شنبه، ۱۵ اسفند ۱۳۸۸ | یادداشت  
حسام الدین مطهری

ماجرای کوچک‌‌‌ترین نویسندهٔ ایران و کوچک‌‌‌ترین واقف، یکی-دو هفته‌ای است که نقلِ محافل خبری فارسی (+) است و از رادیو گرفته تا خبرگزاری‌‌‌های مختلف، به این «نویسندهٔ کوچک» اهلِ خراسان پرداخته‌اند و بار‌‌ها از او نوشته‌اند. رسانه‌ها، از قولِ پدر «ملیکا گلی» نوشته‌اند که او تاکنون ۱۴ عنوان کتاب نوشته است و اخیراً با وقفِ حق‌التألیفِ کتاب‌هایش علاوه بر «کوچک‌‌‌ترین نویسنده»، عنوان «کوچک‌‌‌ترین واقف جهان» را نیز متوجه خود کرده است.

هر دو عنوانی که ملیکا از آن خود کرده است، عناوینی تحسین‌ برانگیزند. چه «کوچک‌‌‌ترین نویسنده» باشی و چه «کوچک‌‌‌ترین واقف»، «ارزش خبری» داری و هر رسانه‌ای، با کمک‌ِ‌ اندکی رابطه، به تو خواهد پرداخت و نامت را رسانه‌ای خواهد کرد. و ملیکا این دو را در کنار روابط رسا‌نه‌ای داشته است. (ترین‌‌‌ها همیشه محبوب ژورنالیست‌‌‌ها بوده‌اند. نوعش هم مهم نیست)

حدود دو سال قبل، من، ملیکا و والدینش را در مشهد دیدم. مراسم اختتامیهٔ پنجمین دورهٔ جشنوارهٔ فرهنگی و هنری امام رضا علیه السلام بود و ملیکا در آن دوره برگزیده شده بود. نکتهٔ جالب آن‌که، پدرش نیز در بخش داستان شایستهٔ دریافت جایزه شناخته شده بود!

دربارهٔ موضوعِ ملیکا و عناوینی که به دست آورده است، چند سؤال جدی مطرح است. این «ترین» بر اساس کدام معیار و بر پایهٔ کدام بررسی به ملیکا اعطا شده است؟ از طرف دیگر، آثار وی در چه سطح فنی است؟

عنوان «کوچک‌‌‌ترین نویسنده» درحالی‌که آدمی در یک سن نمی‌‌‌ماند و اتفاقات نیز درحال تکرار و تازگی‌اند، عنوانی بیش از حد غیرقابل اتکا و ژورنالیستی است. خب، عنوانِ جذاب و فریبند‌‌ه‌ای است و کم‌‌‌تر مخاطبی با دیدن این عنوان در پی تحقیق دربارهٔ درستی‌اش برمی‌آید یا در آن شک می‌‌‌کند.

اما باتوجه به نویسنده بودن پدر و مادر ملیکا، این اطمینان وجود دارد که آن‌‌‌ها در کارهایش یاری‌گرش هستند و از طرف دیگر راه و چاهِ نشر را طی کرده‌اند و آموخته‌اند که چه‌طور اثری را به کتاب تبدیل کنند. خاصه آن‌که این‌روز‌‌ها با وجود ۹۰۰۰ ناشر در کشور، چاپ کتاب از قبولی در کنکور هم ساده‌‌‌تر است!

اما اگر رسانه‌‌‌هایی که ملیکا را مفتخر به عنوان جعلی و بی‌جای «کوچک‌‌‌ترین نویسندهٔ ایران» کرده‌اند و والدینش، نشریه‌ای مانند «عروسک سخن‌گو» یا نشریاتِ کودکانهٔ دیگری چون کیهان بچه‌‌‌ها و سروش کودکان و…  را تورق کنند، می‌‌‌بینند که نویسندگانِ ۷ ساله و ۸ ساله الی ۱۱ ساله در این مملکت کم نیستند. حالا چرا این عنوان فقط به ملیکا رسیده است؟ جواب این سؤال در روابط رسا‌نه‌ای والدین او است. روابطی آن‌چنان قوی که حدود ۱۵ دقیقه از یک برنامهٔ رادیویی کشور را به خود اختصاص می‌‌‌دهد یا فرصت ۸۰۰ کلمه مصاحبه با ملیکا در خبرگزاری‌‌‌های پرآوازه را برای وی فراهم می‌‌‌آورد.

