دانستم که کلیدِ موفقیتِ همهٔ کارها

مدیریت و برنامه‌ریزیِ صحیح و اصولی است. اما تا قبل از دیدنِ این کتاب اساساً به این مهم توجه نکرده بودم که هر فرد برای موفقیت به مدیریتِ خودش هم احتیاج مبرم دارد. با مطالعهٔ این کتاب خودم را ملزم کردم مواردی را عملاً به کار گیرم که شاید پیش از آن به‌طور ذهنی نسبت به آن‌ها آگاه بودم اما میزانِ اهمیت‌شان را در عمل درک نمی‌کردم.

برایان تریسی روان‌شناس است. حتماً اسم یکی از معروف‌ترین کتاب‌هایش «قورباغه را قورت بده» را شنیده‌اید؛ حتی اگر آن را نخوانده باشید.

«قدرت مدیریت فردی» نام کتابی است که در آن دربارهٔ هفت قلمروی زندگی می‌نویسد که مدیریتِ فردی کلید موفقیت در آن‌ها به شمار می‌رود. این هفت قلمرو عبارت‌اند از: اهداف، شخصیت، زمان، سلامتی، پول، شهامت و مسئولیت‌پذیری. وی در هر یک از این مراحل به روش‌ها و نکاتی اشاره می‌کند که با عمل به آن‌ها می‌توانید بر مشکلاتِ شخصی خود ناشی از سوءِ مدیریت در مواردِ ذکر شده غلبه کنید.

او در مقدمهٔ این کتاب می‌نویسد: «مدیریت فردی، کلید برتریِ یک فرد است. خصوصیتی جادویی است که تمامِ درها را برای شما باز کرده و هر کاری را ممکن می‌کند.»

اگر نمی‌دانید چگونه از استعدادهای خود به بهترین شکل استفاده کنید یا چگونه انرژی و توانِ خود را در مسیری هدایت کنید که حداکثر بهره‌وری را داشته باشد، توصیه می‌کنم حتماً این کتاب را بخوانید. با خواندنِ این کتابِ کوچک که ناهید اصغری با نثری روان و ساده آن را به فارسی برگردانده است، یاد می‌گیرید که چگونه برای خود هدف‌هایی برگزینید، آن‌ها را بنویسید و برای رسیدن به آن‌ها تلاش کنید.

شناسنامه کتاب

عنوان	قدرت مدیریت فردی
نویسنده	برایان تریسی
تصویرگر	-
مترجم	ناهید اصغری
ویراستار	-
ناشر	نشر البرز
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به کتب روانشناسی
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	120 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	1389 - اول
شمارگان	2000 نسخه
قیمت	2200 تومان
شابک	978-964-442-717-6

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• چارلی و لولا
• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

چند ماه پیش به اتفاقِ استادم از جلویِ یک کتاب‌فروشی می‌گذشتیم. قصد خرید کتاب نداشتیم، اما عناوینِ کتاب‌ها ما را به داخل مغازه کشاند. من که اصلاً به قصدِ خریدِ کتاب نرفته بودم، چند کتاب برداشتم و باز هم کتاب‌هایی بودند که دوست داشتم بخوانم‌شان. ایشان هم چند عنوان کتاب خریدند.

این کتاب‌فروشی را نشان کردم تا هر وقت کتاب جدیدی خواستم یا پولی در جیبم اضافه آمد که بتوانم روحم را با آن تغذیه کنم، به سراغش روم! چندی پیش از آن‌جا می‌گذشتم. با این‌که پول زیادی همراهم نبود و قصدِ خرید هم نداشتم، برای نگاه انداختن به کتاب‌ها وارد شدم. در آخر، از صاحبِ مغازه که از کتاب‌ها معلوم بود مردی فرهیخته و دقیق است بابت انتخاب‌هایش تشکر کردم و با هفت هشت عنوان کتاب از مغازه بیرون آمدم.

اکنون می‌خواهم یکی از کتاب‌هایی را که خریدم معرفی کنم:

شاید اگر کمی به گذشته برگردید و بیندیشید که چه‌قدر خودتان را دوست دارید، جوابی برای سؤال خود نیابید، یا جوابتان این باشد که اصلاً انسان چه نیازی دارد خودش را دوست بدارد؟ و مگر من دوست‌داشتنی هم هستم؟ تا به حال به این فکر کرده‌اید که نوع رفتار و احترامی که دیگران برای شما قائلند چه‌قدر می‌تواند به احساسی که خودتان نسبت به خویشتن دارید بستگی داشته باشد؟ اشتباه نکنید؛ توجه داشته باشید که دوست داشتن خود با خودپسندی مطمئناً متفاوت است و تواضع و فروتنی نباید باعث شود که انسان خودش را دوست نداشته باشد.

