بچه‌ها یاد می‌گیرند. همه چیز را؛ یعنی هر چیزی که ببینند یاد می‌گیرند و ذهن آن‌ها پر از داده‌هایی می‌شود که ما برای آن‌ها فراهم کرده‌ایم. به همین دلیل هم رو نوشتی می‌شوند از پدر یا مادر یا هر دوِ آن‌ها و در درجهٔ بعد از هر کس که او را می‌بینند یا دور و برِ آن‌ها می‌پلکد.

اما یادگیریِ بچه‌ها از چه زمانی آغاز می‌شود؟ پاسخ جالب است: از همان بدوِ تولد. ما گمان می‌کنیم نوزاد بسیار ناتوان است، همین‌طور است اما جسمِ نوزاد ضعیف و ناتوان است نه ذهنِ او. ذهن و هوشِ نوزاد ظرفی خالی است که از نخستین روزهای حیاتش، ما آن را پر می‌کنیم.

تصاویری از صفحات کتاب:

سه تا شش ماه

شش تا نه ماه

نه تا دوازده ماه

…

چه زمانی می‌شود یادگیری و قدرتِ درک و تجزیه و تحلیل را به خودِ کودک واگذار کرد؟ باز هم پاسخ جالب است: از همان نخستین روزهای تولد. یعنی می‌توانیم هم‌زمان با رشدِ سریعِ جسمیِ او، ذهن و حافظه‌اش را نیز بپرورانیم. چطور؟

توی کتاب‌فروشی دور و برِ قفسهٔ کتاب‌های کودک می‌پلکیدم و آن‌ها را برانداز می‌کردم. رویِ جلدِ کتابی، عکسِ نوزاد دیدم و به سمتِ آن کشیده شدم. رویِ آن نوشته شده بود: شیوه‌هایِ تقویتِ هوشِ نوزاد. کتاب را که دست گرفتم رویِ جلدِ کتابِ زیری تصویر متفاوت دیدم. آن را هم که برداشتم، تعجبم دوچندان شد چون تصویرِ کتابِ زیری باز هم متفاوت بود!

قضیه این بود که مجموعه‌ای از این کتاب‌ها پیشِ رویم بود: جلدِ اول مخصوصِ نوزادانِ سه تا شش ماهه، جلدِ دوم برایِ نوزادانِ شش تا نُه ماهه و جلدِ سوم برایِ نوزادانِ شش تا دوازده ماهه.

در هر مجلد که شاملِ یک جلدِ کاغذی و یک لفافِ مشمایی است، چهار کتابچهٔ آموزشی وجود دارد که کتابچهٔ اول روشِ استفاده از کتاب‌های این مجموعه و خاصِ والدین است. روی جلدِ کاغذی و همچنین پشتِ هر جلد اطلاعاتی با این مضامین می‌بینیم: نوزاد در صورتِ انجامِ تمرین‌ها و آموزش‌های این مجموعه، پس از سه ماهگی، پس از شش ماهگی و پس از نُه ماهگی تواناییِ درکِ چه چیزهایی را دارد. سه کتابچهٔ دیگر که عناوینِ خاصِ خود را دارند برایِ کار با نوزاد در نظر گرفته شده‌اند.

در کتابچه‌های مجموعهٔ اول عناوینِ شناختِ شکل‌ها و رنگ‌ها، آموزشِ پیدا و پنهان و درکِ دسته‌ها و گروه‌ها را می‌بینیم. در مجموعهٔ دوم آشنایی با اجزایِ یک طرحِ کلی، قدرتِ شمارشِ اشیا و درکِ شکل‌های پیچیده پیشِ رویِ ماست و در مجموعهٔ سوم عناوینِ اشیا تغییرِ شکل نمی‌دهند، شناختِ اعضایِ بدن و درکِ رابطه و فاصله را در اختیار داریم.

بئاتریس میلتر

این کتابچه‌های مفید حاصلِ تحقیقاتِ بیست و پنج سالهٔ دکتر بئاتریس میلتر در دانشگاهِ سوربنِ پاریس و ترجمهٔ طاهره طالع ماسوله است.

