شناخت دقیق انجمنهای مذهبی قبل از انقلاب در شهر مشهد از چند جهت برای ما اهمیت دارد:
۱٫ مشهد، خاستگاه فکری مکتب تفکیک (مکتب معارفی خراسان) است که به ظاهر در مقابل عقاید فکری-فلسفی امام خمینی قرار دارد.
۲٫ انجمن حجتیه به عنوان یکی از خطرناکترین گروههای مذهبی معاصر که در مقابل جریان انقلاب اسلامی قرار گرفته است به شدت تحت تاثیر جریان مکتب تفکیک قرار دارد.
۳٫ رهبر انقلاب، آیتالله خامنهای هدایت حرکات انقلابی مشهد را بر عهده داشتند.
۴٫ شخصیت دکتر شریعتی به عنوان یکی از موثرترین افرادی که در گرایش طبقه دانشگاهی به سمت انقلاب در مشهد شکل گرفته است.
هرچند «حیدر رحیمپور ازغدی» در خاطراتش به همهٔ این جنبهها به قدر کافی نپرداخته، تحلیل جامعی از سیر تحول انجمنهای دینی خراسان از شهریور ۱۳۲۰ تا کنون و نسبت
بخشی از متن کتاب:
صفحهٔ ۳۶: آنچه مصدق را هلاک کرد باورهای او به برخی ارزشهای غربی [و دموکرات مآبی بیش از اندازه] بود.
صفحهٔ ۸۰: در برنامهٔ اقتصادی مصدق، درآمد باندرل مشروبات الکلی ۸۰۰ هزار تومان معادل حقوق سالانه کارمندان و کارگران شهرداریها بود. در آن شرایط که هدف دشمن شوراندن مردم بود اگر حقوق شهرداریها نمیرسید، شورش طبیعی بود. مشکل طبیعی قبول نظریه نواب [مبنی بر حذف مشروبات الکلی] تا این حد [بود] که کاشانی فقیه هم در این اختلاف، طرف مصدق را گرفت.
آنها با انقلاب اسلامی ارائه کرده است. کتاب «از انجمن پیروان قرآن تا انجمن حجتیه» شامل خاطرات «حاج حیدر» با محور تشکیل اولین مهدیهٔ کشور، مبارزات ملی شدن صنعت نفت، پیوستن مکتب خراسان به انقلاب امام و در نهایت تشکیل انجمن حجتیه است. وی که از رهبران انقلاب مشهد محسوب میشود، در همهٔ این حوادث به طور مستقیم دخالت داشته و بنابراین تحلیلهای وی، مشاهدات مستقیمش از آنها است.
مهمترین و نابترین بخش کتاب مربوط به سیر تحولات انجمن حجتیه است. حاج حیدر، ضمن بیان سیر تحولات انجمن حجتیه، تعریف جدیدی از آن ارائه میکند و آن را از جریانی تاریخی که متصل به مؤسس اولیهٔ آن یعنی «شیخ محمود حلبی» است خارج میکند. وی ضمن رفع اتهام از شیخ محمود، مصادیق مختلف انحراف و نفوذ «انجمن حجتیه جدید» را در جایگاههای محتلف انقلاب نشان میدهد. تحلیل وی از انجمن دقیق و جدید است.
ادبیات خاص حاج حیدر جذابیت کتاب را دوچندان کرده است. وی که هنوز روحیهٔ انقلابی و عدالتخواهی خود را حفظ کرده، لهجهای صریح و بیپیرایه دارد که امروز کمتر در بین انقلابیون سابق دیده میشود. همین روحیهٔ حاج حیدر است که بسیاری از عدالتخواهانِ دانشجو و طلبه را گِردِ او جمع کرده است. وی در حاشیهٔ خاطراتش در این کتاب، انتقادات گزندهای به برنامههای اقتصادی دولتهای بعد از انقلاب دارد.
ویرایش دوم این کتاب توسط مؤسسهٔ طرحی برای فردا، ناشر آثار حسن رحیمپور ازغدی روانهٔ بازار شده است.