عشق نورزیدن به خویشتن خیلی شایع است و اغلب افراد کم و بیش با آن مواجه‌اند. این موضوع، چه به صورت نارضایتی از جسم خودتان، از قبیل چاقی یا لاغری بیش از اندازه، زشتی اندام یا تیرگی رنگ پوست، یا اعتیاد و بیماری‌های بی‌شماری که در خاستگاه خویش موضوع احساسی حل‌نشده‌ای را دربردارند، و چه به‌صورتِ مشکلی روان‌شناختی، از قبیلِ عزتِ نفس پائین، مشکلاتِ ارتباطی یا مشکلاتِ مالی، به طور واضح نشان‌گر همه‌گیر بودنِ ناتوانی ما در دوست داشتن خود است.

نویسندهٔ این کتاب، دافنه رز کینگما، در بخش اول این کتاب، به دلایلی اشاره می کند که به موجبِ آن‌ها به عشق خود نیاز دارید و این‌که چرا اغلبِ ما خود را دوست نمی‌داریم و چگونه به این مرحله رسیده‌ایم، سپس تلاش می‌کند به شما بیاموزد که چگونه به خود عشق بورزید.

او در این کتاب سعی می‌کند به شما یاد دهد چگونه خود را دوست داشته باشید و از این راه احترام، محبت و عشقی را که شایستهٔ آنید به دست آورید. او می‌خواهد به‌طور عملی به شما یاد دهد که تا وقتی خودتان خودتان را دوست نداشته باشید و به خود اهمیت ندهید، نباید و نمی‌توانید از دیگران انتظار داشته باشید شما را دوست‌داشتنی بدانند.

دوست داشتنِ خود یعنی قبول داشتنِ خود و حرمت گذاردن به وجودِ خویشتن که تکلیفِ نهاییِ زندگی است. با وجود این‌که روندِ کار به نظر پیچیده می‌آید، به واقع مسئله‌ای غامض نیست. باید در این راه چهار گام ساده بردارید: بی پروا صحبت کنید، عمل کنید، پاک‌سازی کنید و حرکت کنید. نویسنده در فصل دومِ کتاب دربارهٔ این چهار گام توضیح می‌دهد.

مطالعهٔ این کتاب را به همهٔ کسانی که دلشان می‌خواهد مورد توجه و محبت دیگران باشند و از این راه به اعتبار و پیش‌رفتِ اجتماعی مورد نظر دست یابند، پیشنهاد می‌کنم. امیدوارم همان‌طور که خواندنش برای من مفید و آموزنده بود، ‌برای شما نیز باشد.

شناسنامه کتاب

عنوان	هنر دوست داشتن خود
نویسنده	دافنه رز کینگما
تصویرگر	-
مترجم	مریم ملکوتی
ویراستار	شهلا محمدی
ناشر	نسل نواندیش و گسترش فرهنگ
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به مسائل روانشناسی
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	215 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	اول - 1389
شمارگان	2000 نسخه
قیمت	4400 تومان
شابک	978-964-412-886-8

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• چارلی و لولا
• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

«تنها مرگ و عشق‌اند که می‌توانند هر چیزی را دگرگون کنند.» جبران خلیل جبران

لطفا چشمانتان را ببندید

کتاب را باز کنید

حالا که چشم گشوده‌اید و شروع به مطالعه کرده‌اید، قلندری هستید که برای رسیدن به قلعه‌های علم و حکمت ۸۰۰ سال به عقب برگشته‌اید و هم‌سفر شده‌اید با یحیی بن حبش سهروردی؛ هم‌سفری که شاید پیش از خواندنِ این کتاب برای‌تان ناشناخته بود و از او اطلاعاتِ چندانی نداشتید. اما حالا بعد از مطالعهٔ کتاب اگر با اسمِ سهروردی روبه‌رو شوید به وجد می‌آییی و چنان دربارهٔ او صحبت می‌کنید و نظرهای متفاوت می‌دهید که انگار سال‌ها با او زندگی کرده‌اید.

سید یحیی یثربی -استادِ دانشگاهِ فلسفهٔ علامه طباطبایی تهران- علاوه بر این‌که داستانی جالب و پر از اتفاقاتِ جذاب و عاشقانه  را برای ما روایت می‌کند، در لایه‌های درونی داستان، فلسفه و حکمت و عرفان و… نیز به مخاطب هدیه می‌دهد. برای کسی که کتاب را مطالعه کرده است اشراق تعریف مشخصی پیدا می‌کند و  نور و ظلمت در زندگی‌اش شخصیت‌های تازه‌ای پیدا می‌کنند.

سید یحیی یثربی

خوابی که شهاب‌الدین می‌بیند و سپس سفرهای او به شهرها و روستاهای مختلف برای ادامهٔ تحصیل شروع داستان است. داستانی که وقایع آن گاهی شیرین و موفق و گاهی تلخ و آموزنده است. شهاب‌الدین در کلاس‌های متنوع درس  شرکت می‌کند و مخاطبِ کتاب نیز قدم به قدم با شخصیت اول داستان به معلوماتش اضافه می‌شود.