چه خوب است مادرانِ آگاه این کتاب را تهیه کنند تا از روزهایِ آغازِ تولدِ عزیزانشان در پرورش و تقویتِ نیروهایِ ذهنیِ آنها نیز گام بردارند.

شناسنامه کتاب

عنوان	شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
نویسنده	بئاتریس میلتر
تصویرگر	-
مترجم	طاهره طالع ماسوله
ویراستار	-
ناشر	با فرزندان
گروه مخاطبان	تازه پدر و مادر شده‌ها
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	کل مجموعه: 33 صفحه
نوبت چاپ	بیست و سوم - 90
شمارگان	5000 نسخه
قیمت	12 هزار تومان
شابک	964-7369-00-X

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "قورمه سبزی" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• تحفة الفقراء
• شیوه‌های تقویتِ هوشِ نوزاد
• ن‍ی‍روی‌ دل‍ت‍ا از پ‍ل‍ی‌م‍ی‌ ت‍ا طب‍س
• فردا شکل امروز نیست
• اسطوره‌های صهیونیستی سینما

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

سیر حکمت در اروپا عنوانِ کتابی است که محمد علی فروغی سال‌ها پیش برایِ فهمِ بهترِ رسالهٔ گفتار در روشِ درستِ راه بردنِ عقل و جستجوی حقیقت در علوم دکارت نوشت. بنا بوده است محتوای کتاب مقدمه‌ای بر این مقاله باشد اما سیر در حکمتِ اروپا از عهدِ باستان تا زمانِ دکارت آن‌قدر طولانی بوده که به نگارشِ جلدِ اولِ کتابِ سیر حکمت در اروپا انجامیده است.

فروغی بعدها راغب شد ادامهٔ سیرِ حکمت در اروپا از زمانِ دکارت تا زمانِ خودش را نیز بنویسد و این رغبت سبب شد جلدِ دوم کتاب منتشر شود (۱۳۱۸). جلد

از متن کتاب:

باری همچنان که هرگاه کسی خانه‌ای دارد و می‌خواهد آن را نو کند پیش از دست بردن به این کار هرآینه آن را می‌کوبد و مصالح فراهم می‌سازد و معمار می‌یابد یا خود فنِ معماری می‌آموزد و با دقتِ تمام طرح می‌ریزد اما با این همه نمی‌تواند قانع شود بلکه ناچار از پیش خانهٔ دیگری آماده می‌کند که هنگامِ ساختمان بتواند در آن به آسایش زیست نماید، بر همین‌سان چون مرا عقل بر آن داشت که در عقایدِ خود مردد باشم برای این‌که در اعمالم باری به حالِ تردید نمانم و بتوانم تا ممکن است به خوشی زندگانی کنم یک دستورِ اخلاقیِ موقت برای خود برگزیدم و آن مبنی بر سه چهار اصل بود که اینک برای شما از بیانِ آن تن نمی‌زنم… (بخشی از رسالهٔ گفتارِ دکارت).

دوم، اندیشهٔ حکمایِ اروپا از آغازِ قرنِ هفده تا پایانِ قرنِ هجدهِ میلادی را در بر می‌گرفت. در سالِ ۱۳۲۰ جلدِ سوم هم نوشته شد و در همین مجلد بود که فروغی توانست تا سیر در اندیشه‌هایِ حکمایِ زمانِ خود پیش بیاید.

انتشاراتِ هرمس در سال ۱۳۸۸ هر سه مجلدِ این کتاب را در یک جلد منتشر کرد. در این نسخه، علاوه بر سیر حکمت در اروپا کتابِ حکمتِ سقراط و افلاطون، که اولین ترجمهٔ فارسیِ چند رسالهٔ افلاطون به قلمِ محمد علی فروغی است[۱]، هم ضمیمه شده است.

