اصل ماجرا آن قدر ساده است که وقتی خلاصه‌اش را توی اینترنت می‌خوانی، باور نمی‌کنی بشود از دلش یک رمان هفت‌صد صفحه‌ای در آورد: آقای رایدر، پیانیستی که می‌گویند در دنیا به‌ترین است، دعوت می‌شود به شهر کوچک و بی‌نامی در اروپا تا هم هنرش را به نمایش بگذارد و هم به حل مشکل شهر (که هنوز نمی‌داند چیست) کمک کند. همین. اما فقط وقتی خودِ کتاب را به دست می‌گیری، می‌فهمی در همین داستان ساده، چه قدر ابهام و پرسش هست. به میانه‌های داستان که می‌رسی کم‌کم نگران می‌شوی که مبادا نویسنده فراموش کند به بعضی از پرسش‌ها پاسخ بدهد. همین اتفاق هم می‌افتد؛ برای بعضی از پرسش‌ها هیچ پاسخی در کار نیست. کتاب که به آخرش نزدیک می‌شود، خیلی از این پرسش‌ها را همین طور که هستند پذیرفته‌ای.

«تسلی‌ناپذیر» شاید داستان نبوغ باشد؛ داستان آدم‌هایی که هر کدام یک جور با نبوغ داشته یا نداشتهٔ خودشان یا کسانی که دوست‌شان دارند درگیرند. هیچ کدام از این قصه‌ها آن قدرها

کازوئو ایشی‌گورو

تازه نیستند اما وقتی در نزدیکی هم و در یک شهر کوچک روی می‌دهند، معنای متفاوت و تازه‌ای پیدا می‌کنند. کم‌کم به نظر می‌رسد در این شهر هیچ چیز به اندازهٔ نبوغ مهم نیست؛ نبوغ و عکس‌العملی که مردم در برابرش نشان می‌دهند همهٔ روابط را شکل می‌دهد و پیش می‌‌برد. خود آقای رایدر هم، با این که از بیرون این دنیای سخت‌گیر آمده و این فضا سخت معذبش کرده، جزئی از کل ماجراست؛ این دایره‌ای است که همه کس و همه چیز را به درون خودش می‌کشد و در آن‌جا زندانی می‌کند.

روایت رمان تلفیقی است از روایت اول شخص و دانای کل؛ داستان را خود آقای رایدر بازگو می‌کند اما گاهی با تعریف کردن چیزهایی که هیچ راهی برای فهمیدن‌شان نداشته، تو را وامی‌دارد فکر کنی او ذهن‌خوان است. با این حال نویسنده، خیلی بی‌هیاهو از کنار این بخش ماجرا عبور می‌کند؛ انگار ذهن‌خوان بودن قهرمان داستان چیزی عادی است؛ انگار پیانیست بودن او خیلی مهم‌تر است از ذهن‌خوان بودنش.

کازوئو ایشی‌گورو، در یکی از مصاحبه‌هایش، گفته هیچ تصوری ندارد که مردم از «تسلی ناپذیر» چه می‌فهمند. پس روشن است که من هرگز نمی‌توانم بفهمم آیا چیزی که خواندم همان چیزی است که نوشته شده یا نه. اما می‌توانم بگویم چیزی که خواندم کتابی است متفاوت از هر کتاب دیگری که خوانده‌ام. کتابی با حس‌ها، نگاه‌ها و تجربیات متفاوت. برای من که تفاوت را دوست دارم، کتاب متفاوت، با تقریب اندکی برابر است با کتاب خوب.

کمی از این کتاب را بشنوید: