دانشگاه کلمبیا در سال گذشته، ۹۰۰۰۰ نسخه کتاب جدید به مجموعه‌اش اضافه کرد. همهٔ این کتاب‌ها همان طور بودند که مردم فکر می‌کردند: «تعدادی برگهٔ سیاه شده با جوهر در میان پوششی به عنوان جلد که هر کس با سرعت خاص خودش آن را می‌خواند و وزنی متناسب دارد که به تدریج با مطالعهٔ هر برگ، روی دست چپ‌ انباشته می‌شود!»

این دانشگاه در مدت زمان مشابه، ۳۸۰ هزار نسخه کتاب الکترونیکی‌ به مجموعه‌اش اضافه کرد که سرعت دسترسی به آنها ۴ برابر کتاب‌های سنتی بود.

جیمز نیل (Neal Jams) کتاب‌دار دانشگاه کلمبیا و مسئول‌ مرکز تحقیق و پژوهش دیجیتال این کتاب‌خانه می‌گوید: «در دنیای ما (در دنیای کتابخانه) خیلی چیزها تغیر کرده است. در حال حاضر، ما کتاب‌های سنتی را کم‌تر می‌خریم». نیل، کتاب‌های الکترونیکی را «کالایی نو، تعاملی، چند رسانه‌ای و داده‌های دارای ابرلینک(hyperlink)» می‌خواند. او در دانشگاه Oberlin  یک گردهمایی دربارهٔ «آیندهٔ کتاب» که شامل کنفرانس‌های آخر هفته بود، راه‌اندازی کرد.

افراد در ۹۹ درصد موارد، هنوز به دنبال خرید کتاب‌های سنتی هستند. اما کارشناسان می‌گویند که انقلاب و تحولی در راه است؛ هم‌اکنون نحوهٔ سازمان‌دهی، طبع و نشر تحقیقات دانشجویان و همچنین نحوهٔ قالب‌ریزی و بایگانیِ کتاب‌ها تغییر کرده است. درحال حاضر، شیوه‌های جدید آموزش و قوانین پر رمز و راز طبع و نشر در جای‌جای جهان، بسیار راحت و آسان شده است.

ناشران از درج پاورقی‌ها و تصاویر در کتب دانشگاهی صرف نظر می‌کنند و محققان را به پست مطالب‌شان بر روی وب، جهت بهبود‌بخشی و تکمیل آن‌ها، ترغیب می‌کنند. دانشگاهیان نیز در حال تغییر موضوعات تحقیقی‌شان هستند، به‌گونه‌ای که با فضای سایبر بیش‌تر هماهنگ باشد.

نیکو فاند (Niko Pfund) نایب‌رئیس انتشارات دانشگاه آکسفورد (دانشگاهی که به لحاظ داشتن کتب قدیمی، بسیار مشهور است) می‌گوید: «تمام مدارس در تمامی جهان، چه در اروپای شرقی و چه در آفریقا، توانایی مالی خرید کتاب‌های ما را ندارند، اما توانایی خریدِ امکان دسترسی و اجازهٔ ورود به پایگاه‌های داده‌های قابل جستجوی ما را خواهند داشت.» او می‌گوید: «در تلاشیم تا بیشتر کتب و مندرجات این مجموعه را برای تمام افراد جهان، قابل دسترس کنیم.»

او می‌افزاید: «به نظر من، آینده و چشم‌انداز کتاب فوق‌العاده سالم است؛ ارزش و بهای کتاب به خاطر شکل ظاهری آن نیست، بلکه به خاطر اثری است که بر خوانندهٔ آن می‌گذارد.»

بیشتر افراد «عشق کتاب» که کتاب برای آنها شیئی ملموس است که با بوی خاص‌اش، خاطره‌ای از خواندنش برای خواننده ایجاد می‌کند، از این انقلاب ابراز تأسف می‌کنند. جان آپدایک (John Updike) نویسندهٔ فقید نیز در یک سخنرانی جامع و فصیحانه در جمع فروشندگان کتاب در شهر واشنگتن در ماه می سال ۲۰۰۶ چنین دیدگاهی را ابراز کرد.

او گفت که برخلاف انبوه اطلاعات نادرست و ویرایش نشده و تکراری موجود در اینترنت، «کتاب‌ها به‌طور سنتی مرزهایی دارند.» اما «تحول در کتاب‌ها که از زمان رنسانس، نحوه تربیت و پرورش شخصیت فردی هر شخص را به او آموخته است، ممکن است در نهایت نشانه‌هایی روشن از تهدید و خطر باشد!» او در پایان افزود: «ای کتاب‌فروشان! از دژهای متروکتان دفاع کنید! …برای بعضی از ما، کتاب‌ها بخشی از هویت انسانی ماست.»

نیل، ویژگی‌ها و مزیت‌های دیگر کتب الکترونیکی را فهرست‌‌وار بیان می‌کند: فوری و بی‌واسطه‌بودن، قابلیت جستجو و تحقیق، ایجاد فرصت‌های هم‌کاری، قابلیت پیوند و تأثیرات متقابل، اصول و قوانین منعطف و آسان، سلاست بیان، خاصیت طبع و نشر چندرسانه‌ای و قدرت فوق‌العادهٔ در گردش‌بودن اطلاعات.

از سوی دیگر، ویژگی‌هایی که برای کتاب ۵۰۰ سالهٔ دارای جلد شمرده می‌شود، عبارتند از: دوام، قابل حمل بودن، خوانایی، زیبایی‌شناسی، قابلیت ورق‌زدن سریع با انگشت شست، قابلیت مالک‌بودن، گردآوری و آرشیو، ارزان‌بودن، قابلیت غلط‌یابی و تصحیح.

