تا به حال به مسئله‌ای نظیر این برخورد کرده‌اید که اعداد ۱ تا n² را در خانه‌های یک مربع n*n به گونه‌ای آرایش دهید که مجموع عددهای واقع  در هر سطر و ستون و دو قطر، برابر مقدار ثابتی شود؟

زمانی که در دورهٔ راهنمایی تحصیل می‌کردم، یکی از معلمانِ ریاضی این مسئله را با یک مربع ۴*۴ طرح کرد و قول داد برای هرکس که بتواند این مسئله را حل کند، نمرهٔ خوبی در نظر بگیرد. بعد از آن، یک تکه کاغذ که روی آن یک مربع ۴*۴ کشیده شده بود دستم بود و مدام حالت‌های مختلف اعداد را بررسی می‌کردم.

یک روز برای انجام کاری به منزل مادربزرگم رفته بودم که خالهٔ عزیز آن تکه کاغذ را دستم دید و پرسید که چیست. من هم تمام ماجرا را تعریف کردم. گفت بیا بنشینیم هرطور شده حلش کنیم. نزدیک به دو-سه ساعتی رویش کار کردیم.

همه چیز خوب بود، فقط یک ستون درست در نمی‌آمد. خیلی با آن کلنجار رفتیم. آن‌قدر برایم لذت‌بخش بود که از زمان غافل شده بودم.

وقتی به خودم آمدم که صدای آونگِ ساعت‌ عین چکش خورد توی ملاجم. آه چقدر دیر کرده بودم. بدوبدو داشتم وسایلم را جمع می‌کردم که دایی‌جان از راه رسید. ایشان هم -که از شیفتگان علم ریاضیات هستند- موضوع را جویا شد. من هم به ناچار آن‌چه را که باید، گفتم. گفت: کمی صبر کن. بعد رفت سروقت کتاب‌هایش و یک کمی که کمدش را تکاند، کتابی را آورد و به من داد.

-          بیا! راه‌حلِ مسئله را  این تو می‌توانی پیدا کنی.

وای! داشتم بال در می‌آوردم. یار در کوزه و ما گرد جهان می‌گردیم! آن‌قدر کیفورِ حل مسئله بودم که یادم نمی‌آید وقتی رسیدم خانه بابت دیرکرد با چه کیفیتی تنبیه شدم…

نام آن که کتاب چه بود؟

«سیری در عددهای طبیعی» تألیف جلیل الله قراگزلو. از بخش‌های جذاب دیگر کتاب، معادله‌های سیال است، معادله‌هایی که بیش از یک جواب دارند. مبحثی آن‌قدر شیرین که قابل وصف نیست. مسائلی که همهٔ آن‌ها با قالبی خاص حل نمی‌شوند و خلاقیت را به چالش می‌طلبند. این کتاب را انتشارات فاطمی منتشر کرده است.