ماجرایِ وقفِ حق‌التألیف کتاب‌‌‌های ملیکا برای ایجاد کتاب‌خانه نیز بیش از آن‌که حقیقی و نتیجه‌بخش باشد –با این تصور که نیت خیر است- تبلیغی و ژورنالیستی به نظر می‌‌‌آید. کتاب‌‌‌های ملیکا اگر به طور متوسط هرکدام ۲۰۰۰ تومان قیمت داشته باشند، حدوداً ۱۰ درصد حق‌التألیف دارند که ۲۰۰ تومان می‌‌‌شود. اگر مجموع تیراژ ۱۴ عنوان را حدود ۷۰ هزار نسخه فرض کنیم، این مبلغ در نهایت چیزی در حدود ۱۴ میلیون می‌‌‌شود که حتی برای تجهیز مخزن یک کتاب‌خانهٔ جدی نیز مبلغ مختصری است!

اما اثرِ مشهور شدن ملیکا با عنوان «کوچک‌‌‌ترین واقف» چیست؟ در نظر بگیرید که در اولین گام، ادارهٔ اوقاف از وی و والدینش تقدیر می‌‌‌کند. بعد، با کمک جریانِ رسانه‌ای دستگاه‌ها، مهد‌‌های کودک، ادارات آموزش و پرورش و… به صرافت می‌‌‌افتند تا «ملیکا را در این کار خیر یاری کنند» و نتیجه آن‌که خرید‌‌های فله‌ای از کتاب‌‌‌های وی آغاز می‌‌‌شود. نتیجه آن‌که فروش بالا می‌‌‌رود، ناشر وادار به اختصاص حق‌التألیف بیش‌‌‌تر می‌‌‌شود، از طرف دیگر نام «ملیکا گلی» میلیون‌‌‌ها بار در کتاب‌خانه‌‌‌های مدارس و… تکرار می‌‌‌شود و توجه رسانه‌ای نیز به سمت وی معطوف می‌‌‌شود.

فرض بر این که تمام نوشتهٔ من دربارهٔ ملیکا –صرف‌نظر از آشناییِ حاصل از گفتگوی کوتاهم با او و والدینش در مشهد- برآمده از حسادت به کودکی ۱۰-۱۱ ساله است! با این همه این سؤال باقی می‌‌‌ماند که: «کار خیر را می‌‌‌پوشانند یا فریاد می‌‌‌زنند؟»

 

 

Share/Bookmark
  • آقای ایمان مطهری منش به عنوان کسی که عرق ملی دارم خبرت درباره ی ملیکا گلی خیلی بی انصافی است به هرحال اگه از جنس شما ها نیست بی انصافی نکنین

     
  • آقای مطهری منش من از جنبه ی ادبی ملیکا آن چه را لازم بود برایتان فرستادم. دیگر خود دانید…
    اما از نظر وقف کل مطلبتان نا صحیح است چه به لحاظ اخلاقی چه به لحاظ تکنیکی اگر من از خدا حساب نبرم پس حساب بنده ی خدا هر که باشدجای خود است. دوست عزیز نمی شود در مملکتی زندگی کرد که فقر دودمان عده ای را برباد فنا دهد و هیچ واکنشی نشان نداد از نظر من نویسنده زبان عصر خود است و باید دلش در گرو ملتش باشد ملیکا هر جا توانسته فریاد زده و حق نویسندگان و مردم را به قدر وظیفه اش مطالبه کرده است که اگر اهل جستجو باشید همه ی مصاحبه هایش را پیدا می کنید
    آقای مطهری منش یه خواهش دوستانه الان الان الان بلند شوید با گروه محترمتان واز اولین پرورشگاه نزدیکتان سر بزنید دم عید هم هست آن وقت چیز هایی می بینید که دل سنگ را آب می کند هر کس هر کس هر کس بتواند ذره ای به این ها خدمت کند من دستش را می بوسم . اما جریان ملیکا از طرف اوقاف مطرح شد و حالا می بینم گرچه شاید جنبه ی ادبی را متاسفانه تحت اشعاع قرار داده اما به لحاظ معنوی خدا کند ملت تکانی بخورند آقای مطهری منش شما در کشوری زیست می کنید که به نقل روزنامه ها مصرف سالانه سیگار شصت و پنج میلیارد نخ است!!! آقای مطهری منش رتبه ی جراحی بینی ومصرف لوازم آرایشی و حتی آدامس را نگاه کنید!!! نویسندگان و هنرمندان نباید برج عاج نشین باشند چطور می شود این ها را ندید و فریاد نزد که مسیر اشتباه است خدا خیر بدهد خیرهای کشور های عربی را ! اما به خود خدا قسم با این همه بودجه مردمی ودولتی ما باید دنیا را بسازیم نه عده ای از کودکان فقیر ایرانی سر چهار را ه ها شغل های کاذب زندگی بگذرانند و ما دم بر نیاوریم. دلم پر است و امیدوارم کمی از سایتتان را بابت ترویج فرهنگ وقف بگذارید و الله گناه ریایش گردن من- زمان زمان زمان همه چیز را مشخص خواهد کرد
    با درود و تبریک پیشاپیش سال نو