داستانِ کتاب به‌طورِ کلی به دو بخش تقسیم می‌شود: سفر، مطالعه، بحث و… که بخشِ اول را تشکیل می‌دهد و آشنایی با عرفان و آیین‌های ایرانیانِ باستان (که بعضی اوقات با آیینِ زرتشتیان گره می‌خورد) و ورودِ دختری به نامِ سیندخت بخش دیگر داستان است.

البته آشناییِ بیش‌تر با عرفان و عاشق شدنِ شهاب‌الدین باعث دگرگونی در او می‌شود و شهاب‌الدین با تلفیق تعلیماتِ اسلامی و عرفانِ زرتشتیان، حکمتِ اشراق را معرفی می‌کند. این موضوع باعثِ ایجادِ اختلافاتِ بسیاری بین علمای بزرگِ آن دوران و او می‌شود و این اختلافات دلیلی برای حوادثِ پیش روی شهاب‌الدین و عاقبتِ اوست که مرحله به مرحله ذهن مخاطب را تا رسیدن به سرانجامِ زندگیِ سهروردی پیش می‌برد.

زبانِ نوشتارِ مجموعه با توجه به این‌که داستان در قرنِ ششم اتفاق می‌افتد، زبانی فخیم و ادبی است و فضاسازی‌ها و تصاویر داستان متناسب با ذهنیت‌هایی که از گذشتهٔ تاریخیِ کشور وجود دارد، انتخاب شده است. در واقع این مجموعه کمکِ زیادی به بازشناختِ فرهنگِ ایرانی اسلامی ما می‌کند و در زمانی که کتاب‌های فلسفهٔ غرب و ترجمه‌های بسیاری در این زمینه وجود دارد، وجودش اتفاقی مبارک است.

قبل از شروع شدنِ هر فصل یک یا چند سطر شعر متناسب با مضامین پیش رو نوشته شده است و در خیلی از مواقع خواننده بعد از تمام کردنِ یک فصل چند صفحه به عقب برمی‌گردد و بارها شعر را در ذهن خود مرور می‌کند و به رابطهٔ آن با متن فکر می‌کند.

شناسنامه کتاب

عنوان	قلندر و قلعه
نویسنده	سید یحیی یثربی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	خسرو آقایاری
ناشر	نشر قو
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به داستان‌های فلسفه
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	320 صفحهٔ رقعی
نوبت چاپ	نهم - 1390
شمارگان	3000 نسخه
قیمت	5000 تومان
شابک	8-68-6412-964

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

از بچه‌گی به کتاب خواندن علاقه داشتم. پدرم تعداد زیادی کتاب داشت و من هم بنا به نیازی که داشتم و سؤالاتی که در ذهنم به وجود می‌آمد، یکی را برمی‌داشتم و می‌خواندم. با این‌که همیشه بچه مثبت و کتاب‌خوان بودم، به‌طور جدی اهل مطالعه نبودم؛ تا سال ۸۳ که نمایشگاه کتابی در دانشکدهٔ ادبیاتِ دانشگاه برپا شده بود. من هم که مثل همیشه مشتاق کتاب و مطالعه بودم و معمولاً این فرصت‌ها را از دست نمی‌دادم، سری به نمایشگاه زدم.

یادم نیست آن روز دقیقاً چند تا کتاب خریدم، اما اولین کتابی را که با آن طعمِ خوشِ دانستن و لمس کردنِ تجربه‌های یک نویسندهٔ خلاق را چشیدم هرگز فراموش نمی‌کنم. این کتاب مرا تشویق کرد که مطالعه را جدی‌تر و جذاب‌تر در برنامه‌هایم بگنجانم.

«تنها دویدن» کتابی بود با تصویرِ زیبایی از کویر روی جلدش که توجه مرا به خود جلب کرد. تا کنون چند بار این کتاب را خوانده‌ام و حتی با ذوق و شوق به خیلی‌ها پیشنهاد کردم که حتماً آن را بخوانند. اکثر کسانی که کتاب را از من امانت گرفته و خوانده‌اند، از آن لذت برده‌اند. یقیناً شما هم از خواندنش پشیمان نخواهید شد.

وقتی بنا شد معرفی‌هایی برای قسمتِ علمی سایت اشا بنویسم، حیفم آمد که از این کتاب جذاب و خواندنی بگذرم. گرچه از چاپِ اولش هفت سال می گذرد، به زعمِ من کتابی است که هرچه از عمرش می‌گذرد به ارزشش افزوده می‌شود.

