دقایقی بعد از ساعت ۱۵ امروز، اهالی کتاب، مؤلفان، مترجمان با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونان فرهنگی، هنری و مطبوعاتی وزیر، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، رئیس کتابخانه ملی ایران و آیت الله امامی کاشانی امام جمعه موقت تهران، زیر سقفِ بلندِ تالار وحدت همنشین شدند تا برگزیدگان بیست و هفتمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و هفدهمین دوره جایزه جهانی جمهوری اسلامی ایران، در حضورشان معرفی و تقدیر شوند.
دقایقی بعد از آغاز جلسه، درحالیکه غلامعلی حداد عادل سرگرم سخنرانی بود، رئیس جمهور از راه رسید و به جمعِ حاضران پیوست. در این مراسم، پیش از سخنرانی حداد عادل، دکتر جمشید گیوناشویلى، سفیر سابق گرجستان در ایران و یکی از برگزیدگان جایزه جهانی کتاب سال و دکتر عبدالعزیز ساشا دینا دیگر برگزیده این جایزه، دقایقی سخنراندند. نخست، برگزیدهٔ گرجی از اشتراکات و همسانیها فرهنگی و زبانی ایران و گرجستان گفت. بعد از سخنان این ایرانپژوه برجسته، ساشا دینا به جایگاه آمد و در جملاتی، فرهنگ ایرانی و اسلامی را ستود.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، گفتههایش را در دایرهٔ موضوعِ این ایام قرار داد و از پیشرفتِ رقمِ تولید کتاب در دوران انقلاب اسلامی ایران گفت. حداد، بار دیگر همچون سال گذشته این ادعا را مطرح کرد که تعداد عناوین کتابهای منتشر شده در ایران بعد از انقلاب، نسبت به پیش از آن، ۱۰۰ برابر شده است. این درحالیست که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، چندی پیش این رقم را ۵۰ برابر عنوان کرده بود!
حداد عادل، پیشرفتِ کشورمان در حوزه کتاب را مرهونِ انقلاب دانست و حتا چنین اشاره کرد که رونق کتاب در سالهای پایانی حکومت طاغوت نیز تحت تأثیر حال و هوای انقلاب بوده است. او، سانسور کتاب در ایران را با پرسش این سؤال نفی کرد که: شما کسی را سراغ دارید که کتابی درباره روش حکومت و کشورداری نوشته باشد و اجازه نشر نیافته باشد؟ حداد عادل، بر مسئلهٔ عفت اسلامی تأکید کرد و اینگونه، منتشر نشدن آثاری که با اخلاقیات پذیرفته شده در جامعه در ستیز و ناسازگاریاند منطقی دانست.
رونمایی از ترجمه قانون اساسی
پیش از حداد عادل، محسن پرویز معاون فرهنگی وزیر ارشاد به جایگاه آمد و از دقتِ بیشتر این دوره کتاب سال در رصد و بررسی آثار گفت و اینچنین کلامِ کوتاه خود را به پایان رساند.
کتاب و رابطه با قلب!
پیش از اعلام اسامی برگزیدگان و تقدیم لوحهای تقدیر و هدایا به آنان، رئیس جمهور به جایگاه آمد تا از مجموعه کتابِ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که به ۳۰ زبان دنیا ترجمه شده است رونمایی کند. اما رئیس جمهور، آیت الله امامی کاشانی را بر خود مقدم دانست و بنابراین رونمایی از این محصول انتشارات بینالمللی الهدی وابسته به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در حضور محمود احمدی نژاد، سیدمحمد حسینی و حداد عادل، به دست امامی کاشانی صورت گرفت.
اندکی بعد، رئیس جمهور درحالیکه اندکی کسالت داشت و گهگاه سرفههای خشک میکرد، به خواهش پرویز پشت تریبون رفت و سخن آغاز کرد. احمدی نژاد، در سخنان کوتاهش گفت: موضوع اصلی آفرینش انسان است و وجه اصلی انسان نیز اندیشه، علم و فرهنگ است و همین است که ماندگار و اثربخش خواهد بود.
رئیس جمهور اینگونه پی حرفش را گرفت که: مهمترین حلقه ارتباطی بین انسانها کتاب است. البته آن کتابی که با دلهای انسانها ارتباط برقرار کند والا هر کتابی حلقه ارتباطی نیست و هر کتابی هم با دلهای انسانها ارتباط برقرار نمیکند.
احمدی نژاد، با اشاره به مراسم اختتامیه کتاب سال نیز، آن را به یک جشن توصیف کرد و گفت: این مراسم یکی از بهترین و زیباترین نشستهایی است که برگزار میشود و من امیدوارم در آینده جشن کتاب سال به جشن ملاقات و میعاد همه اندیشمندان و عالمان تبدیل شود.
داستان، همچنان بی برنده
بعد از این سخنان، زمانِ اعلام اسامی برگزیدگان جایزه کتاب سال رسید تا بار دیگر، جامعه ادبی کشور هنگامی که هیچ نامی ذیل عنوان «برنده شاخهٔ داستان» برده نشد، شگفتزده شوند. گویی، تغییر ۱۷ روز مانده به اعلام نتایج داوران کتاب سال نیز، نتوانست مانع تکرار نتایج جایزه جلال آل احمد شود!
در شاخههای مختلف بخش دین، آثاری از محمدهادی معرفت، حسن رجایی موسوی و حسن شکوری، علی فاضلی، محمد امامی کاشانی، محمد بهشتی، علی میانجی، برگزیده شناخته شدند.
در بخش علوم اجتماعی، جوایز به آثاری از عبدالرضا علیزاده و مصطفی قضائلی رسید. در بخش زبان نیز، آثاری از عبدالمجید ارفعی، عنایتالله فاتحینژاد، علیمحمد حقشناس و اثری از انتشارات فرهنگ معاصر رسید. همچنین در بخشهای علوم خاص، ۵ اثر شایسته دریافت جایزه شناخته شدند.
اما در بخش هنر، سه اثر برنده شدند. در بخش ادبیات و شاخه نقد ادبی نیز، اسامی برگزیدگان جایزه جلال آل احمد بار دیگر تکرار شد و از نغمه ثمینی و علیرضا فولادی بدون اهدای جایزه، با لوح، تقدیر شد. جایزه بخش شعر نیز به ضیاءالدین ترابی برای کتاب «رؤیا روی رؤیا» رسید.
دا، خاطرات سیده زهرا حسینی، به اهتمام سیده اعظم حسینی و اطلس شیعه تألیف رسول جعفریان نیز در بخش تاریخ بار دیگر جایزه دریافت کردند تا در این حوزه نیز نتیجه جایزه جلال آل احمد تکرار شود. همچنین در این بخش، سه اثر دیگر شایسته دریافت جایزه شناخته شدند.
در بخش کودک و نوجوان، جایزه شاخه دین به سعید روح افزا رسید. در داستان نیز، محمدرضا بایرامی برای کتاب «گرگها از برف نمیترسند» برنده اعلام شد. دو اثر دیگر نیز در این بخش جایزه خود را دریافت کردند.
در پایان این مراسم نیز، محمدرضا سرشار به عنوان دبیر دور آینده جایزه کتاب سال معرفی شد.
اختتامیه بیست و هفتمین جایزه کتاب سال, جایزه کتاب سال, غلامعلی حداد عادل, محمدرضا سرشار, محمود احمدی نژاد
آشخانه
همخانه