     
    • سلام آقای گلی. من نقدی کرده‌ام، و تلاش کردم توهین و دروغ در نوشته‌ام نباشد. من هم این‌هایی که گفته‌اید قبول دارم. حرف من این است که شما یا رسانه‌ها، ادعاهایی مثل‌ «کوچک‌ترین نویسنده ایران» را به راحتی مطرح می‌کنید، اما در نظر نمی‌گیرید که مخاطب هم انسان است و این کارِ ژورنالیستی، نوعی دروغ به مخاطب است. آیا برای کار خیر، گفتن دروغ جایز است؟ نقد من روی این است. انشاءالله خدا اجر شما و ملیکا را بدهد.

       
  • سلام دوست عزیز امیدوارم پاسخ من به این اشتباه کوچک رسانه ای را که قبلا ارسال کرده ام منعکس نمایید اقای مطهری منش این جفا به ملیکا و هنر ایرانی است ملیکا با تالیف ۱۴ کتاب (غالبا هنری)و برگزیده شدن در سیزده جشنواره و….
    کوچکترین نویسنده ی ایران نیست ملیکا موفق ترین نویسنده ی کودک دنیا است وامیدوارم توجه رسانه ها به جنبه ی ادبی ملیکا باشد جریان وقف وظیفه و واکنش طبیعی او به جامعه اش است.
    آقای مطهری منش مجدد عرض می کنم ملیکا فرزند من نیست فرزند ادبیات است وامیدوارم فرزند شریف وخوبی برای ادبیات باشد کمک کنید بتواند در دنیای رسانه ای حرفش را بگوید تمام سعی من در ارائه ی چهره ای هنری از این کشور است ملیکا چنان که در مصاحبه هایش نیز گفته است واقعا به نوبل می اندیشد وامیدوارم نامش به زودی در جوامع بین المللی به عنوان کودک نویسنده ی ایرانی بدرخشد باید دنیا دوباره به هنر ایرانی فخر کند
    آقای مطهری منش چیزی به نام استعداد را من زیاد قبول ندارم تلاش و کوشش تلاش و کوشش، تلاش وکوشش حرف اول را می زند کاش همه تلاش کنیم دست هم را بگیریم نه مچ همدیگر را تا ایران در قله ی عزت وعظمت بدرخشد
    بازهم سپاس من و ملیکا خوشحالیم یک نفر دیگر در تهران هست که ندایمان را پاسخ دهد هنوز هم پیشنهادم سر جایش است به نوانخانه ها سری بزنید مسیر را اشتباه می رویم آمارها وحشتناک است خودتان هم می دانید کاش سرانه مطالعه بالا برود کاش مصرف خیلی چیزها کم شود کاش …
    از این که مجبور شدم جوابیه بدهم پوزش می طلبم وا… صحبت ملیکا نیست در این برهه از زمان نیاز هست چهره های فرهنگی را از هر جای وطن حمایت کنیم. ما چند ماه است تصمیم بزگی گرفته ایم به قول آن حکیم عزیز -گمانم کنفوسیوس -تصمیم گرفته ایم به تاریکی دشنام ندهیم شمع روشن کنیم دنیا روشن می شود
    عید نوروز مبارک ودر پناه ایزد یکتا روزگاری خوش داشته باشید
    —————————————————————————————————————–
    اشا: آقای محمد گلی پیش‌تر این نوشته را برای ما فرستاده بودند: سلام آقای مطهری منش
    مطلبتان درباره ملیکا صحیح نیست
    با یک چیز موافقم ملیکا کوچکترین نویسنده ایران نیست موفق ترین کودک نویسنده ی دنیا است به دلیل ۱۴ کتابش و سوابقش در جشنواره ها ی متعدد بیش از ۱۳ جشنواره – اتفاقا از نظر ادبی امیدوارم به خاطر عرق ملی هم شده توانایی بچه های ایرانی را دست کم نگیریم مضافا آن که داستان کتاب های ملیکا نیز غالبا در جشنواره ها خوش درخشیده اند از نظر من ملیکا فرزند ادبیات است و دیگر جنبه شخصی و مادی بی مقدار هیچ ارزشی ندارد . به هر حال اگر برداشت شما چنین بوده امیدوارم سخن امروز ما را بپذیرید من یک دبیر در یک روستای دور افتاده ام و والله بچه ی هیچ وزیر و وکیلی نیستم که پارتی ان چنانی داشته باشم وروابط رسانه ای!
    من اگر در هفت اسمان یک ستاره داشته باشم ان را قطعا به شما و به همه ی هنرمندان ایران تقدیم می کنم من امیدوارم ملیکا به هدفش که کسب نوبل است برسد دارد به شدت تلاش می کند هر تریبونی هم اندکی پیدا کرده از نویسندگان ومشکلاتشان گفته اگر شما هم برایتان مقدور است لا اقل از طرف ما روی جنبه ادبی ملیکا تاکید کنید که از نظر من بسیار بسیار با ارزش است من معتقدم چاه های نفت همیشه جاوید ایران هنرمندانش هستند ودنیای آینده را فقط فرهنگ می سازد وایران سرشار از هنرمندان مستعد است.
    باز هم از سو تفاهم عذزر طلبیده دوستتان داریم خدا یار ونگهدارتان باد.

