یک جور توافق همه‌گانی بین آدم‌بزرگ‌های دنیا وجود دارد که باید، باید، باید به بچه‌ها تاریخ یاد بدهند؛ حتا اگر

خودشان بلد نباشند! یک توافق دیگر هم بین بچه‌ها هست که می‌گوید: « ما نباید، نباید، نباید از تاریخ خوشمان بیاید!» طفلکِ بی‌نوا تاریخ!

راستش تاریخ بیش‌تر به بچه‌ها مربوط است تا آدم‌بزرگ‌ها. تاریخ پروندهٔ انظباطی آدم‌بزرگ‌هاست که اصلاً هم لاغر نیست. فهرستی است از همه‌ٔ خنگ‌بازی‌ها، خرابکاری‌ها، گاف‌ها و (چاره‌ای نیست، باید بگویم) در بعضی موارد هم کارهای به‌دردبخورشان. پس حقش این است که بچه‌ها به آدم‌بزرگ‌ها تاریخ یاد بدهند؛ کم ِکم هشت جلسه در هفته!

■ گزیده‌ای از کتاب:

معلم تاریختان را با طرح این پرسش زجرآور امتحان کنید:

- اون چیه که آلمان، اتریش، مجارستان، یونان، روسیه، چین و ایران در ابتدای قرن بیستم داشتند، ولی حالا دیگه ندارند؟

- یگان سواره نظام؟

اگر نتوانستند جواب بدهند، به آن‌ها یکی دو راهنمایی بکنید.

- بریتانیا، نروژ، سوئد، دانمارک و بلژیک هنوز هم از اونا دارند.

- اِممم… مقررات راهنمایی و رانندگی؟

و اگر باز هم متوجه نشدند، آخرین راهنمایی را پیش پایشان بگذارید…

- اسپانیا مال خودش رو در ۱۹۳۱ از دست داد، ولی اونو در سال ۱۹۷۵ پس گرفت.

- آها! فهمیدم! مقام اول مسابقه‌ی سراسری آواز پاپ اروپا!

وقتی بالاخره از پاسخ عاجر ماندند، سرتان را تکان بدهید، نُچ نُچ کنید و با لحن سرزنش‌آمیزی بگویید: «فکر می‌کردم شما که بیش‌تر از من در قرن بیستم زندگی کردین باید جواب این سوال رو بلد باشین!» (این طعنه همیشه حرص معلم‌ها را در می‌آورد.) بعد، بگویید که پاسخ صحیح را هفته‌ی آینده به آن‌ها خواهید گفت و بعد، به خانه بروید. (با این کار خیلی بیش‌تر حرص می‌خورند!) وقتی عاقبت هفته‌ی بعد جواب را به آن‌ها بگویید، آه بلندی می‌کشند و با قیافه‌ی حق به جانب می‌گویند: «خودم از اول بلد بودم!» (معلم‌ها این کار را خیلی خوب بلدند.)

خلاصه، باید فقط با تاسف ساختگی و با حالتی فاضلانه سر تکان بدهید. شما که پاسخ را می‌دانید، مگر نه؟ البته که می‌دانید! پاسخ چیزی نیست جز:

پادشاه!

[انقلاب‌های پرهیاهو / صفحهٔ ۱۳۳]

■■■

اما قبل از این‌ کار باید یک کتاب درسی درست و حسابی دست و پا کنند. نمی‌شود به کتاب‌های آدم‌بزرگ‌ها اعتماد کرد؛ آن‌ها حتما سعی می‌کنند اوضاع را بهتر نشان بدهند؛ بنابراین مسخره‌ترین چیزها را از بچه‌ها مخفی می‌کنند.

تری دیریِ ۶۳ ساله این مشکل را برای بچه‌ها حل کرده‌ است. از سن و سالش نترسید. تری خودی است!

تری دیری، ۲۰ جلد «تاریخ ِ ترسناک» نوشته و انگشت گذاشته روی بدترین افتضاحاتی که آدم‌بزرگ‌ها به بار آورده‌اند. کتاب‌های او خیلی بی‌تعارفند. خیلی راحت به آدم‌بزرگ‌های معروف می‌خندند و شما را هم دعوت می‌کنند بخندید. آن‌ها پُرند از شوخی‌های بانمکی که معلم تاریخ‌تان برای شما تعریف نخواهد کرد. دربارهٔ  کارتون‌ها چیزی نمی‌گویم تا خودتان ببینید.

از ۲۰ تا کتابی که تری دیری دربارهٔ تاریخ نوشته، ۶ کتاب به فارسی ترجمه شده‌اند:

- انقلاب‌های پر هیاهو

- جنگ فجیع جهانی اول

- جنگ وحشتناک جهانی دوم

- انقلاب‌های فرانسه

- امپراطوری بی‌خرد بریتانیا

- آمریکا

من ۴ جلد اول را خوانده‌ام و می‌توانم بگویم جان می‌دهند برای این که به آدم‌بزرگ‌ها تدریس شوند. شرط می‌بندم از پس امتحان این درس برنمی‌آیند و شما می‌توانید حسابی شماتت‌شان کنید. این به همهٔ غُرهایی که سر نمرهٔ تاریخ‌تان زدند در!

با این توصیفات نباید انتظار داشته باشید معلم تاریخ‌تان این مجموعه را به شما هدیه بدهد. بهتر است خودتان به فکر خریدن‌شان باشید.

* مصاحبه با تری دیری را هم بخوانید.