«تنها دویدن» گزارشِ کارها، فعالیت‌ها وتجربه‌های معمارِ باذوقی است که در پیِ تحققِ آرزوهایش برای ساختنِ خانه‌هایِ گِلی زیبا، راهیِ سفرهای جالبِ پژوهشی به روستاهای ایران می‌شود و با پشتکار و سعیِ مداوم تلاش می‌کند که طرح‌هایش را عملی کند و نشان دهد که با معجزهٔ عناصر خاک، آب، باد و آتش و با به‌کارگیریِ خلاقانهٔ تلفیقی از شیوه‌های سنتی و مدرن، می‌توان خانه‌های سرامیکیِ بادوام، ضدزلزله و زیبا بنا کرد.

نادر خلیلی

نادر خلیلی -مبتکر خانه‌های سرامیکی(گلتافتن)- متولد سال ۱۳۱۵ تهران است که تحصیلات و تجربیات خود را در ایران، ترکیه و آمریکا کسب کرده است. موضوع داستانِ این کتاب از چهار سال پیش از انقلاب آغاز شده و تا یک سال بعد از انقلاب ادامه پیدا کرده است.

خلیلی ابتدا در سال ۱۳۶۲ کتابش را به زبان انگلیسی در آمریکا و کانادا از طریقِ ناشر بین المللی هارپر و رو (Harper & Row) منتشر کرد. وی از معدود کسانی است که علی‌رغم سال‌ها تحصیل و کار در خارج از کشور، هرگز به قولِ خودش از شیرین‌ترین زبانِ دنیا یعنی زبانِ مادری و زبانِ حافظ،‌ سعدی، فردوسی و مولانا غافل نبوده است.

او در سال ۱۳۸۳ کتابش را به زبان فارسی منتشر کرد به امید این‌که این کتاب بتواند الهام‌بخشِ پژوهش‌گران و جوانانی باشد که روح‌شان پر از تلاش و آرزوهای فرزانه است. نثر روان و گیرای کتاب به‌خوبی نشان‌دهندهٔ علاقه و تسلطِ او به زبان مادری‌اش است.

در حاشیهٔ داخلِ جلد این کتاب می‌خوانید:

«مهندس خلیلی برندهٔ جوایز «تکنولوژی ممتاز» از انستیتو آرشیتکت‌های «مؤسسه معماران»[۱] آمریکا و «طرح معماری» از سازمان هنرهای ملی آن کشور و دریافت‌کنندهٔ تقدیرنامه از سازمان ملل متحد جهت اسکان برای محرومینِ جهان شده است. طرح‌های پیش‌تازِ خلیلی جهتِ اسکان بر روی کرهٔ ماه بر اساس فلسفهٔ یکتاییِ ارکان آب، باد، خاک و آتش و معماری و شهرسازی سنتی کویری ایران چندین بار در کنفرانس‌های بین‌المللی فضایی ارائه و منتشر شده است. همچنین سال‌ها به عنوان استاد در دانشگاه معماری و مشاور هنرهای سنتی سرخ‌پوستان تدریس کرده است.»

از محتویات کتاب کم‌تر نوشتم تا برای‌تان تکراری نشود. پس پیشنهاد می‌کنم این کتاب را حتماً تهیه کنید و بخوانید حتی اگر هیچ سررشته‌ای از معماری ندارید.

شناسنامه کتاب

عنوان	تنها دویدن
نویسنده	نادر خلیلی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	هایده لک
ناشر	نشر چشمه
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به هنر و معماری
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	320 صفحه رقعی
نوبت چاپ	سوم - خرداد 88
شمارگان	؟
قیمت	5500 تومان
شابک	۹۷۸-۹۶۴-۳۶۲-۱۵۰-۲

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• چارلی و لولا
• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

با این‌که ابداً قصدِ خریدِ کتاب نداشتم، فراوانیِ کتاب در نمایشگاه کار دستم داد. در واقع، این فراوانی آن‌قدر تحریک‌آمیز است که اگر خوددار و نفس‌کُش نباشید، مثلِ من گیر می‌افتید.

این‌بار لای چند دست دیگ و دیگ‌چه و بویِ غذاهایی گیر کردم که از فرسنگ‌ها دور، از جایی در دورهٔ قاجار خودشان را به امروز رسانده‌اند. کاشِفِ این عطرِ مدهوش‌کننده، جنابِ ایرج افشار است که رحمت خدا بر او باد. حالا که نیست، دست‌پختش پیشِ رویِ ما است: نسخه‌ای از کتابِ «جامع‌الصنایع».

«جامع‌الصنایع» برخلافِ اسمِ گول‌زنکش، یک کتابِ آموزشی است: آشپزی‌نامه‌ای از دورهٔ قاجار، از مؤلفی ناشناخته. خودِ استاد افشار در یادداشتِ آغازینِ کتاب، دربارهٔ مؤلفِ این آموزشِ آشپزی نوشته است: «نامِ مؤلف را نمی‌دانیم. عبارتِ انجامه هم به روشنی گواهِ آن نیست که بتوان هدایت الله حسینی شیرازی را نامِ مؤلف دانست. گمان می‌رود نامِ کاتب باشد که در ۱۳۱۵ قمری به دستورِ بانویی این رساله را استنساخ کرده است.»

