استاد می‌گفت: «…نه، این جوری هیچ کس حافظ‌خوان و حافظ‌شناس که نشده هیچ، شعر حافظ را از رو هم نمی‌تواند بخواند. باید بروید، مطالعه کنید ببینید حافظ چه جور فکر می‌کرده، نه این که این زندگی‌های افسانه‌گونه را که هیچ‌کدام هم اساس درست و حسابی ندارند، سرسری بخوانید و لذت ببرید(!) و بعد هم نتیجه بگیرید که بعله! جناب آقای حافظ یک آدم مقدس پاکدامن عارف بوده که هرگز کناه صغیره و کبیره نمی‌کرده و… یا این که نتیجه بگیرید که ایشان هم بعله! پیاله‌ای و معشوقی و شرب مدام و… که البته ظاهرش خرقه و دستار داشته…

نروید شرح بخوانید و چیزی سر هم کنید که فهمیدیم حافظ چه گفت! بروید دنبال اندیشه. کتاب ناب بخوانید که دربارهٔ اندیشه و مشرب حافظ نوشته شده باشد. هرچیزی را دست نگیرید… اصلاً من بر شما واجب می‌کنم که «مکتب حافظ» را در تعقیب هر نماز تا یک ساعت بخوانید که نمازتان مقبول خداوند شود!…»

دیوان حافظ، این کتاب مختصر، شامل اندیشه‌های بلند گوناگون است: تفکرات صوفیه، اندیشه‌های فلسفی حافظ و عصری که در آن می‌زیسته است، عرفان خاص خواجه، روابط مرید و مراد، عشق و می و معشوق و نکات ظریفی که گاه به رمز و گاه آشکارا بیان شده است. اما تا کسی اهل پیدا نشود و نخواهد در این مواردِ به راستی تأمل برانگیز اندیشه کند، کتاب ارزشمند دیوان حافظ جز برای سرگرمی، تفأل و تفنن نخواهد بود و اشعار بلند آن جز لقلقه‌ای برای ادعای فضل و فخرفروشی، مجالی دیگر نخواهد یافت.

و حالا برای اهل اندیشه و تأمل: چهارمین چاپ «مکتب حافظ» پس از  فترتی طولانی در سال ۱۳۸۴ وراد بازار کتاب شد. دکتر مرتضوی این کتاب ارزشمند را به همان شیوهٔ قدیم باقی گذارده و در چاپ جدید ضمائم مفیدی به آن افزوده است. موضوعات اصلی کتاب، نقشه راهنمای خلاصه شده‌ای از اندیشه و مشرب فکری خواجه است و مقدمهٔ عالی و پرمغزی که در ابتدای چاپ چهارم قرار گرفته است، دلیل بر آگاهی و توانایی نویسندهٔ آن است.

همهٔ مباحث مطرح شده در کتاب، به شیوه‌ای عالمانه و قابل فهم بررسی شده است. بسیاری از مبانی فکری حافظ در آن نشان داده شده است و حتی از خلال خواندن متن، خیلی از اندیشه‌های نو در ذهن خواننده کلید می‌خورد. مکتب حافظ، همه چیز دربارهٔ حافظ نیست و گره‌گشای همهٔ اندیشه‌ها و مشکلات دیوان هم نیست ، اما همان‌گونه که مؤلف آن فروتنانه ادعا کرده است، «مقدمه‌ای برحافظ شناسی» یا اولین گام در آغاز راه شناسایی حافظ و شعر او است.

شاید تورق بخش اول کتاب که همان کتاب قدیمی به شیوهٔ افست است، کمی ملال‌انگیز به نظر رسد، اما همین که شروع می‌کنی، ‌خیلی آسان و بدون دست‌انداز متن را می‌خوانی و هم از مباحث عالمانهٔ آن استفاده می‌کنی و هم الگویی می‌شود برای درک بهتر اشعار در دیوان حافظ.

آن‌ها که با حال و هوای حافظ آشناترند و از «شیوهٔ خاص حافظ» در اشعارش لذت می‌برند، دربارهٔ نگرش‌های مذهبی او تأمل می‌کنند، در هنرهای لفظی به کار رفته در شعر به ویژه ایهام‌ها دقیق می‌شوند، در جستجوی لطایف و نکات باریک اشعار هستند، «وصایای پیر مغان» و «جمال‌پرستی و می ‌و مستی» را در دیوان در مد نظر دارند، حتماً از ضمائم چاپ جدید که حدوداً نیمی از کتاب را در بر گرفته است، بهره‌مند خواهند شد.