بیشترین دغدغهٔ کتاب‌دارها، نیاز به نگهداری و آرشیو مدارک نوشتاری تمدن‌ها است. حتی تشخیص این که کدام نسخه از یک نشر آنلاین، قطعی و مطمئن است، مسئله‌ای مبهم و نامعلوم است. نیل می‌گوید: «محققانی که مطالب مورد نظرشان را در کتاب‌های کاغذی پاپیروس جستجو می‌کنند، برای پیدا کردن آنچه می‌خواهند، نسبت به زمانی که آن‌ها را در مطالب پست‌شده روی شبکه اینترنت جستجو می‌کنند، شانس بهتری دارند.»

مسئله گیج‌کنندهٔ دیگر این است که چه کسانی برای دسترسی به کتاب‌ها در دهه‌های آینده، هزینه می‌کنند و توانایی دارند؟ نیل اذعان می‌کند: «چیزی که در حال حاضر با آن درگیر هستیم یک سرگرمی نیست، بلکه جنگی برای دسترسی به اطلاعات است.»

رای انگلیش (Rye English) رئیس ۶۲سالهٔ کتاب‌داران دانشگاه Oberlin  احساسات مجادله‌گونه‌ای نسبت به این موضوع ندارد. او که میزبان نشست «آینده کتاب» در Harold Jantz Memorial Lectureship بوده است، همچنان مطالعه هر مطلب طولانی مانند رمان یا کتاب‌های غیرداستانی را به‌طور سنتی ترجیح می‌دهد. او می‌گوید: «علیرغم سیستم‌های جدید جستجوی کتاب‌های الکترونیکی که جدیدا در این دانشگاه راه‌اندازی شده است، دانشجویان هنوز کتاب‌های استاندارد را می‌خواهند و این نوع کتاب‌ها را برای بسط و گسترش مطالعه‌شان ترجیح می‌دهند.»

فاند می‌گوید: «من معتقدم هر آنچه ما منتشر می‌کنیم، به‌صورت چاپ ‌شده در دسترس خواهد بود. تا وقتی که نویسنده‌ها مادر دارند، می‌خواهند یک نسخه چاپ‌شده از کتابشان را به مادرشان بدهند!» نیل همچنین خاصیت ورق‌زدن آسان و رضایت‌بخش کتاب‌های سنتی را شرح می‌دهد، که در هنگام ورق‌زدن یک متن دانشگاهی نزد رئیس دانشکده و به‌خانه بردن یک اثر آکادمیک مفید است! یک پروفسور جوان، چطور می‌تواند یک بلاگ را ورق بزند؟

نیل می‌گوید: «ژورنال‌های دانشجویی همانند مجله‌ها هم‌اکنون در حال کم‌رنگ و محو شدن هستند و با قابلیت تعاملی و مزایای سرعتی وب در حال جایگزین شدن هستند.»

خانم “آن تروبک”(Ann Trubek)  یک استاد زبان انگلیسی دانشگاه Oberlin  می‌گوید: «این قابلیت‌ها، عادات معمول و روزمرهٔ خواندن و نوشتن را تغییر داده است.» او اصرار دارد که مطالعهٔ خلاصه و اقتباسی از مطالب به ایجاد اشتیاق برای مطالعه گسترده، جامع و کلاسیکی کمک می‌کند – مانند رمان “۲۰۶۶″ و ” The Story of Edgar Sawtelle” و یا پیگیری هفته‌ها و ماه‌ها از یک بازی روایی مانند ” world of war craft” یک بازی online  که ۱۰ میلیون  نفر را که تنها با پرداخت ۱۵دلار در ماه برای شرکت در آن باید بپردازند، به خود جذب می‌کند.

آن شرکت‌کنندگان در حال مطالعه هستند، همچنان‌که گیرندهٔ میلیون‌ها پیغام متنی که نوجوانان آمریکایی هر ماه می‌فرستند، درحال مطالعه هستند.

فاند می‌گوید: «در انتهای هر کدام از آن پیغام‌ها یک خواننده وجود دارد. این نظر که هرکدام از آن بچه‌ها، در صورتی که Facebook موجود نباشد با آناکارنینای لئو تولستوی به‌خواب می‌روند، یک موضوع مشکوک و بی‌اساس است.»

روبرت استاین (Robert Stain)  مسئول موسسهٔ «آیندهٔ کتاب» -یک اتاق فکر کوچک در نیویورک- می‌گوید: «ما در میان یک تحول عظیم و عمیق در نوع تاریخ هستیم. تصور این که در نهایت از چه جایی سر در خواهیم آورد، بسیار مشکل است. روش‌های کهنه و قدیمی انجام کارها، حرکت خطی از A به B، در حال ورافتادن است. ما مدل خوبی برای بیان این که در میان یک شبکه قدرتمند دیجیتالی، یادگیری چگونه اتفاق می‌افتد، نداریم. اما می‌دانیم که شیوهٔ مطالعه، عمل‌کرد مغز را تغییر می‌دهد.»

نیل می‌گوید که هرگونه انقلاب و تحولی امنیت را تضعیف و باور مردم را مختل می‌کند. او احساس نگرانی و تبدیل آن به راحتی و آسودگی را به عنوان اقتباسی از «آموزش‌های Henry Adams » پذیرفته است:

«هرج و مرج معمولا حیات و زندگی را می‌پروراند در حالی که نظم و دستور، روزمرگی را ایجاد می‌کند.»