چاپِ این نسخه با جلد و صحافیِ مرغوب و برگه‌های نازکی که هنگامِ ورق زدنِ کتاب احساس خوبی به خواننده می‌دهد برای کسی که علاقه‌مند به داشتنِ هر سه جلدِ این کتاب است، اتفاق خوشایندی است. به خصوص این‌که کتابِ حکمتِ سقراط و افلاطون نیز در آن گنجانده شده است؛‌ در واقع چهار کتاب در یک مجلد.

مهم‌تر از ظاهرِ کتاب، که به شدت مرا شیفتهٔ خود کرده است،‌ محتوای آن و اشرافی است که نویسنده بر تاریخِ فلسفه داشته و توانسته است به سادگی و شیوایی حقِ مطلب را ادا کند.

کتاب در جلد اول با اندیشه‌های فلسفیِ حکمای یونان پیش از سقراط آغاز می‌شود. در ادامه مکتب‌های فلسفی و بیوگرافیِ مختصری از فیلسوفانِ اروپا و اندیشه‌های فلسفیِ آن‌ها و تأثیراتی که بر جای نهاده‌اند، با تقسیم‌بندیِ خاصی به دنبالِ هم ذکر می‌شود. این معرفی در جلدِ سوم با ارائهٔ اطلاعاتی دربارهٔ برگسن -حکیمِ فرانسویِ نیمهٔ دومِ قرنِ نوزدهِ میلادی- پایان می یابد.

در طولِ کتاب، سیرِ اندیشه‌های بشر به گونه‌ای بکر و دست‌نخورده بدونِ هیچ‌گونه موضع‌گیری و مقایسه با اندیشه‌های آیندگان به مخاطب ارائه می‌شود؛ به‌طوری که در هر قسمت از کتاب خود را در همان عصر حاضر می‌بیند و دیدگاه‌های هر فیلسوف را که می‌خواند به تمامی همراهی‌اش می‌کند، تا جایی که فیلسوف یا فیلسوفانِ بعدی نظرش را نقد کنند یا در آن به دیدهٔ تردید بنگرند.

با این وجود باز هم احترامِ خاصی به قوهٔ فکر و تعقلِ خواننده در این کتاب وجود دارد، و این نکته‌ای است که مطالعهٔ کتاب را برای من بسیار خوشایند می‌کند. نکتهٔ قابلِ توجهِ دیگر این‌که، نویسنده هیچ‌گاه گرفتارِ حاشیه نمی‌شود و در هر قسمت مطالب و مباحثِ ضروری را به‌طورِ جامع و کامل ارائه می‌کند. او خود در دیباچهٔ جلدِ دومِ کتاب می‌نویسد:

«در این کتاب در مقامِ رد و قبول و انتقادِ تحقیقاتِ فیلسوفان و یا مقایسهٔ آن‌ها با عقایدِ دانشمندانِ خودمان نبوده‌ایم که آن خود داستانی دراز و از گنجایشِ این کتاب بیرون است و اگر چنین می‌کردیم اطنابِ ممل و به فهمِ مطالب مخل می‌شد و در نظرِ ما کارِ لازم‌تر و مفیدتر و مقدم‌تر این بود که ابناءِ نوعِ ما از عقایدِ فلسفیِ اروپاییان آگاه شوند و نیز این‌که گفتیم کوششِ ما این بوده است که آن تحقیقات را به بیانِ اختصاصیِ ایرانی درآوریم نباید حمل شود بر این‌که گفته‌های اروپاییان را از قالبی که آن‌ها به معانی داده‌اند بیرون آورده و به افکارِ خودمان نزدیک کرده باشیم. آنچه گفته‌ایم حاصلِ عینِ تحقیقاتِ آن دانشمندان است و هر چند ترجمه نیست کاملاً مطابق با گفته‌های ایشان است و از خود نه چیزی افزوده‌ایم و نه تحریف و تغییری به مطالب داده‌ایم.»