     
  • جناب آقای گلی! پیش‌تر عرض کردم که من حرف‌های شما درباره ادبیات ایران و نوانخانه و امثالهم را حق می‌دانم. اما سؤالم همچنان برجا است: برای کمک، برای پیش‌رفت، فریاد زدن ادعای دروغ «کوچک‌ترین نویسنده ایران» چرا باید مطرح شود؟ خودتان هم که این را در کامنت‌تان غیرواقع خوانده‌اید و این قدم خوبی است برای اصلاح جریان غلط رسانه‌ای. من خود را مرتکب اشتباه رسانه‌ای نمی‌دانم. من حرفی زدم و نقدی کردم بر بازتاب عنوان جعلی «کوچک‌ترین نویسنده ایران» که شکر خدا خودتان هم پذیرفته‌اید که عنوان درستی نیست. کامنت پیشین‌تان را هم ذیل کامنت امروزتان درج کردم. متشکرم.

     
تازه‌های نشر
القاعده از زبان مشاور سابقش!
مصطفی حامد –مشهور به ابوالولید المصری- از جمله مشاوران و نزدیکانِ سابقِ گروهِ «القاعده» در خاطراتش این گروهِ تروریستی را به مخاطبان شناسانده است.
اسناد مطبوعاتی‌های مجلس رفته در کتابی تازه
این کتاب بر اساس اسناد گواهی می‌دهد که بیش از هزار نفر از اهالی قلم به مجلس رفته‌اند. از این تعداد 240 نفر مدیرمسؤول و سردبیر بوده‌اند.
پیراهن تو پرچم کدام جمهوری است
پیراهن تو پرچمِ کدام جمهوری است نخستین دفترِ شعرِ رسول پیره است که انتشاراتِ دفترِ شعرِ جوان در سال 1390 آن را منتشر کرده است.
رویدادهای فرهنگی
همراه امام با مردم سخن می‌گوید | برگزار شد
صادق طباطبایی همراهِ امام خمینی، سخنگویِ دولتِ مهندس بازرگان، خواهرزادهٔ امام موسی صدر و از اقوامِ مدیرِ شهرِ کتاب است.
رونمایی از تصویر قدیمی‌ترین قرآن در مجلس
این دست‌نوشتهٔ نفیس مربوط به سال 484 هـ.ق است. نامِ عثمان بن حسین وراق غزنوی به عنوان کاتب و تذهیب‌کارِ این قرآن برده شده است
گفتگو درباره تازه‌ترین اثر بلخاری در شهر کتاب
کتاب "فلسفه هنر اسلامی" نوشته دکتر حسن بلخاری سه‌شنبه 27 دی‌ماه در شهر کتاب بررسی می‌شود.
بازنشر نوشته‌های اشا، با هر حجم و به هر نحو، بدون اجازه و اطلاعِ اهالی خانه، مایه‌ کدورت است!