دوشنبه، ۲ خرداد ۱۳۹۰ | یادداشت  
حسام الدین مطهری

این روزها رسانه‌هایِ مختلف، از امکانِ تازهٔ جایزهٔ بوکر برایِ ایرانی‌ها خبر می‌دهند. فرصتی که تاکنون برایِ نویسندگانِ ایرانی نبود و از این پس، برگزارکنندگانِ این جایزهٔ ادبیِ انگلیسی، آن را فراهم کرده‌اند. با تصمیمِ تازهٔ بوکر، نویسندگانِ ایرانی می‌توانند در صورتِ انتشارِ اثر به زبانِ انگلیسی یا ترجمه به آن زبان، در این جایزهٔ بین‌المللی شرکت کنند.

بازتابِ رسانه‌ایِ این اتفاق، تا آن‌جا پیش رفت که امروز صبح، شبکهٔ خبرِ تلویزیون نیز آن را بازگو کرد. البته این بازگویی، نشان از فقدانِ سیاستِ رسانه‌ای در این شبکهٔ خبری است. چرا؟ کمی صبر کنید تا بگویم.

خوش‌مان بیاید یا نه، بوکر جایزهٔ معتبری است. این اعتبار، نه به خاطرِ زبانِ این جایزه است، نه به دلیلِ کشورِ خاستگاهش و نه به دلیلِ نامِ برگزارکنندگانش. دلیل مهمِ این اعتبار، اصولِ برگزاریِ آن است. در بوکر، اغلبِ حلقه‌هایِ زنجیرهٔ کتاب و کتابخوانی سهیم‌اند. از منتقدان گرفته تا کتاب‌فروشان، در بخشی از جریانِ داوری یا انتخابِ داورانِ بوکر نقش دارند. برخلافِ بسیاری از جوایزِ ادبیِ ایران، داورانِ این جایزه، با چند تلفن به دوستانِ دور و نزدیک گِردِ هم نمی‌آیند.

بوکر به دنبالِ هدفِ ویژه‌ای است. همین هدفِ ویژه، به مسئولانِ برگزاریِ آن، انگیزهٔ گسترشِ جایزه را در دنیا داده است. این هدف، صرفِ نظر از نگاه‌هایِ ایدئولوژیک، رنگ و بویِ سیاسی-فرهنگی دارد. بوکر، به دنبالِ گسترشِ زبانِ انگلیسی است. مروری بر کشورهایِ شرکت‌کننده در بوکر طی سال‌هایِ مختلف، این موضوع را روشن می‌کند.

با این وصف، آیا ایرانی‌ها باید جلویِ بوکر بایستند و علیه‌اش موضع بگیرند؟ قطعاً نه؛ ایستادگی برابرِ فرهنگ، نتیجه‌ای جز پوسیدن ندارد. پس چه باید کرد؟

باید از بوکر آموخت. جدیّتِ بوکر در پی‌گیریِ دقیق و بلندمدتِ یک سیاستِ مشخص، و نحوهٔ برگزاریِ آن، پُر از درسِ فرهنگی برای ما است. این نکته، مؤیدِ نگاهِ بوکر نیست. اگر آن‌ها به دنبالِ گسترشِ فرهنگ و زبان‌شان هستند، خوش به حال‌شان. اگر ما می‌خواهیم برایِ امکانِ تازه‌ای که برای‌مان (برایِ خودشان) فراهم کرده‌اند کِل بکشیم و کف بزنیم، بد به حال‌مان. و اگر می‌خواهیم از فردا، در همان شبکهٔ خبرِ تلویزیون‌مان علیه‌اش برنامه بسازیم و به فراماسون‌ها و صهیونیزمِ بین‌الملل ربطش بدهیم، وای به حالِ غافل‌مان. (لازم است اسمِ برنامه را بگویم؟) فرهنگ تیغ ندارد تا علیه‌اش تیغِ بکشیم؛ پنبهٔ تیز دارد.

بوکر، برایِ ما فرصت نیست. اما گاهی از دشمن و غریبه هم می‌توان چیز یاد گرفت. بوکر به دنبالِ اهدافِ خود است، پس بابتِ امکانِ تازه‌اش قند تویِ دل‌مان آب نکنیم. اما بیاییم کمی از کافر بیاموزیم؛ فقط کمی. شاید آن وقت دانستیم چطور جایزهٔ ادبی برگزار کنیم.

 

 

Share/Bookmark
تازه‌های نشر
القاعده از زبان مشاور سابقش!
مصطفی حامد –مشهور به ابوالولید المصری- از جمله مشاوران و نزدیکانِ سابقِ گروهِ «القاعده» در خاطراتش این گروهِ تروریستی را به مخاطبان شناسانده است.
اسناد مطبوعاتی‌های مجلس رفته در کتابی تازه
این کتاب بر اساس اسناد گواهی می‌دهد که بیش از هزار نفر از اهالی قلم به مجلس رفته‌اند. از این تعداد 240 نفر مدیرمسؤول و سردبیر بوده‌اند.
پیراهن تو پرچم کدام جمهوری است
پیراهن تو پرچمِ کدام جمهوری است نخستین دفترِ شعرِ رسول پیره است که انتشاراتِ دفترِ شعرِ جوان در سال 1390 آن را منتشر کرده است.
رویدادهای فرهنگی
همراه امام با مردم سخن می‌گوید | برگزار شد
صادق طباطبایی همراهِ امام خمینی، سخنگویِ دولتِ مهندس بازرگان، خواهرزادهٔ امام موسی صدر و از اقوامِ مدیرِ شهرِ کتاب است.
رونمایی از تصویر قدیمی‌ترین قرآن در مجلس
این دست‌نوشتهٔ نفیس مربوط به سال 484 هـ.ق است. نامِ عثمان بن حسین وراق غزنوی به عنوان کاتب و تذهیب‌کارِ این قرآن برده شده است
گفتگو درباره تازه‌ترین اثر بلخاری در شهر کتاب
کتاب "فلسفه هنر اسلامی" نوشته دکتر حسن بلخاری سه‌شنبه 27 دی‌ماه در شهر کتاب بررسی می‌شود.
بازنشر نوشته‌های اشا، با هر حجم و به هر نحو، بدون اجازه و اطلاعِ اهالی خانه، مایه‌ کدورت است!