مطالعهٔ کتاب به دلیلِ سادگی و روانیِ نثرِ آن برای هر کس که اندک علاقه و اشتیاقی به فلسفه و حکمت داشته باشد میسر است، اما داشتنِ اطلاعاتی مختصر از اصولِ عقایدِ حکمای پیشین و همچنین علومِ منطق، ریاضی و فیزیک به فهمِ مطالب کمک می‌کند.

شناسنامه کتاب

عنوان	سیر حکمت در اروپا
نویسنده	محمدعلی فروغی
تصویرگر	-
مترجم	-
ویراستار	-
ناشر	هرمس
گروه مخاطبان	علاقه‌مندان به فلسفه و علم
جنسیت مخاطبان	فرقی ندارد
تعداد صفحات	1304 صفحه - پالتویی
نوبت چاپ	دوم - 89
شمارگان	2500 نسخه
قیمت	؟
شابک	978-964-363-234-2

طبق طبع اهالی خانه کتاب اشا این کتاب مزه "آب‌گوشت" می دهد. نوش جان!

کتاب هایی با همین مزه:

• سیر حکمت در اروپا
• کتاب‌هایی که دنیا را تغییر دادند
• رازهای نماز
• شب هایکوی امید
• آونگ فوکو

سایر مزه‌ها: زیتون شور، قورمه سبزی، آبگوشت، دراژه شکلاتی، شیر مادر، کاسنی

کودک که بودم «لال‌بازی» از بازی‌های مورد علاقه‌ام بود. البته امروزها به آن «پانتومیم» می‌گویند. نسخه‌های تحریف شدهٔ زیادی از لال‌بازی موجود است. بگذریم که قصدم کالبدشکافی این بازی نیست، هر چند اگر مجال داشتم بدم نمی‌آمد حرافی کنم! آن چه که در این بازی می‌آموختیم این بود که بدون هیچ کلمه‌ای مفهومی را به طرف مقابل منتقل کنیم (البته با آنچه که در فیلم «دربارهٔ الی» دیدید خیلی تفاوت داشت). القصه که هرچه بزرگ‌تر شدم احساس می‌کردم که این بازی سادهٔ کودکانه درس مهمی به من آموخته است، آنچه که فرنگی‌ها به آن “Body Language”  می‌گویند.

آگاهانه می‌‌دانستم که باید بیش‌تر دربارهٔ این زبان خاموش بدانم. کتاب‌هایی را با دقت و کتاب‌هایی را سرسری خواندم. هنوز چیز دلچسبی دستگیرم نشده بود تا این که به «زبان تن» برخوردم. سامی مولکو، نویسندهٔ کتاب، خود بازیگر پانتومیم (یا آن طور که من دوست‌تر دارم: لال‌باز) است! بی شک نمی‌توان انکار کرد که بسیاری از حالات روحی ما در چهره‌مان نماد می‌یابد اما نقش تن را هم نباید از یاد برد. نکتهٔ مهم در این‌جا خودشناسی است. بیش از آن که بخواهیم با دانستن زبان تن رفتارهای دیگران را تعبیر کنیم باید متوجه رفتار خودمان باشیم و با دانستن زبان تن از آن درست و به‌جا بهره ببریم.

مولکو در این کتاب حالات مختلف فیزیک بدن و صورت و ترکیب آن‌ها ارائه می‌کند و می‌کوشد هر یک از این‌ها را ترجمه و تفسیر کند. ارائهٔ تصاویر روشن و خوب از دیگر ویژگی‌های این کتاب است. مولکو معتقد است که شناخت زبان تن یک توانایی در بهبود روابط انسانی است. اما در سخن پایانی کتاب چنین می‌نویسد: «…مایلم سخن‌هایم در مورد زبان‌ تن یا بیان رفتاری انسان را با یک اخطار پایان دهم: هیچ وقت زبان تن را باور نکنید…»

جالب نیست؟ شاید به خاطر همین یک جمله است که شیفته این کتابم، چرا که می‌داند برای رفتار انسانی حکم قطعی نمی‌توان (و حتی نباید) صادر کرد.