یافتنِ این کتاب بینِ انبوهِ کتاب‌هایِ نمایشگاه آن‌قدر شیرین است که به اندازهٔ سطرهایِ طولانی، حرف دربارهٔ این مزه دارم. حتم دارم مرحوم افشار هم موقعِ کشفِ این نسخه حسابی کیفور بوده است. چنان‌که در یادداشت می‌نویسد نسخهٔ دیگری از این اثر ندیده. این به خودیِ خود، جذابیتِ «جامع‌الصنایع» را دو چندان می‌کند.

القصه این سومین اثر در زمینهٔ آشپزی است که جنابِ افشار کشف و منتشر کرده است. همین هم، به قولِ ایشان «ظاهراً افتادگی دارد» و ناقص است. شاید دلیلِ لاغریِ این کتاب هم همین «افتادگی»‌اش باشد. می‌بینید؟ هزارجور فکر می‌توان دربارهٔ این میراثِ مکتوب کرد و به هزارها خیال رفت….

در متنِ اثر یک بار نامِ اصفهان آمده است. استاد افشار دربارهٔ این موضوع می‌نویسد: «محتمل است از بابِ آن باشد که مؤلف به آن‌جا رفته یا از مردمِ آن‌جا می‌بوده است.» چه کسی می‌داند؟ شاید نویسنده، سرآشپزِ شاه‌زاده‌ای، چیزی بوده. شاید هم زنِ یکی از دولت‌مردان. فکرش را بکنید، اگر مؤلفِ این کتاب مرد بوده باشد، آن‌وقت باید به شمارِ مردانِ آشپزِ دنیا که در کارشان تبحر داشته‌اند، یکی دیگر افزود! شاید هم مؤلفی در کار نباشد و مثلاً کسی تقریر کرده باشد و دیگری تحریر، شاید!

اصلِ اثر که به نیمهٔ دومِ قرنِ سیزدهمِ هجری باز می‌گردد، به خطِ نستعلیق و در قطعِ رقعی بوده است. در ابتدایِ نسخهٔ امروزین، ناشر عکسی از صفحهٔ اول و آخرِ نسخهٔ اصلی منتشر کرده است که برایِ خطاطش دعا می‌خرد!

«جامع‌الصنایع» با آموزشِ شیرینی‌ها شروع می‌شود. لحن و نوعِ خطابش طوری است که انگاری مؤلف مادرِ خواننده است. مادری که کنارِ دستت ایستاده و آرام به تو می‌گوید چه را بردار، چه‌طور بردار، کجا بریز، چه‌قدر بریز، چه‌طور هم بزن و الی آخر. این هم مزهٔ کتاب را دل‌چسب‌تر کرده است.

نویسندهٔ ناشناس، از شیرینی‌ها می‌گوید و به خورش‌ها و کباب‌ها می‌رسد. بعد از شربت و مربا و ترشی می‌گوید. انواع پلوها را آموزش می‌دهد و دربارهٔ دلمه‌ها و بورانی‌ها هم می‌نویسد. تمامِ این‌ها را که گفت، می‌رسد به حلوا. ۱۸ نوع حلوا داریم؛ هرکدام با طعمی و شکلی. دستِ آخر هم خوراکی‌هایِ متنوعِ دیگری را نام برده و طریقهٔ طبخ‌شان را توضیح داده است.

بعید می‌دانم هیچ کتابِ آشپزیِ امروزینی (البته به استثنایِ کتابِ جنابِ دریابندری) بتواند به این خوش‌مزگی آشپزی را آموزش بدهد. اگر شک دارید، فقط کافی است رقمی ناچیز خرجِ «جامع‌الصنایع» کنید.

مرحوم ایرجِ افشار، این کتاب را به مادرش هدیه کرده و در تقدیم‌نام‌چه آورده است: «به یادِ شایسته افشاریه که هنوز مزهٔ دست‌پختش زیرِ دندانم است.»

معرفی صوتی و بخشی از این کتاب را بشنوید:

شناسنامه کتاب

عنوان	جامع‌الصنایع
نویسنده	ناشناس - به کوشش ایرج افشار
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	میراث مکتوب
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به آشپزی و تاریخ
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	75 صفحه - وزیری
نوبت چاپ	اول - 89
شمارگان	2000 نسخه
قیمت	2100 تومان
شابک	978-964-8700-7

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• چارلی و لولا
• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

روی میزی از میزهاتان در مکان، یک سکه بگذارید و دولّا از بالا نگاهش کنید: آن را یک دایره می‌بینید. حالا خود را پس بکشید به لب‌ ِ میز و کم‌کم چشم را پایین ببرید، و ببینید که شکل سکه هر لحظه بیضوی‌تر می‌نماید، تا آن‌که عاقبت، وقتی چشم‌ها درست محاذی سطح میز قرار گرفت، خواهید دید که سکه دیگر حتی بیضی هم نیست و به چشم شما چیزی جز یک خط مستقیم نمی‌آید. اگر سکه‌تان به جز دایره، هر وضع دیگری هم داشته باشد، مثلث یا مربع یا یک چندضلعی باشد، باز هم وقتی با چشمی بر لب میز نگاهش کنید، دیگر چیزی جز یک «خط مستقیم» نمی‌بینید… به «پختستان» خوش آمدید!

