محمد قاضی -مترجم- در دوازدهم مرداد ۱۲۹۲ در مهاباد زاده شد. او با ترجمهٔ آثارِ معتبری از نویسندگانِ دنیا، بسیاری از کتاب‌خوانانِ ایران را با آثارِ مشهورِ فرانسه و دیگر کشورها آشنا کرد. ۲۴ دی ماه، یادآورِ مرگِ مترجمِ شازده کوچولو است.

پدرِ قاضی امام‌جمعهٔ سنی مذهبِ مهاباد بود و به همین دلیل، قاضی تا مدتی با نامِ «محمد امامی قاضی» روزگار گذراند. مدتی بعد نامش را به «محمد قاضی» برگرداند.

قاضی در سال ۱۳۰۸ به تهران مهاجرت کرد. عمویِ او که در آن زمان کارمندِ دادگستری بود در مهاجرتِ قاضی نقش داشت. در این زمان، قاضی سال‌هایِ دبستان را گذرانده بود و بنابراین برایِ ادامهٔ تحصیل به دارالفنون رفت. در ۱۳۱۵ از این مدرسهٔ مشهور دیپلمِ ادبی گرفت. او پیش از مهاجرتش به تهران، زبانِ فرانسه را از یک کردِ عراقی به نامِ گیو آموخته بود. تا سالِ ۱۳۱۸ توانست دورهٔ قضایی را در دانشکدهٔ حقوقِ دانشگاهِ تهران بگذراند. آموخته‌هایِ فرانسهٔ او کمکش می‌کرد تا در دورانِ تحصیل بهترین شاگردِ درس فرانسه باشد.

در سال ۱۳۲۰ قاضی در اولین تجربهٔ ترجمه، کلود ولگرد اثر ویکتور هوگو را به فارسی برگرداند. میانِ این تجربه و ترجمهٔ بعدیِ او، حدودِ نُه سال وقفه افتاد. در سالِ ۱۳۲۹ به‌سختی موفق شد ناشری را برایِ انتشارِ ترجمهٔ جزیرهٔ پنگوئن‌ها اثر آناتول فرانس متقاعد کند. سه سال بعد این ترجمه به بازار راه یافت و اوضاع را عوض کرد. نجف دریابندری در مطلبی این‌گونه از ترجمهٔ قاضی یاد کرد: «مترجمی که آناتول فرانس را نجات داد». دریابندری به بی‌توجهیِ بازارِ کتاب به آثارِ فرانس تا قبل از انتشارِ ترجمهٔ قاضی اشاره داشت.

قاضی در ۱۳۳۳ شاهکارِ آنتوان دوسنت اگزوپری یعنی شازده کوچولو را به ایرانی‌ها هدیه کرد. چهار سال بعد به خاطرِ ترجمهٔ کاملِ دون کیشوت جایزهٔ «بهترین ترجمهٔ سال» را از دانشگاهِ تهران دریافت کرد.

او از ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۵ کارمندِ وزارتِ دارائی بود. پس از بازنشستگی مدتی با «کانونِ پرروشِ فکریِ کودکان و نوجوانان» همکاری کرد. ابتلا به سرطانِ حنجره او را از ادامهٔ فعالیت باز نداشت. در دورهٔ همکاری با کانون چند اثرِ دیگر از جمله زوربای یونانی و باخانمان را ترجمه کرد.

قاضی در بیست و چهارم دی ماهِ ۱۳۷۶، در سنِ ۸۴ سالگی در بیمارستانِ دی تهران درگذشت. مزار او در مهاباد است.

از جمله کتاب‌هایی که او ترجمه کرد: شازده کوچولو، نان و شراب، دن کیشوت، زوربای یونانی و…