این به آن معنا نیست که دیگر هیچ یک از مطالب این کتاب قابل استفاده نیست، اما اگر بعد از خواندن کتاب آن را مفید نیافتید به توصیهٔ مترجم آن، آقای امید نوری خواجوی، عمل کنید:

گرچه منظور از کتاب آن فن بود / گر تواش بالش کنی هم می‌شود»

در ایام تعطیلات و خوش‌گذرانی‌ها، یکی از چیزهایی که حال آدم را خیلی جا می‌آورد، صحبت از غذاهای خوشمزه و لذیذ و البته خوردن آن است. وقتی عیش ما همه جوره فراهم باشد،‌ دیگر از هرچه بگذری، سخن غذا خوشتر است. به همین مناسبت، تورق کوتاه «کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز» شیرین خواهد بود.

کتاب را که باز کنید، قبل از هر چیز پیش‌گفتار نگارنده، جناب «نجف دریابندری» را خواهید دید که خواندن آن، هم نوعی لذت مطالعه و هم توضیحات بسیار خوب و کاملی درباره کتاب است، علاوه بر آن‌که یادآوری‌هایی اگرچه اندک و مفید از سنت و فرهنگ پخت و پز را می‌شود در آن دید.

همهٔ بخش‌های کتاب، اعم از «آشنایی و آموزش»، «دستورهای پخت و پز» و «پیوست» در یک فهرست کوتاه، خلاصه و بسیار کاربردی تنها در هشت صفحه آورده شده است. این فهرستِ بسیار مفید، هم آرایش ساده و جذابی دارد و بر خلاف بسیاری از کتاب‌های آشپزی، جوینده و خواننده را یک‌راست به اصل مطلب هدایت خواهد کرد. جایگاه این فهرست، درست در ابتدای کتاب، پس از پیش‌گفتار نگارنده است.

هنرمندانِ آشپز و البته همهٔ «آش‌خورها» خیلی خوب می‌دانند که مهم‌ترین و ابتدایی‌ترین جزء پخت و پز، دانستن مقدار هرچیز و آماده کردن مواد غذایی به شکل اولیه برای کاربرد درست در غذاست. به این منظور، فصلی بسیار دقیق و پرکاربرد در ابتدای کتاب و پس از فهرست آمده است. در این بخش، هر مقدار و مقیاسی را که در نظر دارید، با تبدیل‌های آن‌ها به یکدیگر در جدول‌هایی خواهید دید که می‌شود از آنها فتوکپی گرفت و به دیوار آش‌پزخانه نصب کرد. پس از این جدول‌ها، پیمانه‌ها و قاشق‌ها آمده‌اند و در ادامه، کارد و تختهٔ برش، طرز کار با آن‌ها و نیز انواع و اقسام مدل‌های خرد کردن در تصاویر بسیار گویا و آموزشی، در صفحات مقوایی قرار گرفته‌اند. دیدن هریک از این تصاویر، چیزی از آموزش واقعی کم ندارد.

در قسمت بعد، یک فصل بسیار خوب، عالی و جذاب را می‌بینید که جای آن در اکثر کتاب‌ها و دستورهای پخت و پز خالی است و آن آشنایی با «مکاتب آشپزی» است. شاید بپرسید مگر آشپزی هم مکتب دارد؟ پاسخ را در این فصل از «کتاب مستطاب آشپزی» خواهید یافت. این بخش حتی برای کسانی که آشپزی نمی‌کنند و خیال آن را هم در سر ندارند و فقط به فرهنگ و مطالعهٔ فرهنگی علاقه‌مند هستند بسیار جذاب و خواندنی خواهد بود و شاید جماعت آشپز کم‌تر در دایرهٔ مخاطبان آن باشند. در این فصل نکاتی به تفصیل دربارهٔ آشپزی و فرهنگ آن به شیوه‌های گوناگون ایرانی، هندی، عربی و ترکی، اسپانیایی، چینی، ژاپنی، ایتالیایی، فرانسوی و روسی وجود دارد که لذت مطالعه و آموختن در آن دوچندان است. شایسته است این بخش را کتابی مستقل برای علاقه‌مندان خاص و عام آن، جدای از آشپزی به شمار آوریم.