ادوین ابوت ابوت الهی‌دان و معلم عصر ویکتوریای انگلیسی، پس از تألیفات فراوان خود در باب ریاضیات و فیزیک، در اعتراض و نقد فرهنگِ سلسله ‌مراتبیِ دورهٔ سلطنت ملکهٔ ویکتوریا، دست به نگارش رمانی می‌زند و طی روایت داستان «پخستان» علاوه ‌بر هجوِ فرهنگ و جامعهٔ زمانهٔ خود (خصوصاً طرز نگاه غالب به زنان)، باب جدیدی از نگرش به ابعاد هستی می‌گشاید.

رمان «پختستان» سرمنشأ کشف‌ها و ابداعات علمی فراوان می‌شود. شرح کاملی از تأثیر و تأثرات علمی این اثر داستانی بر دانشمندان و آثار بعد از خود، در مقدمه‌ای که «تامس اف. بانچاف» استاد زیست‌شناسی دانشگاه براون آمریکا بر ویراست تازهٔ این کتاب نوشته است، می‌توان یافت. کتاب پختستان نخستین بار در ۱۸۸۴ با نامی مستعار در کشور بریتانیا به چاپ رسید؛ گویی نویسنده که اسم و رسمی در تحقیقات ادبی و الاهیات داشته، می‌ترسیده کتاب در جامعهٔ آن روز، برایش لکهٔ ننگی به بار بیاورد. طرح‌های متن این کتاب را خود «ابوت» نقاشی کرده است.

نقل «پختستان» را دو سال پیش از دکتر مجید میرزا وزیری شنیده بودم؛ وقتی که می‌خواست نوعی از رمان‌های ریاضی-الهیاتی-فلسفی را به من معرفی کند. میرزا وزیری ِ ریاضی‌دان ِ رمان‌نویس ِ ما، خود دست پر رونقی بر نگارش رمان‌های ریاضی-فلسفی دارد.

آن موقع هنوز ترجمه‌ای از این کتاب موجود نبود، یا دست‌کم من پیدا نکردم، اما نسخهٔ انگلیسی آن را که Flatland نام دارد، از اینترنت یافتم. باری، نثر قرن نوزدهمی کتاب و کاربرد اصطلاحات من‌درآوردی و نیز بازی‌های زبانی فراوان، سنگین‌تر از آن بود که بتوانم داستان را فهم کنم. مدتی بعد، انیمیشن Flatland ساختهٔ Ladd Ehlinger Jr به‌ دستم رسید. به تماشایش ننشستم و متوجه شدم با وجود این‌ که سناریوی انیمیشین بر مبنای همان روایت ادوین ابوت است، اما وقایع عصر ویکتوریای انگلستان با حال و هوای دورهٔ معاصر ایالات متحدهٔ آمریکا جایگزین شده است و دیدنش ممکن است لذت فهم اصل کتاب را زایل کند. بنابراین دیدن آن را به بعد از مطالعهٔ کتاب موکول کردم.

همان ایام بود که در روزنامهٔ فوت کردهٔ «خورشید» خبر ترجمهٔ Flatland  به فارسی توسط «منوچهر انور» و با نام «پختستان» را دیدم. تا این ‌که بالأخره چند روز پیش، اتفاقاً جلد زرد رنگ کتاب «پختستان» در ویترین یک کتاب‌فروشی توجهم را جلب کرد و بدون تردید کتاب را خریدم. با وجود این‌ که در میانهٔ «ابله» داستایفسکی بودم، اما اشتیاق مطالعهٔ این کتاب با خاطرهٔ دوساله‌اش در ذهنم، خواندن آن را بیش از یک روز به درازا نکشاند.

شاید زیباترین تعبیر برای «پختستان» همان باشد که ویکی‌پدیا به ‌دست داده است: یک هجونامهٔ ریاضیاتی و یک تمثیل‌نامهٔ مذهبی. از سویی این کتاب را «رمان ابعاد» خوانده‌اند و «آیزاک آسیموف» این کتاب را برای «درک ابعاد» بهترین در نوع خود خوانده است. بسیاری از مطالب ابوت در «پختستان»، پاسخ به مشکلات فلسفی و ریاضی روز است. بعضی نیز این کتاب را سرآغاز فصل نوینی در تاریخ ادبیات انگلیس می‌دانند.

