مرحوم محمدرضا رحمانی، مشهور به مهرداد اوستا از موفق‌ترین شاعران معاصر و از استادان بزرگ زبان فارسی و فلسفه است. به دلیل آن‌که چیره دست‌ترین قصیده سرا پس از ملک الشعراست، وی را «پدر قصیده سرایی معاصر» نامیده‌اند. ژان پل سارتر او را از متفکران برجستۀ مشرق زمین می‌داند. در سال‌های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، وی شعرهایی در مخالفت با رژیم پهلوی سرود و مدتی را به عنوان زندانی سیاسی در زندان گذراند. در این مجال، یکی از آثار وی را مرور می‌کنیم.

کتاب«روش تحقیق در منطق زیبایی و انسان‌شناسی»، یکی از آثار مرحوم اوستاست که اخیراً انتشارات سوره مهر آن را روانه بازار کتاب کرده است. این اثر، یکی از آثار ناتمام مرحوم اوستاست که به گفتۀ گردآورندۀ آن در مقدمه، بخش‌هایی از آن تحریر ایشان است و بخش‌هایی دیگر تقریراتی از ایشان که به قلمی دیگر نگاشته شده است.

بخش عمدۀ این کتاب، دو فصل یکی در «تأویل و تفسیر داستان طوطی و بازرگان از مثنوی مولوی» و دیگری «تأویل و شرح منطق‌الطیر عطار نیشابوری» است. در حقیقت در داستان اول مؤلف به رمزگشایی، تأویل و شرح قصۀ تمثیلی طوطی و بازرگان بر پایۀ انسان‌شناسی پرداخته است و  در داستان دوم، سرگذشتی تمثیلی و استعاری از سیر و سفرِ معنویِ درونی انسان، بر اساس منطق الطیر بیان می‌کند.

فصل‌های آغازین کتاب (که حدود یک پنجم کتاب را در بر گرفته است) شامل اندیشه‌های مرحوم اوستا دربارۀ «انسان و شناخت او»ست که به ویژه برای علاقه‌مندان به مباحث عرفانی، همچون سایر بخش‌های کتاب، بخشی جالب و خواندنی است.

همۀ مباحثی که در این کتاب به قلم استاد اوستا آورده شده است، به نوعی سخن‌پردازی ادیبانه و عارفانه است که گاهی در حوصلۀ مخاطب عام نمی‌گنجد. خود ایشان نیز در آغاز کتاب اشاره می‌کند که: «در شناخت انسان، راهنمای تحقیق بدین مجموعه از منظر آفاق خیال انگیز عرفان تواند بود…» گویا این شیوه‌ای منحصر به اوستا بوده است که تألیفات خود را به گونۀ «روش تحقیق در…» نام می‌نهاده است.

کتابِ مرحوم اوستا با عنوان «روش تحقیق در منطق زیبایی و انسان‌شناسی» در نوع خود کتابی ویژه است. ناشر، این کتاب را در زمانی گرد آورده است که نزدیک به دو دهه از مرگ مؤلف آن می‌گذرد. در نشر چنین آثاری که مربوط به مفاخر و بزرگان این سرزمین است، از ناشر انتظار بیشتری می‌رود؛ بویژه که این افراد امروز در میان ما حضور ندارند. چه بسا با حضور ایشان، اثر مربوط به آنان در مرحلۀ نام‌گذاری، تدوین و نشر، شکل دیگری به خود می‌گرفت.

نام این کتاب در ابتدا برای خواننده‌ای که اولین بار آن را در دست می‌گیرد، کمی گمراه‌کننده است؛ گویی خواننده با دیدن عنوان، مقاصد و مطالب دیگری را در کتاب جستجو می‌کند که هرگز بدان دست نمی‌یابد. در این کتاب هیچ‌گونه روش تحقیق توضیح داده نشده است، بلکه همۀ مطالب از اندیشه و ذوق استاد اوستا بررسی شده‌اند! در این نام‌گذاری شایسته‌تر بود که ناشر دقت بیشتری به خرج می‌داد و نام پیشنهادی مرحوم اوستا را ضمن آن درج می‌کرد. شاید بدین شیوه، اصل اثر بهتر در اختیار و در حوزۀ انتخاب خوانندگان قرار می‌گرفت.

در سراسر کتاب، بویژه در قسمت‌های آغازین، اشکالات نگارشی و تایپی فراوان به چشم می‌خورد. حتی گاه در برخی موارد در ارجاعات کتاب، اغلاط املایی و چاپی وجود دارد! در همۀ این موارد ناشر می‌بایست دقت بیشتری روا می‌داشت چرا که اولاً ارزش اثر با این موارد کمی مخدوش خواهد شد و ثانیاً در نشر اثری که متعلق به یکی از مفاخری است که امروز در میان ما نیست، مسئولیت آن البته متوجه ناشر است.

کتاب «روش تحقیق در منطق زیبایی و انسان شناسی» تألیف مرحوم مهرداد اوستا، به کوشش بهروز ایمانی و از سوی انتشارات سوره مهر هم اکنون در بازار کتاب موجود است. این کتاب در ۳۱۲ صفحه و قطع رقعی در ۱۱۰۰ نسخه و با قیمت ۵۷۰۰ تومان به خوانندگان عرضه شده است.

از مرحوم اوستا آثار دیگری نیز وجود دارد که برخی از آن‌ها دیوان شعر و برخی دیگر آثار پژوهشی هستند.