عجب دنیایی داشت جبهه! دوستی‌ها زود پا می‌گرفت، صمیمی و یک رنگ. و چه زود تمام می‌شد. به دنبال‌ش یک دنیا حسرت و غم جای خالی آن‌ها را پر می‌کرد. آن هم وقتی زندگی شهر برایت رنگ باخته بود و همهٔ زندگی را در بین این جوانان خاکی پوش می‌یافتی. آن‌جا فضا رقیق بود و ما آن همه با آن مانوس بودیم که باور پایان این روزها برایمان سخت بود. اما باید باور می کردیم. جنگ خاتمه یافته‌بود. به همین سادگی. امام جام زهر را سرکشیده بود و ما نیز باید چنین می‌کردیم. با همهٔ تلخی و ناگواری‌ش!

احمد دهقان در روزهای آخر روایت‌گر روزهای پایانی جنگ است. از عملیات بیت المقدس هفت می‌گوید و روزهای آماده باش، که در اردوگاه کوزران می‌گذرد. بر گردهٔ کوهی جای گرفته است و تداعی کنندهٔ روزهای پر خاطره است از دوستانی که دیگر نیستند!

بخشی از متن کتاب

بعد از ناهار بلند می‌شوم. روی بالکن می‌نشینم و چای را دم می‌کنم. بچه ها دور هم مشغول صحبت می‌شوند. لیوان‌هایی را که تا چندی قبل شیشه مربا بوده‌اند، روی میز می‌چینیم. با دستمالی کتری روی سماور را برمی‌دارم و می‌آورم طرف لیوان‌ها. می‌خواهم اولین لیوان را پر کنم که رادیو سیاه رنگ خبر از ساعت دو می‌دهد. علی در حالی که به دیوار تکیه داده، می‌گوید:”صدای رادیو رو زیاد کن!”

با دست دیگر پیچ رادیو را می‌چرخانم. صدای مارش اول اخبار، دیگر صداها را می‌پوشاند.مشغول می‌شوم به ریختن چای. سومین لیوان را پر می‌کنم که گوینده اخبار شروع به صحبت می‌کند. گوش هایم را تیز می‌کنم.

-          بنا به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، دولت ایران امروز طی نامه‌ای به دبیر کل سازمان ملل رسما قطع‌نامه ۵۹۸ را پذیرفت.

همان‌طور می‌مانم و خشک‌م می زند. شوکه می‌شوم. نگاهم روی حباب‌های توی لیوان قفل می‌شود. یک بار دیگر در ذهن‌م آن چه را که شنیدم، مرور می‌کنم:”…رسما قطع نامه ۵۹۸ را پذیرفت…رسما… پذیرفت… قطع‌نامه…”

کتری را روی لبه بالکن می‌گذارم. دوکوهه دور سرم می‌چرخد. بر می‌گردم. علی همان طور به دیوار تکیه داده و به گوشه‌ای خیره مانده. خدای من! چه شنیدم؟ مگر ممکن است؟ ای وای! ای وای!…

■■■

این بار هم مقصد شلمچه است. منطقهٔ عملیاتی کربلای پنج. دهقان پیش تر شرح این عملیات را در  ستاره‌های شلمچه نوشته است و این بار، هم‌راه با بازمانده‌های آن عملیات، به مقتلی دیگر می رود. قتل‌گاهی که که عطش و گرمای‌ش مجالی برای حیات نمی گذارد.

وصف لحظه‌های تلخ قبول قطع‌نامه ۵۹۸، در برگ‌هایی از این کتاب جای گرفته است؛ اگرچه با روزهایی کوتاه اما شیرین عملیات غدیر پیوند می خورد و در نهایت پایانی ابدی را بر جا می گذارد و  حسرتی را و آغاز یک زندگی جدید هر چند زمینی!

دهقان در این کتاب در تلاش است با به کار‌گیری جملات کوتاه و شخصیت‌پردازی و توصیف‌های مستمر، بستری را فراهم کند تا حوادث نادیده را برای مخاطب خود ملموس و باور پذیر کند. او با اشرافی که نسبت به وقایع داشته است، توانسته رویداد ها را با وفاداری کامل و شرحی مستند ارائه کند.

آن چه که قابل توجه است این که نویسنده در این مجال هم‌چون بعضی دیگر، اسیر دام شعار زدگی نشده است و این می تواند اقبال کتاب را برای استقبال هرچه بیش‌تر، دو چندان کند!

« روزهای آخر » در دومین دورهٔ جشنوارهٔ کتاب سال دفاع‌مقدس، به عنوان کتاب برگزیده تقدیر شده است.