آن ‌طور که از کتاب بر می‌آید و در مقدمهٔ منوچهر انور بر کتاب نیز ذکر شده است، ابوت در نگارش این اثر عمیقاً تحت تأثیر «سفرهای گالیور» نوشتهٔ جاناتان سویفت بوده است و آن‌چنان که ویکی‌پدیا هم اشاره‌ای داشته، تم این رمان قرابتی نیز با داستان مشهور «فیل در اتاق تاریک» مولوی دارد.

«پختستان» جهانی است که موجودات آن تنها در دو بعد تعریف‌پذیرند: عرض و طول. ساکنان این جهان نیز اشکال هندسی هستند: خط، مثلث، مربع و دیگر کثیرالاضلاع‌ها که آزادانه در آمد و رفت‌اند، بی‌آن‌که بتوانند از سطح فراخیزند، یا در آن فرو روند. ارج و مقام و برتری در «پختستان» بسته به تعداد اضلاع منتظم موجودات است، یعنی پس از «خط» که نمایندهٔ حضور نسوان در «پختستان» و پست‌ترین موجود این جهان است، مثلث‌های متساوی‌الساقین سربازان و پایین‌ترین طبقهٔ کارگران، مثلث‌های متساوی‌الاضلاع طبقهٔ متوسط، مربع‌ها متخصصین و محترمین و همین‌طور الی آخر که دایره‌ها یا همان «کاهنان» هستند.

کتاب شامل دو فصل است: جهان ما و دنیاهای دیگر. در فصل اول، راوی داستان که خود یک «مربع» و به نوعی یک روشنفکر پیشرو است، حال و هوای جهان خود و چگونگی زیست و فرهنگ معاشرت و قانون‌گذاری در آن  را برای مخاطبی از «حجمستان» یا همان دنیای سه بعدی شرح می‌دهد. در فصل بعد، وی به توضیح چگونگی حضور یک «کـُره» از جهان سه‌بعدی در آستانهٔ هزارهٔ سوم «پختستان» و تشریح پیامدهای عجیبی که دیدار موجودی از یک بعد فراتر در بینش او ایجاده کرده است، می‌پردازد.

تصور و تخیل دنیای «پختستان» ممکن است در آغاز خواندن این رمان شما را اذیت کند، اما خیلی زود با این جهان دوبعدی انس خواهید گرفت و با مربع راوی، همذات‌پنداری خواهید کرد. این کتاب می‌تواند ذهنِ ما را خوب ورزش دهد تا بفهمیم ممکن است خارج از درک متعارف و معمولی ما از جهان، فضای دیگر و جهانی کاملاً محسوس وجود داشته باشد.

ترجمهٔ «منوچهر انور» نیز کار خوبی از آب درآمده است. با توجه به نثر کهنه‌ و طنز والامآبانهٔ اصل کتاب، ترجمه نیز حال و هوایی این‌گونه دارد؛ اما این کهنگی و طنز تند و تیز در ترجمه خیلی روان و امروزی‌فهم منتقل شده است. از این کتاب‌ الهام‌های متعددی در دیگر آثار فرهنگی از جمله‌ کتاب‌های علمی و داستانی و نیز در بعضی تولیدات سینمایی و تلویزیونی برگرفته شده است.

چندین نقل از کتاب یادداشت کرده بودم تا این‌جا ذکر کنم، اما انتخاب میان آن‌ها دشوار است و اطاله بیش از این نیز جایز نیست. مطالعهٔ این کتاب در این روزها که ملالت درک کم‌بُعدی و بی‌بُعدی آدم‌ها آزاردهنده است، نسیم روح‌بخشی بود.

«پختستان» را سال‌ها پیش انتشاراتِ «روشنگران و مطالعات زنان» با همین ترجمه منتشر کرده بود. حالا انتشارات «کارنامه» همان اثر را برای دومین بار منتشر کرده است.

بخشی از متن کتاب را بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/audio/pakhtestan.mp3

دانش‌نامهٔ اینترنتی «ویکی‌پدیا» که این روزها مقالات ضد نظام جمهوری اسلامی‌اش در حوزه‌های مختلف، سیر صعودی یافته است، در صفحه‌ای با عنوانِ «فرار مغزها» این‌ گونه می‌نویسد: «به پدیده مهاجرت گسترده تحصیل‌کردگان، دانشگاهیان و دانشمندان یک کشور یا جامعه به کشورهای دیگر، اصطلاحاً فرار مغزها گفته می‌شود، که معمولا به خاطر کمبود موقعیت های شغلی، درگیری های سیاسی و نظامی، و خطرات جانی رخ می دهد.»