بخشی از متن کتاب را بشنوید:
| شناسنامه کتاب | |
| عنوان | از انجمن پیروان قرآن تا انجمن حجتیه |
| نویسنده | حیدر رحیمپور ازغدی |
| ناشر | طرحی برای فردا |
| مزه کتاب | قورمه سبزی |
| گروه مخاطبان | علاقهمندان به تاریخ |
| جنسیت مخاطبان | فرقی ندارد |
| تعداد صفحات | ۱۸۳ صفحه / رقعی |
| نوبت چاپ | اول / ۸۸ |
| شمارگان | ۲۰۰۰ نسخه |
| قیمت | ۲۰۰۰ تومان |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۵۲۴۹-۱۸-۷ |
آیت الله خامنهای, آیت الله طالقانی, انجمن حجتیه, انجمن پیروان قرآن, حیدر رحیمپور, قورمه سبزی, گروههای انقلابی مشهد
آشخانه
همخانه
با سلام
نگارنده این مطلب به گمانم خودش کتب را کامل نخوانده است. یا اگر خوانده است، خوب نخوانده است. و گرنه نمی نوشت “انجمن حجتیه به عنوان یکی از خطرناکترین گروههای مذهبی معاصر که در مقابل جریان انقلاب اسلامی قرار گرفته است به شدت تحت تاثیر جریان مکتب تفکیک قرار دارد.”. استاد رحیم پور در متن کتاب به طور کامل توضیح داده است که مکتب تفکیک هیچ ربطی به انجمن ندارد.
با سلام و آرزوی سلامتی شما
پاسخ انتقاد شما دو پاراگراف بعد همین مطلب موجود هست. در متن تاکید کردم که “حاج حیدر، ضمن بیان سیر تحولات انجمن حجتیه، تعریف جدیدی از آن ارائه میکند و آن را از جریانی تاریخی که متصل به مؤسس اولیهٔ آن یعنی «شیخ محمود حلبی» است خارج میکند”. ایشان خطر انحراف انجمن حجتیه جدید را به صورت کامل و با تشریح چگونگی نفوذ دنیاپرستان در انجمن حجتیه نشان میدهند. با توجه به بحثهای ایشان در مورد نفوذ انجمن و تاثیرگذاری آنها در واردات و صادرات، می فهمیم که ایشان خطر و آفت انجمن را برای انقلاب جدی گرفته است. البته ایشان در هیچ جای کتاب این رد نکرد که انجمن از نظر کلامی تحت تاثیر مکتب تفکیک است به جز صفحه ۱۶۸ که فرمودند: “ربط دادن انجمن حجتیه به مکتب تفکیک، جعل تاریخ است”. این عبارت را ایشان در مقابل حضور امثال میرزا جواد تهرانی و آیت الله سیدان در کنار انقلاب عرض کردند وگرنه اصل تاثیرپذیری کلامی آنها قابل انکار نیست به خصوص که شیخ محمود حلبی گرایشهای قوی تفکیکی داشتند (که این موضوع هم در کتاب مورد تاکید قرار گرفته). با این توضیح انتقاد شما به شیوه نگارش بند دوم را به دیده خریدارم.
ممنون از دقت نظر و تذکر شما
با سلام خدمت جناب شامخی
می خواستم بدانم منبع بند دوم (شماره۲) حرفشان اصلا از کجاست؟
متشکرم
سلام مجدد به آقای اشرفی نسب
عرض کردم که نظر ایشان در ادامه مطلب وجود دارد:“حاج حیدر، ضمن بیان سیر تحولات انجمن حجتیه، تعریف جدیدی از آن ارائه میکند و آن را از جریانی تاریخی که متصل به مؤسس اولیهٔ آن یعنی «شیخ محمود حلبی» است خارج میکند”. در بخش اول متن رفرنسی به ایشان ندادم که بخواهم نظر ایشان را نقل کنم.
با عرض سلام سه جدد!
شما قبل از اینکه معرفی کتاب را شروع کنید خودتان گفته اید که انجمن تحت تاثیر مکتب تفکیک بوده است. منظورم این است که “خودتان” از کجا فهمیدید که انجمن تحت تاثیر مکتب تفکیک بوده است. منظورم صرفا این کتاب نیست. می خواستم بدانم منبع مطالعاتی تان برای این نتیجه گیری کجا بوده است؟
سلام دائمی و ابدی بر جناب اشرفی نسب
فکر نمیکنم تاثیرپذیری کلامی انجمن حجتیه از مکتب تفکیک موضوع پوشیده ای باشد. مثلا در جلسات این انجمن در کرج (مربوط به سال ۸۴ یا ۸۵) کتاب مکتب تفکیک علامه محمدرضا حکیمی مورد استفاده چشمگیر بود و تدریس می شد. عکس این حالت را نیز به طور مستقیم دیدم!
با سلام این کتاب فروش اینترنتی نداره؟
اشا: سلام دوست گرامی. میتوانید این کتاب را از طریق نشانی زیر تهیه کنید:
http://www.bookroom.ir/part,showEntity/id,3573/lang,fa/fullView,true/