بخش‌هایی هم دربارهٔ آشپزخانه و آرایش و لوازم آن وجود دارد که هیچ آشپزی نباید آن را از نظر دور بدارد. همچنین اجزای گوناگون آشپزخانه از رب و روغن و آرد گرفته تا ادویه، گوشت، مرغ، ماهی، تره‌بار، برنج، حبوبات و… و جزئیاتی دربارهٔ آن‌ها از ذهن و قلم نگارنده جا نیفتاده است.

حالا به دستورهای پخت و پز می‌رسیم. در این قسمت از چای و قهوه گرفته تا خورش و چلوکباب، همه چیز را در هر شهر و کشور خاص آن می‌شود یاد گرفت. مثلاً در بخشی که به «آبگوشت» اختصاص دارد، آبگوشت‌های سراسر ایران و نیز آبگوشت‌هایی از جاهای مختلف دنیا مثلاً اسپانیا، فرانسه، کره، جنوب آمریکا، انگلیس و… به چشم می‌خورد که برای تنوع غذایی بد نیست آن‌ها را هم از نظر گذراند.

در همهٔ آشپزخانه‌ها غذاهایی از دیروز و پریروز و… می‌ماند که شاید سرانجام نهایی آنها سطل زباله باشد. در این کتاب در بخش «غذاهای بازیافته»، می‌بینیم که می‌شود از این غذاها هم استفاده کرد و آن‌ها را بسیار خوشمزه در سفرهٔ غذا آورد. بخش‌های خوراک گیاهی، آیین و دستورهای خام‌خواری هم جای خود را دارند.

در انتهای کتاب پیوست‌هایی قرار دارد که نکاتی بسیار مهم درباره یخ‌بند (فریزر) و فرِ موج‌پز (ماکرو ویو) گنجانده شده است و برای همهٔ کاربران این دو وسیله، آموزنده و مفید است.

حالا نوبت به «فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات» می‌رسد. هر جای کتاب کلمه یا اصطلاحی دیدید که خواستید دربارهٔ آن بیش‌تر بدانید، به این فرهنگ مراجعه کنید. حتماً آموخته‌های شما گسترده‌تر خواهد شد.

فهرست تفصیلی و فهرست راهنمای عمومی هم آخرین چیزهایی است که در صفحات کتاب، نقش شده‌اند.

از عکس‌های زیبا و مختلف کتاب هم که به تناسب در صفحات گوناگون آمده است، هرچه بگوییم،‌ یک از ده لذت دیدن آن را هم نتوانسته‌ایم بیان کنیم.

به جرأت می‌شود گفت که این کتاب بهترین و کامل‌ترین کتاب آشپزی است که تا کنون در عمرتان دیده‌اید؛ از طرز طبقه‌بندی‌ها تا شست و شو و پخت و پز در این کتاب چیزی از قلم نیفتاده است. این همه ادعا هرگز اثبات نخواهد شد مگر آن‌که شما که خاطرتان خیلی عزیز است، مرحمت کنید و «کتاب مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز» را خودتان در دست بگیرید و تورق کنید. وقت و ذوق شما که با صفحات کتاب گره خورد، یاد این حرف‌ها می‌افتید.

اگر آقا یا خانم هستید، هر چه هستید، لذتِ آفرینشِ غذاها را با اثرِ هنرمندانهٔ نجف دریابندری بچشید. حالا که تعطیلات است، وقت وقتِ تجربه و هنربازی است.

بخشی از مقدمه این کتاب را بشنوید:

http://asha.ir/core/wp-content/uploads/2010/03/aashpazi-az-sir-ta-piaz.mp3

این مطلب پیش‌ از انتشار در اشا، به سایت «خبرآنلاین» فروخته شده است.