پیشینهٔ هر قوم و ملت، نشانی از فرهنگ و هویت و شناسنامهای کامل از موجودیت آن است. پیشینهٔ نیک ملتها و اقوام، میتواند جادهای هموار برای پسینیان آنها و همچنین سرمایهای ارزشمند از اعتماد به نفس برای آنها باشد.
از میان تاریخ بلند و ریشهدار ایران، سلسلهٔ هخامنشی همانا یکی از حکومتهای وزین و مایهٔ افتخار ماست و خواهد بود. اعتقاد آسمانی، منش اخلاقی نیک و شیوهٔ حکومتی این خاندان که به عدالتورزی و دادگستری شهره است، شایسته است که همواره تکیهگاهی محکم برای گذشتهٔ فرهنگی ما و چراغی فرا راه ما باشد.
اما آنچه ما را با این حکومت مهم که سیطرهای فراگیر داشته است آشنا میکند و شیوههای گوناگون منش و کردار آنها را برای ما مینمایاند، نشانههایی است که از آنها بر جای
کتیبهٔ داریوش کبیر، شاه هخامنشی در تخت جمشید:
بند ۱- اهورامزدای بزرگ، بزرگترین خدایان، او داریوش شاه را آفرید. او به وی شاهی را ارزانی فرمود. به خواست اهورامزدا، داریوش شاه (است).
بند ۲- داریوش شاه گوید: این کشور پارس، که اهورامزدا آن را به من ارزانی فرمود، زیبا، دارای اسبان خوب، دارای مردان خوب (است). به خواست اهورامزدا و (به حواست) من داریوش شاه (این کشور) از دیگری نمیترسد.
بند ۳- داریوش شاه گوید: اهورامزدا با خدایان خاندان سلطنتی، مرا یاری کناد! و این کشور را اهورامزدا از دشمن، خشکسالی، از دروغ بپایاد! به این کشور نیاید، نه دشمن، نه خشکسالی، نه دروغ! این را (چون) برکتی من از اهورامزدا با خدایان سلطنتی درخواست میکنم. این را به من (چون) برکتی اهورامزدا با خدایان خاندان سلطنتی بدهاد!
مانده است. تنها یکی از این نشانهها، سخنان سلسلهگردانان یا همان شاهان هخامنشی است که پیکرهٔ سنگها آنها را در آغوش کشیده و در فراخنای معبر زمان برای فرزندان نسل حاضر حفظ کرده است.
ما این تکه سنگهای باشعور را که در بزرگترین حوادث زمان در اندیشهٔ ما -فرزندان این نسل- بودهاند، کتیبه نام نهادهایم. این کتیبهها در طی زمانی طولانی، هر از گاهی در گوشهای از گسترهٔ خاکی زمین، نقاب از رخ برگرفتهاند و اسرار دل خویش را به ما نمایاندهاند.
یکی از مکانهایی که این کتیبهها را چون گنجینهای حفظ کرده، تخت جمشید است. سید علی اصغر شریعتزاده، کتیبههای تخت جمشید و ترجمههای امروزین آن را در کتابی با عنوان «سخنان شاهان هخامنشی در تخت جمشید» گرد آورده است.
برگ آغازین این کتاب ارزشمند به نام یزدان پاک و با تصویری از مهر استوانهای داریوش بزرگ که در مصر کشف شده، ورق میخورد. سپس محتوای اصلی کتاب که مشتمل بر دو بخش است، پیش روی خواننده قرار میگیرد. بخش اول دربردارندهٔ این مطالب است:
- پیشگفتار نگارنده با سخن از برخی مستندات دربارهٔ مطالعات تاریخی، حکومت هخامنشیان، خط میخی و…
- مطالب ارزنده و بینظیری درباره تخت جمشید و موقعیتهای آن از جنبههای مختلف، برخی شاهان هخامنشی، اطلاعاتی درباره کتیبهها
- نقشه ایران در دوران هخامنشیان
- نشانهها و حروف خط میخی (پارسی ایران باستان) و توضیحاتی دربارهٔ آنها
بخش دوم کتاب را سراسر کتیبههای شاهان در بر گرفته است. این کتیبهها به ترتیب عبارتند از:
- کتیبههای داریوش بزرگ
- کتیبههای خشایارشا
- کتیبه اردشیر اول
- کتیبه اردشیر سوم
در پایان کتاب هم کتابشناسی و مستندات این کتاب گنجانده شده است.
نکتهای جالب در این کتاب آن است که علاوه بر ترجمههای امانتدارانه از کتیبهها، تصویر کتیبه به خط میخی و آوانِگار فارسی آن در کنار این تصویر درج شده است و از این جهت برای محققان یا علاقهمندان خاص آن مفید تواند بود.
به هنگام خواندن کتیبهها نیز نکاتی بسیار جالب، آموزنده و ارزنده از منش شاهان هخامنشی به دست خواهد آمد که از نمونههای آن، یکتاپرستی، عدالتورزی، شادمانی، تعیین سرحدات حکومتی، اعتقادات و بینش بینظیر شاهان بزرگی چون خشایارشا و… است.
در جای جای کتاب، از تصاویر، نقشهها، نگارهها، لوحهها و نمودارهای مختلف برای ارتباط بیشتر و دانش گستردهتر خواننده استفاده شده است و همین نکته، کتاب را جالبتر و مفیدتر کرده است.
کتاب در ۷۲ صفحه با برگهایی از کاغذ ضخیم و مرغوب که حاشیههایی با طرح باستانی و جذاب دارند و با خطوط نوشته شدهٔ قهوهای رنگ در پیش چشم خواننده جلوهگری میکند. طرح روی جلد کتاب، تصویری از یک کتیبه با نقش برجستهٔ چند هخامنشی در اطراف و نوشتهای به خط میخی در وسط آنهاست. قطع کتاب، وزیری و جلد آن گالینگور است و از جهت زیباییشناسی ظاهری هم جلوهای خاص به کتاب بخشیده است.
بخشی از این کتاب را بشنوید:
| شناسنامه کتاب | |
| عنوان | سخنان شاهان هخامنشی در تخت جمشید |
| به کوشش | سیدعلی اصغر شریعتزاده |
| ناشر | پازینه |
| گروه مخاطبان | علاقهمندان و پژوهشگران تاریخ ایران |
| مزهٔ کتاب | آبگوشت |
| تعداد صفحات | ۷۴ صفحه / وزیری |
| نوبت چاپ | اول / ۸۸ |
| شمارگان | ۳۰۰۰ نسخه |
| قیمت | ۴۰۰۰ تومان |
| شابک | ۹۷۸-۹۶۴-۹۹۲۲-۳۹-۳ |
آبگوشت, تخت جمشید, سخنان داریوش, سخنان شاهان هخامنشی, سخنان کورش, هخامنشیان, کتیبههای هخامنشی
آشخانه
همخانه