و بعد، نویسندهٔ این مقالهٔ «خُرد» در ادامه از کشورهای ایران و عراق به عنوان کشورهای مبتلا به این ابتلای فرهنگی-علمی نام می‌برد. اما سر کار را که می‌گیری به این نکته می‌رسی که این مقاله در حقیقت گزیده‌ای از مقالهٔ «فرار مغزها از ایران» است. و این یعنی، نویسندهٔ مقالهٔ «فرار مغزها از ایران» یا فرد دیگری، اساس موضوع فرار مغزها را از اصطلاحی وطنی گرفته و با ثبتش در ویکی‌پدیا، خواسته تا طوری وجاهت علمی به آن بدهد.

اما خوب که نگاه می‌کنی، می‌بینی زیر این عنوانِ ژورنالیستی، زخم‌هایی هست. زخم‌هایی که بارها، نخبگان مملکت ما و هوشمندان جوان‌مان را آزرده تا آن‌جا که وادارشان کرده تا سفر کنند… تا با قهر بروند.

نیازی به حجتِ ویکی‌پدیا نیست؛ چه آن‌که این روزها در این دانش‌نامه -صرف نظر از دسته‌بندی سیاسی و فکری- مقالاتِ ناقص و ادعاهایِ ثابت نشده بسیار است. یک چرخ که در فامیل و دوست و آشنا بزنیم، بالاخره یک «مهاجر» قهر کرده می‌یابیم. حالا در نخبه بودن یا نبودنش، حرف بسیار است. اما این موضوع، موضوعِ تازه‌ای نیست و حرف زدن درباره‌اش نیز، تازگی ندارد؛ اما حرفِ وطنی دربارهٔ این موضوع بسیار کم است و آن‌چه هست، بیش‌تر ادعا و ابراز تأسف است تا حرفِ حسابی.

در این میان، رضا امیرخانی رمان‌نویس (که کم‌کم دارد مقاله‌نویس هم می‌شود) توی روزگاری که دوباره موضوعِ فرار مغزها، موضوعِ داغی شده بود، کتابی نوشت با عنوان «نشتِ نشا» و ذیل عنوانش نوشت: «جستاری در پدیدهٔ فرار مغزها» بعد، در متنِ کتاب «فرار» را همراه با بارِ منفیِ معنایی خواند و حرف و حدیث دربارهٔ «مغز» بودنِ مهاجران را هم زیاد دانست. پس، نوشت: «نشا همان قلمه‌ای است که می‌زنند تا پسان فردا که گرفت، محصول‌شان بدهد.» و بعد آورد: «کنایتی است از زحمتی که نظامِ آموزشی ما برای بر و بچه‌ها می‌کشد» بعد دربارهٔ «نشت» هم نوشت: «نشت را در فرهنگ معنا کرده‌اند سرایت آب و آتش از جایی به جای دیگر.» تا بگوید که این جریان، جریانِ نرمی است با تبعاتِ خسارت‌بار.

نشتِ نشای امیرخانی، حرفِ ویژه یا نظریه‌پردازیِ فوق‌العاده‌ای نیست. حرفی است که چون نویسنده در میانهٔ گود بوده، خود به خود بر قلمش آمده. امیرخانی نشتِ نشاهایی که دوست و هم‌بازی و هم‌مدرسه‌ای و هم‌دانشگاهی‌اش بوده‌اند را دیده و با نوشتن این مقالهٔ بلند، می‌خواسته وظیفهٔ وجدانی‌اش را به انجام برساند و بگوید که منشأ این درد کجاست.

در نشتِ نشا که اول‌بار خورد خورد در جایی به صورت پاورقی منتشر شد، تلاش می‌کند موضوع را از بالاتر ببیند و از «زمین»ی که نظام آموزشی ما بر آن بنا شده و دارد در آن «نشا» می‌کارد بگوید. و خب، انصافاً نگاهِ نویسندهٔ این اثر، نگاهِ درستی است که با زبانِ شیرین و نقادانه بیان شده است.

نویسنده در این اثر از «ترجمه» می‌گوید. از «علم بومی» و «نظامِ آموزشیِ بومی» او، «ضعف در علوم انسانی» را به رخ می‌کشد و یادآوری می‌کند که هرچه می‌کشیم، از این ضعف است…

شاید خوانش این اثر، بُتِ «دانشگاه» را در نظر بسیاری بشکند. به همین دلیل، اگر از آن دسته‌اید که ۱۳ روزِ عیدشان را در حبسِ کتاب‌های تست و کلاس‌های تست می‌گذرانند یا فرزندی دارید که چنین است، به خواندنِ «نشت نشا» دعوت‌تان می‌کنم. این کتاب مال شما است اگر دانشجوئید، یا دانشجو خواهید شد، یا دوستان و فرزندانی دارید که در پی دانشجو شدن‌اند.

و شاید کسی را به تفکر وادارد…

بخشی از متن کتاب را بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2010/03/nasht-e-nesha.mp3

این مطلب پیش‌ از انتشار در اشا، به سایت «خبرآنلاین» فروخته شده است.